Küresel petrol piyasalarında artan jeopolitik gerilimler ve fiziki arz kesintileri fiyatları son 5 ayın en yüksek seviyesine taşıdı. Brent petrolün varil fiyatı gün içinde 115,16 dolara kadar tırmanarak 4 Mayıs’tan bu yana en yüksek seviyesini test etti. ABD Batı Teksas tipi (WTI) ham petrolün varili ise 1,80 dolar artışla 101,27 dolara yükseldi.
Orta Doğu’da Tırmanan Gerilim ve Aramco Alarmı
Fiyatlardaki sert tırmanışta, dünyanın en büyük ham petrol ihracatçısı Suudi Arabistan ile Yemen’deki Husiler arasında şiddetlenen çatışmalar belirleyici oldu. Çatışmaların stratejik enerji altyapısına yaklaşması üzerine Suudi Arabistan’ın Dahran kentinde yer alan ulusal petrol şirketi Saudi Aramco’nun genel merkezinde tahliye kararı alındı.
Bölgedeki riskler yalnızca Suudi Arabistan ile sınırlı kalmadı. Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Umm Al Quwain açıklarında bir tankerden kaynaklandığı belirlenen petrol sızıntısı tespit edildi. Husilerin Kızıldeniz’in kilit geçiş noktası Bab el-Mandeb Boğazı yönündeki askeri hareketliliği, deniz yoluyla yapılan küresel petrol sevkiyatında yeni aksamalar yaşanabileceği kaygılarını derinleştirdi.
Piyasa uzmanları, jeopolitik gerilim hattının genişlemesi durumunda yeni üretim ve nakliye kesintilerinin kaçınılmaz olacağı uyarısında bulundu. Yüksek navlun maliyetleri ve dalgalı tanker trafiği de küresel piyasalardaki arz sıkışıklığını destekleyen unsurlar arasında gösterildi.
Libya’da Boru Hattı Vanası Kapatıldı
Arz tarafındaki daralma Libya’dan gelen kesinti haberiyle derinleşti. Libya’da Hamada ve Tahara petrol sahalarından Zawiya Limanı’na uzanan iletim hattındaki bir vananın kapatılması üzerine her iki sahada da üretim kısıntısına gidildi. Yaşanan teknik ve operasyonel aksaklık, Akdeniz havzasındaki hafif tatlı ham petrol arzını doğrudan etkiledi.
Rus Dizelinin ABD’ye Sevkiyatı Endişeleri Hafifletmeye Yetmedi
Arz krizine karşı dengeleyici adımlar kapsamında, Rus rafinerilerinde üretilen dizeli ABD’ye taşıyan bir tankerin New York Limanı’na doğru seyre başlaması yakıt piyasasını hareketlendirdi. Sevkiyat, Moskova ile Washington yönetimi arasında varılan ihracat mutabakatı sonrası Rusya’dan ABD’ye gerçekleştirilen ilk doğrudan dizel teslimatı olma özelliğini taşıyor.
Ancak söz konusu sevkiyatın bölgesel ürün tedarikini desteklemesine karşın, ham petrol tarafında tırmanan jeopolitik risk primini tek başına düşürmeye yetmediği belirtiliyor. Brent petrolde haftalık değer kazancının yüzde 4,4’e ulaşmasıyla birlikte piyasa, art arda üçüncü haftayı da primle kapatmaya hazırlanıyor.
