Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) tasfiye kararı aldığı 131 yatırım fonuna ilişkin yürütülen adli ve idari incelemeler devam ederken, sermaye piyasalarında köklü reformlar öngören yeni yasal düzenlemenin Devlet Denetleme Kurulu’nun (DDK) hazırlayacağı raporun ardından netleşmesi bekleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla başlatılan teftiş sürecinde; olası bilgi sızıntıları, kurumsal ihmaller ve piyasa manipülasyonlarına karşı SPK’nın yetkilerinin genişletilmesi ile cezaların artırılması masada bulunuyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Kapsamlı Rapor Öncesi Ön Rapor Sunulacak
DDK müfettişleri, SPK’nın tasfiye kararına uzanan takvimi ve kurumlar arası yazışmaları mercek altına aldı. İncelemede, savcılığın 19 Ağustos’ta SPK’ya ilettiği resmi yazı ile kurulun 17 Eylül’de aldığı tasfiye kararı arasında geçen sürede soruşturma gizliliğinin ihlal edilip edilmediği araştırılıyor.
Kapsamlı nihai çalışma tamamlanmadan önce Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ara tespitleri içeren bir ön rapor sunulması planlanıyor. Ön raporda, süreçte idari ihmali bulunan kurumların yanı sıra mevzuatı eksik uyguladığı veya yetkisini aştığı değerlendirilen bürokratların da yer alabileceği kaydediliyor.
Erken Çıkış Yapanlar ve İçeriden Bilgi Sızdıranlar Mercek Altında
DDK denetiminin en kritik başlıklarından birini içeriden öğrenenlerin ticareti (insider trading) ve bilgi sızıntısı iddiaları oluşturuyor. İnceleme kapsamında, tasfiye sürecini ve fonların değerini etkileyecek adli adımları önceden haber alarak tefecilik veya yüksek getiriyle piyasadan çıkan fon yöneticileri, şirket ortakları ve ayrıcalıklı bilgiye erişimi olan şüpheliler tek tek inceleniyor.
Soruşturmaya konu gizli bilgilerin üçüncü kişilere servis edildiğinin belirlenmesi durumunda, ilgililer hakkında adli makamlara suç duyurusunda bulunulacak.
SPK’nın Müdahale Yetkileri Artırılacak, Risk Merkezi Kurulacak
DDK raporunun ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sevk edilmesi planlanan yasa teklifinde sermaye piyasalarının işleyişine yönelik şu reform başlıkları öne çıkıyor:
- Müdahale Yetkileri Genişletilecek: SPK’ya, manipülasyon veya usulsüzlük şüphesi durumunda mahkeme kararı beklenmeksizin geçici işlem yasakları getirme, şirket ve fon varlıklarını doğrudan dondurma yetkisi tanınacak.
- Yatırımcı Tazmin Altyapısı: Hukuka aykırı işlemler sebebiyle mağdur olan fon yatırımcılarının zararlarının doğrudan sorumlulardan tahsil edilmesine yönelik yasal mekanizma kurulacak.
- Yaptırımlar Ağırlaştırılacak: Piyasa dolandırıcılığı, usulsüz açığa satış ve bilgi suistimali suçlarına verilen adli para cezaları ile hapis cezalarının alt ve üst sınırları yükseltilecek.
- Kademeli Sınırlar ve Risk Merkezi: Hisse senedi yoğun fonların portföy yoğunlaşma limitleri ile alım-satım operasyonlarına kademeli kısıtlamalar getirilecek; sistemik riskleri anlık izlemek üzere yeni bir piyasa risk merkezi yapılandırılacak.
DDK’nın raporunu tamamlamasının ardından tasfiyeye konu fonların nihai durumu ile sermaye piyasası mevzuatına eklenecek yeni kuralların ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılacak.
