İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), talep koşullarındaki zayıflık ve enflasyonist baskıların etkisiyle ekim ayında 47,9’dan 47,3’e düşerek haziran ayından bu yana en düşük seviyesine geriledi. Eşik değer olan 50’nin altında kalan veriyle birlikte sektördeki daralma trendi 31. ayına taşındı.
Yeni Siparişlerdeki Yavaşlama Son Üç Ayın Zirvesinde
Ekim ayında zayıf seyreden iç ve dış talep dinamikleri yeni sipariş akışını baskılamayı sürdürdü. Yeni siparişlerdeki ivme kaybı son üç ayın en belirgin seviyesine ulaşırken, yurt dışından alınan yeni ihracat siparişlerindeki gerileme devam etti. Siparişlerdeki düşüşe paralel olarak imalatçı firmalar üretim hacimlerini daha yüksek oranda kısarken, fabrika stoklarını da düşük seviyelerde tutmayı tercih etti.
İş hacmindeki gerileme ve çalışanların işten ayrılması nedeniyle sektör genelinde istihdam kaybı sürdü. Ancak istihdamdaki daralma hızının haziran ayından bu yana kaydedilen en düşük seviyede gerçekleşmesi dikkat çekti.
Petrol ve Hammadde Maliyetleri Nihai Fiyatları Yukarı Çekti
Yükselen petrol fiyatları, hammadde maliyetleri ve döviz kurlarındaki hareketlilik üretim maliyetlerini yukarı taşımaya devam etti. Girdi maliyetlerindeki artış hızı eylül ayına kıyasla yavaşlasa da yıl ortalamasının üzerinde kalmayı sürdürdü. İmalatçı firmalar yükselen maliyet baskısını nihai ürün fiyatlarına yansıtarak satış bedellerinde belirgin artışlara gitti.
Deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar ve malzeme teminindeki darboğazlar ise tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamasına neden oldu.
10 Sektörden Yalnızca Birinde Üretim Artışı Görüldü
İSO Türkiye Sektörel PMI verilerine göre, takip edilen 10 sanayi sektörünün yalnızca birinde üretim artışı gerçekleşti. Kış sezonunun devreye girmesiyle giyim ve deri ürünleri sektörü son üç ayın ardından ilk kez üretimini artırırken, gıda sektöründe üretim yeniden daralma bölgesine geçti. Üretimde en sert daralma ise metalik olmayan mineral ürünler sektöründe kaydedildi.
Yeni sipariş ve istihdam artışının sadece gıda ile giyim ve deri ürünleri sektörleriyle sınırlı kaldığı ekim döneminde; en hızlı girdi maliyeti artışları gıda ile kimyasal, plastik ve kauçuk sektörlerinde yaşandı. Nihai satış fiyatlarında en yüksek artışa giden sektör ise elektrikli ve elektronik ürünler oldu.
Verileri değerlendiren S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, talep yetersizliği ile tedarik sıkıntılarının üreticileri zorlamayı sürdürdüğünü bildirdi. Harker, sektör genelinde istihdam kaybının görece sınırlı kalmasının, gelecek aylarda üretimdeki gerilemenin yavaşlayabileceğine işaret eden ılımlı bir gösterge olduğunu kaydetti.
