Türkiye’de şirketlerin döviz cinsinden borçlanması hızla artarken, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri yabancı para kredilerinde tarihi zirvenin görüldüğünü ortaya koydu. Son bir yılda 31 milyar dolar yükselen döviz kredileri, toplamda 195 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı.
Döviz Kredilerinin Payı Yükseliyor
BDDK’nın haftalık bültenine göre, yabancı para cinsindeki kredilerdeki artış Türk lirasının reel değerlenmesiyle birlikte hız kazandı. Döviz kredilerinin toplam krediler içindeki payı geçen yıl yaklaşık yüzde 36 seviyesindeyken bu yıl yüzde 37’nin üzerine çıktı. Uzmanlar, mevcut trendin devam etmesi halinde bu oranın gelecek yılın ortalarına doğru yüzde 50 seviyesine yaklaşabileceğini belirtiyor.
Kur riskine dikkat çeken ekonomistler, olası bir döviz şokunun şirket bilançolarında ciddi kırılganlık yaratabileceğini ve iflasların artabileceğini ifade ediyor.
Bir Yılda 31 Milyar Dolarlık Artış
Yabancı para kredilerindeki yükseliş son aylarda da hız kesmedi. Geçen yıl 29 Kasım itibarıyla 164 milyar 133 milyon dolar olan döviz cinsi kredi hacmi, bu yıl 28 Kasım haftasında 195 milyar 157 milyon dolara ulaştı. Böylece sadece son bir ayda yaklaşık 1 milyar dolarlık artış gerçekleşti.
KOBİ’lerde Döviz Riskinin Derinleşmesi
Döviz kredilerindeki yükseliş özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) için dikkat çekici bir risk oluşturuyor. KOBİ’lerin kullandığı kredilerin 26 milyar 815 milyon dolarlık kısmı döviz cinsinden oluşurken, bu tutar toplam kredi hacimlerinin yüzde 19’una karşılık geliyor. Geçen yıl bu oran yüzde 17 seviyesindeydi.
Aynı dönemde toplam kredi hacmi de önemli bir genişleme gösterdi. 28 Kasım haftası itibarıyla yıllık bazda 6 trilyon 663 milyar lira artan kredi hacmi, 22 trilyon 81 milyar 194 milyon liraya yükseldi.
Faiz Farkı Döviz Kredilerine Yönelimi Artırıyor
Şirketlerin dövizle borçlanmaya yönelmesinde faiz maliyetlerindeki belirgin fark etkili oluyor. Firmalar, döviz kredilerinde yüzde 6,5 ila 8 arasında faiz öderken, Türk lirası cinsinden kredilerde bu oran yüzde 50’nin üzerine çıkıyor.
Ekonomistler, mevcut koşullarda döviz kredilerinin daha düşük maliyetli görünmesine rağmen kur oynaklığının önemli bir risk unsuru olduğuna dikkat çekiyor. Örneğin, döviz kredisinde yüzde 8 faiz ödeyen bir firmanın, kurda yüzde 20’lik bir artış yaşanması halinde toplam maliyetinin yüzde 28’e ulaşabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, kurun baskılandığı mevcut dönemde risklerin sınırlı görünse de döviz kredilerinin toplam krediler içindeki payının 2026 ortasına doğru yüzde 50 seviyesine yaklaşmasının kırılganlığı artırabileceği uyarısında bulunuyor. Olası bir kur şokunda birçok işletme için finansal baskının artacağı ve iflas riskinin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
