İnfaz düzenlemelerinden ceza artırımlarına, avukatlık disiplin hükümlerinden bilişim suçlarına kadar birçok alanda değişiklik içeren 11’inci Yargı Paketi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Türk Ceza Kanunu ile çeşitli kanunlarda kapsamlı düzenlemeler öngören paket, ceza adalet sisteminde önemli değişiklikler getiriyor.
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen ve kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak anılan Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, infazdan yargılama usullerine, disiplin hükümlerinden kamu ihale süreçlerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.
İcra ve İflas Hukukunda Yeni Düzenlemeler
Kanunla birlikte İcra ve İflas Kanunu’nda değişikliğe gidildi. Nispi harç veya teminat yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişilerin ihalenin feshi talebi, mahkeme tarafından dosya üzerinden ve kesin olarak reddedilecek. Teminat ya da harcın eksik yatırılması durumunda, iki haftalık kesin süre tanınacak; bu sürede eksiklik giderilmezse talep doğrudan reddedilecek.
Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda yapılan düzenlemelerle, aciz belgesi düzenlenmesinden veya iflasın açılmasından önceki bir yıl içinde yapılan bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar iptale tabi olacak. Yakın akrabalar arasında yapılan işlemler, gerçek değer üzerinden yapıldığı ispatlanmadıkça bağışlama sayılacak.
Avukatlık Kanunu’nda Disiplin Hükümleri Yenilendi
11’inci Yargı Paketi kapsamında Avukatlık Kanunu’nda da önemli değişiklikler yapıldı. Avukatların mesleki görevlerinden doğan suçlar nedeniyle haklarında son soruşturma açılması halinde, süreç ve sonuçlar kayıtlı oldukları baroya bildirilecek.
Disiplin cezaları, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda yeniden düzenlenerek “uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarma” şeklinde belirlendi. Tekerrür halinde uygulanacak cezalar netleştirildi, bazı eski disiplin hükümleri yürürlükten kaldırıldı. Disiplin cezalarının sicilden silinmesine ilişkin usuller de yeniden tanımlandı.
Dolandırıcılık Davalarında Görevli Mahkeme Netleşti
Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri Kanunu’nda yapılan değişiklikle, dolandırıcılık suçlarının yargılaması asliye ceza mahkemelerine bırakıldı. Böylece görev uyuşmazlıklarının önüne geçilmesi amaçlandı. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte devam eden davalarda ise eski görev kuralları uygulanmaya devam edecek.
Türk Ceza Kanunu’nda Kapsamlı Değişiklikler
TCK’de yapılan düzenlemelerle, kısmi akıl hastalarına hem ceza infazı hem de güvenlik tedbirlerinin birlikte uygulanması öngörüldü. Akıl hastalarının sağlık kurumlarında kalacağı asgari süreler suçun niteliğine göre yeniden belirlendi.
Sosyal medya üzerinden işlenebilen hakaret suçu, mağduru muhatap alan iletişimler bakımından ön ödeme kapsamına alındı. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret ise bu düzenlemenin dışında tutuldu.
Taksirle yaralama suçlarında hapis cezalarının alt ve üst sınırları artırılırken, motorlu taşıtların güveni kötüye kullanma suçunun konusu olması “nitelikli hal” sayıldı. Kamuoyunda “kurusıkı” olarak bilinen ses ve gaz fişeği atabilen silahların kullanımı da genel güvenliği tehlikeye sokma suçu kapsamına alındı.
Suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve örgüte üye olma suçlarında öngörülen hapis cezaları yükseltildi. Örgüt faaliyetleri kapsamında çocukların kullanılması halinde, örgüt yöneticilerine verilecek cezalar ağırlaştırıldı.
İnfaz ve Denetimli Serbestlik Düzenlemesi
Kanunla, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen bazı suçlar bakımından kapalı cezaevinden açık cezaevine ve denetimli serbestliğe geçiş süresi 3 yıl erkene çekildi. Terör, örgütlü suçlar ile bazı ağır suçlar bu düzenlemenin dışında bırakıldı. Deprem nedeniyle yıkılan veya hasar gören binalardan kaynaklanan öldürme suçları da kapsam dışı tutuldu.
Ulaşım Araçlarına Yönelik Suçlarda Ceza Artışı
Ulaşım araçlarının yalnızca kaçırılması değil, hareketinin engellenmesi de suç kapsamına alındı. Kara, deniz, demir yolu ve hava ulaşım araçlarına yönelik fiiller için hapis cezaları artırıldı. Kanuna uygun şekilde yapılan toplantı ve gösteriler sırasında işlenen fiiller ise suç sayılmayacak.
Bilişim Suçlarında Hesaplara El Koyma Yetkisi
Ceza Muhakemesi Kanunu’na eklenen hükümle, bilişim yoluyla işlenen suçlardan elde edilen menfaatin bulunduğu banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hesaplarının 48 saate kadar askıya alınması mümkün hale getirildi. Hesaplara el koyma süreçleri savcılık ve hakim denetimine bağlandı. Bilgi ve belge taleplerini süresinde yerine getirmeyen mali kuruluşlara idari para cezası uygulanacak.
Kamu İhale ve Esnaf Fiyat Tarifeleri
Kamu İhale Kanunu’nda yapılan değişiklikle, itirazen şikayet başvuru bedellerinin haklılık oranına göre iadesi mümkün olacak. Mücbir sebep kapsamında feshedilen sözleşmelerde, tamamlanmayan iş oranına karşılık gelen bedeller yükleniciye iade edilecek.
Esnaf ve sanatkarların ürettiği mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri, ilgili odalar ve birlikler tarafından hazırlanarak onay sürecine tabi tutulacak. Ticaret Bakanlığı’nın görüşüne bağlı tarifelerde uzlaşma komisyonu devreye girecek.
11’inci Yargı Paketi ile birlikte ceza adaleti sistemi, infaz uygulamaları ve yargılama süreçlerinde kapsamlı bir güncelleme hayata geçirilmiş oldu.
