Hazine ve Maliye Bakanlığı, lisanssız şekilde döviz alım satımı yapan işletmelere yönelik denetimlerini artırdı. Yetkisiz faaliyet yürüttüğü tespit edilen iş yerlerinin faaliyetleri geçici ya da sürekli durdurulurken, ilgili işletmeler hakkında idari para cezası uygulanması için cumhuriyet başsavcılıklarına bildirimde bulunuluyor.
Yetkili Kurumlar Dışında Döviz Alım Satımı Yasak
Mevzuata göre döviz alım satımı yalnızca bankalar, PTT ve Bakanlık tarafından lisans verilen döviz büroları aracılığıyla yapılabiliyor. Kamuoyunda zaman zaman farklı algılar oluşsa da kuyumcular, ödeme kuruluşlarının temsilcileri ve benzeri iş yerlerinin bu alanda yetkisi bulunmuyor.
Yetkisiz işlem yaptığı belirlenen işletmelere, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’da 2018 yılında yapılan düzenlemeler kapsamında iki ayrı yaptırım uygulanıyor. Buna göre iş yerlerinin faaliyetleri durduruluyor ve ayrıca idari para cezası süreci başlatılıyor.
2018’den Bu Yana 859 İş Yerine İşlem
Bakanlık verilerine göre 2018 yılından bu yana 859 iş yerinin faaliyetleri geçici veya kalıcı olarak durduruldu. Söz konusu işletmelerin özellikle ticaret ve turizmin yoğun olduğu bölgelerde yoğunlaştığı tespit edildi.
Aynı dönemde yaklaşık 280 milyon lira tutarında idari para cezası uygulanması için cumhuriyet başsavcılıklarına bildirim yapıldı.
2025’te Denetimler Hızlandı
Denetimlerin geçen yıl da yoğun şekilde sürdüğü görüldü. Yalnızca 2025 yılında 147 iş yerinin faaliyeti durdurulurken, yaklaşık 108 milyon lira tutarında idari para cezası için işlem başlatıldı.
2026 yılı için idari para cezası tutarlarının alt sınırı 719 bin 30 lira, üst sınırı ise 3 milyon 595 bin 198 lira olarak uygulanıyor. Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncelleniyor.
İhbar Mekanizması e-Devlet’e Taşındı
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında vatandaş ihbarları da sürecin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor. CİMER ve diğer kanalların yanı sıra, ihbarların hızlı alınabilmesi amacıyla e-Devlet kapısında “Yetkisiz Döviz Alım Satım İhbar Başvurusu” hizmeti devreye alındı.
Risk Bazlı Denetim Dönemi
Bakanlık, Yetkisiz Faaliyetle Mücadele Eylem Planı’nı uygulamaya koyarak denetimleri risk odaklı hale getirdi. Analizlerde nüfus yoğunluğu, ticaret ve turizm hareketliliği, riskli sektörler, sektörel kayıtlar ve geçmiş yaptırımlar gibi kriterler dikkate alınıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yetkisiz işletmelere yönelik çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini belirtti. Şimşek, riskli mükelleflerin tespitinde Ticaret Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Gelir İdaresi Başkanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlarla veri paylaşımı ve analiz çalışmalarının yürütüldüğünü ifade etti.
Bakanlık, bu yıl planlı ve risk odaklı denetimlerin özellikle büyük şehirler, ticaretin yoğun olduğu bölgeler ve riskli sektörlerde artırılarak sürdürüleceğini bildirdi.
