Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından hazırlanan ve yüksek meblağlı para transferlerinde şeffaflığı artırmayı amaçlayan düzenlemenin yürürlüğe girişi ertelendi. 1 Ocak itibarıyla uygulanması öngörülen tebliğ, Resmi Gazete’de yayımlanmadığı için hayata geçirilmedi. Yetkili kurumlar, düzenleme üzerinde ilave çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirterek uygulamanın ileri bir tarihe bırakıldığını bildirdi.
Yüksek Tutarli İşlemlerde Beyan Zorunluluğu Getirilecekti
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından hazırlanan taslak düzenleme, 200 bin lira ve üzerindeki EFT, havale ve nakit işlemlerinde paranın kaynağı ile transfer amacının ayrıntılı şekilde beyan edilmesini zorunlu kılmayı hedefliyordu. Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı olarak yürütülen çalışmayla, yüksek tutarlı para hareketlerinin daha yakından izlenmesi ve kayıt altına alınması amaçlanıyordu.
Taslak metne göre, 200 bin lirayı aşan tüm işlemler beyan yükümlülüğüne tabi olacaktı. Ayrıca 2 milyon liranın üzerindeki para transferlerinde “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurulması gerekecek, tutar büyüdükçe beyanın kapsamı da genişleyecekti.
20 Milyon Lira Üzeri İşlemler İçin Belge Şartı
Düzenlemenin öngördüğü en dikkat çekici başlıklardan biri, 20 milyon lira ve üzerindeki işlemlerdi. Bu tutarın üzerindeki para transferlerinde, paranın kaynağını gösteren dayanak belgelerin sunulması şartı getirilecekti. Konut alımlarında tapu senedi, araç satışlarında noter evrakları, mal ve hizmet alımlarında ise fatura gibi belgelerin ibraz edilmesi bekleniyordu. Belgelerin sunulmaması halinde, bankaların ilgili para transferine izin vermemesi gündeme gelecekti.
Kimleri Kapsıyordu?
Taslak tebliğ, bankalarda hesabı bulunan tüm bireyleri ve şirketleri kapsıyordu. Düzenleme yürürlüğe girmiş olsaydı, havale ve EFT işlemlerinde kullanılan genel ve kısa açıklamalar yerine, işlemin gerekçesinin açık ve belgeli şekilde belirtilmesi zorunlu hale gelecekti. Bankalar ve elektronik para kuruluşlarının, müşterilerin işlem nedenlerini seçebilecekleri başlıklar oluşturması planlanıyordu.
Ayrıntılı Açıklama Başlıkları Belirlenmişti
Taslak düzenlemede para transferi sırasında seçilmesi zorunlu olan açıklama başlıkları arasında gayrimenkul ve motorlu taşıt alım ödemeleri, borç verme veya borç ödeme işlemleri, hediye, bağış ve yardım transferleri, vergi ve harç ödemeleri, tazminat ve sigorta işlemleri, avukatlık ve danışmanlık hizmetleri, sağlık harcamaları, kripto ve dijital varlık işlemleri ile şans oyunları ve bahis ödemeleri gibi seçenekler yer alıyordu. Bu başlıkların dışında kalan işlemlerde “diğer” seçeneğinin işaretlenmesi ve en az 20 karakterlik açıklama yapılması öngörülüyordu.
Uygulama İleri Bir Tarihe Bırakıldı
Milyonlarca birey ve şirketi doğrudan etkilemesi beklenen düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanmadığı için yürürlüğe girmedi. Yetkililer, uygulamanın kapsamı ve teknik altyapısına ilişkin ilave değerlendirmelerin sürdüğünü belirterek, tebliğin daha ileri bir tarihte yeniden gündeme alınacağını ifade etti. Düzenlemenin ne zaman hayata geçirileceğine ilişkin yeni takvimin, yapılacak resmi açıklamalarla netleşmesi bekleniyor.
