Küresel piyasalarda, dün merkez bankalarının “şahin” politika adımlarının sürmesi ve yükselen resesyon endişeleriyle satıcılı seyir devam ederken, bugün ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın konuşmasının yanında ABD ve Avrupa’da açıklanacak hizmet sektörü ve imalat sanayi Satınalma Yöneticileri (PMI) verileri takip edilecek.
Küresel çapta enflasyonist baskıların yükseleceği beklentileriyle merkez bankalarının agresif faiz artırımları sürerken, Fed’in ardından dün İngiltere, Norveç, İsviçre, Tayvan, Güney Afrika, Endonezya ve Filipinler merkez bankaları da politika faizinde artırımı yaptı.
Japonya Merkez Bankası (BoJ) ise emsallerinin tersine ultra gevşek para politikasını değiştirmeyerek dünya genelinde negatif faiz uygulayan tek merkez bankası konumuna geldi.
Agresif faiz artırım sürecinin sürmesi, resesyon kaygılarının derinleşmesini akabinde getirirken, gelişmiş ülke tahvil piyasalarında satışlar hızlandı.
Bu gelişmelerle dün New York borsasında satıcılı seyir devam etti ve Dow Jones endeksi yüzde 0,35, S&P 500 endeksi yüzde 0,84 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,37 değer kaybetti. ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 3,72’yle Şubat 2011’den bu yana en yüksek düzeyi gördü. Dolar endeksi 111,8’le son 20 senenin zirvesini test ettikten sonra 111,4’te dengelendi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne de düşüşle başladı.
Avrupa tarafında dün İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini 50 baz puan yükselterek yüzde 2,25 ile son 14 yılın en yüksek düzeyine çıkardı. Arka arkaya 7. kez faiz artırımına giden Banka’nın kararının akabinde sterlin/dolar paritesi 1,1212’yle 37 yılın en düşük seviyesini gördü. İsviçre Merkez Bankası da dün politika faizini 75 baz puan yükselterek 8 senedir süren negatif faiz dönemine son verirken, İsviçre frangı, dolar karşısında yüzde 1’in üzerinde değer kaybetti. Aynı gün faiz kararını açıklayan Norveç Merkez Bankası da politika faizini beklentiler doğrultusunda 50 baz puan artırarak yüzde 2,25’e çıkarttı.
Kararlar sonrası 10 senelik tahvil faizi İngiltere’de 14 senenin zirvesini görürken, İsviçre’de 3 ayın en yüksek düzeyine çıktı. Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi de Eylül 2013’ten sonra ilk kez yüzde 2’yi test etti.
Bu gelişmeler sonrası para piyasalarında, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) ekim ayı toplantısında politika faizini 75 baz puan artıracağı ve sene sonunda yüzde 3’ün üstüne çıkaracağı beklentileri fiyatlanmaya başladı.
Avrupa’da yüksek faiz döneminin gelecekte devam edeceğine yönelik beklentiler, şu anda enerji kriziyle mücadele edilen ve enflasyonist baskıların devam ettiği bölgede resesyon endişelerini artırdı. Söz konusu endişelerle Stoxx 600 endeksi dün Şubat 2021’den bu yana en düşük düzeyi görürken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,84 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,87 düşüşle 2,5 ayın en kötü kapanışını gerçekleştirdi. İngiltere’de FTSE 100 endeksi de yüzde 1,08 değer kaybıyla 20 günün en düşük düzeyinden kapandı. Avro/dolar paritesi dün 0,9809 ile Ekim 2002’den bu yana en düşük seviyeye inmesinin ardından bugün 0,9830’da dengelenirken, Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne de düşüşle başladı.
Asya’da dün BoJ, yüzde eksi 0,1 seviyesinde yer alan faiz oranı ve ultra gevşek para politikasında değişikliğe gitmedi. BoJ Başkanı Haruhiko Kuroda’nın toplantı sonrası yaptığı açıklamada faiz oranlarını yükseltmeyi henüz değerlendirmediklerini, güçlü parasal gevşemeye kararlı bir şekilde devam edeceklerini vurgulaması ile dolar/yen paritesi hızla gerileyerek 146 ile son 24 senenin en düşük seviyesine geriledi. Bu gelişme sonrası ülkede Haziran 1998’den sonra ilk kez döviz piyasasına müdahale geldi.
Dolar/yen paritesi dünkü müdahale sonrası yüzde 4’e yakın düştü ve 142 seviyelerinde dengelendi.
Bu gelişmelerle birlikte kapanışa yakın Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,7 değer kaybetti. Japonya’da ise resmi tatil sebebiyle piyasalarda işlem yapılmadı.
Yurt içinde ise dün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini 100 baz puan düşürerek yüzde 12’ye çekerken, karara metninde küresel büyümeye dair belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde finansal koşulların destekleyici olmasının önemine değinildi.
Küresel çapta azalan risk iştahına karşın alıcılı bir seyir takip edilen Borsa İstanbul’da, BIST 100 endeksi dünya genelinden pozitif ayrışarak günü yüzde 1,53 yükselişle 3.295,27 puan seviyesinden tamamladı. Dolar/TL, dün 18,4032 ile zirvesini görmesinin ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 18,3520 düzeyinden işlem görüyor.
Analistler, merkez bankalarının yükselen enflasyonist baskılar karşısında agresif faiz artırımlarına devam edeceği beklentileri ile birlikte resesyon endişelerinin derinleştiğini ifade ederek, bu durumun piyasalarda risk iştahının düşük seyretmesine sebep olduğunu söyledi.
Bugün Fed Başkanı Powell’ın açılış konuşmasını yapacağı ve “Salgın sonrası ekonomiye geçiş” temasıyla düzenlenecek “Fed Listens” etkinliğinin takip edileceğini ifade eden analistler, veri gündeminde ise ABD ve Avrupa’da açıklanacak imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin izleneceğini belirtti.
Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 3.200 puanın destek, 3.300 ve 3.370 düzeylerinin direnç konumunda bulunduğunu belirtti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şu şekilde:
10.00 Türkiye, eylül ayı finansal hizmetler güven endeksi
10.30 Almanya, eylül ayı hizmet sektörü ve imalat sanayi PMI
11.00 Avro Bölgesi, eylül ayı hizmet sektörü ve imalat sanayi PMI
11.30 İngiltere, eylül ayı hizmet sektörü ve imalat sanayi PMI
16.45 ABD, eylül ayı hizmet sektörü ve imalat sanayi PMI
21.00 ABD, Fed Başkanı Powell’ın konuşması
