İsveç ve Finlandiya’nın potansiyel üyelikleri Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü’nde (NATO) Türkiye ile Batı ülkelerini karşı karşıya getirirken gözler 7 adımlı üyelik sürecinde.
Rusya’nın 24 Şubat’ta Ukrayna’yı işgal etmesi ile başlayan savaş devam ederken Rusya ile sınır paylaşan Finlandiya ve komşusu İsveç’in NATO’ya katılmaları da gündemde.
İki ülke de son dönemde NATO’ya katılmak istediklerini alenen beyan ederken NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ve bazı NATO üyeleri de bu iki ülkenin ittifaka katılması yönünde açıklamalarda bulundu. Fakat Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçen hafta yaptığı açıklama, NATO içerisinde bir çatlak oluşturdu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya girmelerine sıcak bakmadığını ve bu iki ülkenin sürecini veto edebileceğini tekrar tekrar yaptığı açıklamalarla vurguladı. Finlandiya ve İsveç, Ankara’nın endişelerine yanıt vermek için Türkiye’ye bir heyet göndermeye hazırlanırken Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün gece yaptığı açıklamada iki ülkenin böyle bir adım atmasına gerek olmadığını da, “Pazartesi Türkiye’ye geleceklermiş. Kusura bakmasınlar, yorulmasınlar” ifadesiyle belirtti.
NATO’ya üyelik için 30 üye ülkenin de onayının gerektiği süreçte Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın veto açıklaması ittifak içerisinde soru işaretlerine neden oldu.
Henüz İsveç ve Finlandiya resmi olarak NATO’ya üyelik için başvurmazken, Türkiye’nin endişelerinin yanıtlanması ve sürecin sıkıntısız devam etmesi durumunda da iki ülkenin önünde 7 adımlı uzun bir yol bulunuyor.
NATO’ya en son üye olan ülke olan Kuzey Makedonya, 2020 yılında tam üye olmaya hak kazanmıştı. Kuzey Makedonya’nın üyelik süreci imzaların atılmasıyla Şubat 2019’da başlamış ve Mart 2020’de tamamlanmıştı.
ADIM ADIM İSVEÇ VE FİNLANDİYA’NIN OLASI NATO YOLCULUĞU;
- Finlandiya ve İsveç, NATO’ya dahil olmak için resmi başvuru yapar.
- Kuzey Atlantik Konseyi yani NATO’nun en üst siyasi organı bu başvuruyu değerlendirir. Kuzey Atlantik Konseyi, bakanlar, savunma bakanları, başbakanlar düzeyinde olabilir.
- Eğer Konsey aday ülkelerin NATO’ya başvurusunu kabul ederse aday ülkeler ile NATO arasında üyelik görüşmeleri başlar. Bu görüşmeler bir gün bile sürebiliyor.
- Kuzey Atlantik Konseyi bu görüşmelerden sonra üyelik sürecine devam edip edilmemesini görüşmek için tekrar bir araya gelir.
- Eğer üye ülkeler anlaşırsa, üyelik protokolü imzalanabilir ve aday ülkeye resmi davet gönderilir. Bu davet sayesinde aday ülke birçok NATO toplantısına katılabilir fakat oy verme hakkına sahip olamaz.
- Daha sonra aday ülkeler NATO’nun aldığı kararı kendi ulusal prosedürlerine göre değerlendirir ve oylamaya sunar. Bu adım aylar sürebilir.
- Aday ülke en sonunda başvuruyu onaylayarak Washington’da ABD Dışişleri Bakanlığı ile iletişime geçer ve resmi olarak NATO üyesi olmaya hak kazanır.
