Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, ABD’nin Grönland üzerinden Avrupalı müttefiklerine yönelik gümrük vergisi tehdidinin Avrupa’da jeopolitik riskleri yükselttiğine dikkat çekti. Kuruluş, söz konusu adımların ekonomik etkilerinin yanı sıra transatlantik ilişkiler ve güvenlik mimarisi üzerinde de baskı oluşturabileceğini bildirdi.
ABD’nin Tarife Açıklamaları Gündemde
Fitch Ratings tarafından yapılan değerlendirmede, ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka ve yedi diğer Avrupa ülkesine yönelik tarife açıklamalarına yer verildi. Buna göre Trump, 1 Şubat’tan itibaren ek yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını, 1 Haziran’da ise bu oranın yüzde 25’e çıkarılacağını duyurdu. Açıklamada, bu vergilerin Grönland’ın satın alınmasına yönelik bir anlaşmaya varılana kadar yürürlükte kalacağının ifade edildiği hatırlatıldı.
Avrupa Birliği’nin Tutumu
Fitch’in açıklamasında, Avrupa Birliği’nin resmi tepkisinin, Avrupalı liderlerin daha sert bir misilleme sürecine girilmesinden veya ABD’nin Avrupa savunmasına yönelik taahhütlerinin daha da zayıflamasından kaçınmak istediklerini gösterdiği belirtildi. Buna karşın bazı Avrupalı liderlerin, Trump yönetiminin bu adımını “sınırı aşan” bir hamle olarak değerlendirdiği aktarıldı.
Ekonomik Etkiler ve Belirsizlik
Açıklamada, ABD’nin Grönland ile ilgili tarifeleri uygulayıp uygulamayacağının belirsizliğini koruduğu vurgulandı. Fitch, tarifelerin hayata geçirilmesi halinde ABD’de fiyatları artırmasının muhtemel olduğunu kaydetti. Yüzde 10’luk tarifenin ekonomik etkisinin ülkelerin ticarete bağımlılık düzeyine göre farklılaşacağı ifade edilirken, bu oranın 2027 sonuna kadar Avrupa’nın gayrisafi yurt içi hasılasını (GSYH) Fitch’in temel senaryosuna kıyasla yaklaşık yüzde 0,5 azaltabileceği belirtildi. Tarife oranının yüzde 25’e yükselmesi durumunda ise bu etkinin iki katına çıkabileceği öngörüldü.
Avrupa’nın Tepkisi Sınırlı Kalabilir
Fitch, ABD’nin tarifeleri uygulaması halinde dahi mevcut güvenlik kaygıları nedeniyle Avrupa’nın tepkisinin kısa vadede nispeten sınırlı kalmasının beklendiğini bildirdi. Açıklamada, AB’nin Mayıs 2025’te hazırladığı ve ABD’den yapılacak 95 milyar avro tutarındaki ithalatı hedef alan önlemleri devreye almayı tartıştığına işaret edilirken, daha güçlü bir Avrupa tepkisinin de ihtimal dahilinde olduğu kaydedildi.
NATO ve Kredi Notlarına Yönelik Riskler
Kuruluş, tarife kaynaklı ticaret ve büyüme etkilerinin ötesinde, transatlantik gerilimlerin ülkelerin kredi notları açısından asıl riskinin, NATO’nun sürdürülebilirliği ve kolektif savunma taahhütlerinin güvenilirliğinin zayıflaması olabileceğine dikkat çekti. Bu durumun, özellikle Rusya kaynaklı gerilimlerin daha olası hale gelmesine yol açabileceği ifade edildi.
Danimarka ve Savunma Harcamaları Vurgusu
Açıklamada, güçlü kamu maliyesi ve genel devlet borcunun GSYH’ye oranının yüzde 30’un altında olması nedeniyle Grönland’ın olası kaybının Danimarka’nın kredi notu üzerinde sınırlı bir etki yaratacağı belirtildi. Ancak ülkenin ikinci tur siyasi ve jeostratejik etkilerden etkilenebileceği de kaydedildi.
Fitch, ABD ile yaşanan gerilimlerin Avrupa genelinde savunma harcamalarını artırma baskısını güçlendireceğini vurguladı. Doğu ve kuzey Avrupa ülkeleri ile Almanya’nın savunma harcamalarını halihazırda daha hızlı artırdığına dikkat çekilirken, son gelişmelerin bu süreci hızlandırabileceği ifade edildi. Daha doğrudan jeopolitik tehditlerle karşı karşıya olmayan Avrupa ülkelerinde ise savunma harcamalarındaki artışın daha yavaş seyredeceği değerlendirildi.
