Memur ve emekli maaş zam oranının yüzde 30’a, en düşük emekli aylığının da 5 bin 500 liraya yükseltilmesine ilişkin yasa teklifi Meclis’e sunuldu. Teklife göre, tarımsal faaliyetlerde bulunanlar, muhtarlar, kendi adına çalışıp ticari kazanç veya serbest meslek kazancı sebebiyle gelir vergisi mükellefleri olanlar, şirket ortakları, hizmet akdiyle bir veya birden fazla işyerinde çalıştırılanlara ödenen gelir ve aylıklar da yüzde 30 yükseltilecek. Memur maaş katsayısındaki yükselişe göre belirlenen yaşlı aylığı, hasta ve çocuklar adına yapılacak ödemeler, çocuklar için verilen destekler de artacak. Bu senenin ilk yarısında kıdem tazminatı tavanı 19 bin 983 lira uygulanacak. İşverenin istemesi halinde tavan miktarı üstünde tazminat ödenebilir. Basın iş Kanunu’na tabi çalışanlarda tavan sınırı bulunmuyor.
İŞVEREN KIDEM TAZMİNATI TAVANI ÜSTÜNDE ÖDEME YAPABİLİR Mİ?
Emekli olmayı düşünenler başta olmak üzere çalışanlar adına alacakları kıdem tazminatının en fazla ne kadar olacağı bu tavan üstünde hesaplanıyor. Memurlara toplu sözleşme ve hizmet akitleriyle belirlenen kıdem tazminatının yıllık miktarı Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı adına ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemiyor. İşverenin istemesi halinde tavan miktarı üstünde tazminat ödenmesinde bir engel bulunmuyor. Yalnızca tavana kadar olan kısmı adına damga vergisi kesintisi yapılıyor. İşveren tavan üzerinde kıdem tazminatı ödemeye zorlanamaz.
YÜZDE 30 ZAMLA 65 YAŞ AYLIĞI DA YÜKSELECEK Mİ, KİMLER FAYDALANABİLECEK?
Geçen sene bin 537 lira olan yaşlı aylığı bu yıl adına yaklaşık bin 998 lira olacak. Devlet herhangi bir sosyal güvencesi olmayan, çalışma gücü azalan 65 yaş ve üstü, maddi durumu kötü olan vatandaşlara yaşlılık aylığı bağlıyor. Yaşlılık aylığı, kendisine yasal olarak bakmakla mükellef kimsesi olmayan, sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden gelir veya aylık almayan, nafaka bağlanmayan Türk vatandaşlarına hayatları boyunca sağlanıyor.
YÜZDE 30 ZAMLA BERABER EMEKLİYE HER AY ÖDENEN EK ÖDEME TUTARI DA YÜKSELECEK Mİ?
Emeklilere her ay ödenen ek ödeme tutarı da artacak. SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı, tarım emeklileri, dul ve yetim aylığı alanlara ek ödeme sağlanıyor. Geçen sene 10 bin lira emekli aylığı alan memurun geliri 3 bin lira artarken, ek ödemesi 500 liraya yakın artacak. Böylelikle eline geçen tutar 13 bin 500 liraya yakın olacak.
EK GÖSTERGE KAYNAKLI ARTIŞTAN MEVCUT EMEKLİLER FAYDALANABİLECEK Mİ?
Ek gösterge düzenlemesi de maaş, aylıkları yükseltecek. Son 3 ayda yaş haddi, kadrosuzluk sebebiyle emekli edilenler, vazife malulleri ve ölüm aylığı bağlananlar ek gösterge artışı ve memur maaş katsayısı yükselişinden kaynaklı emekli ikramiyesi farkı alabilecek.
ASGARİ ÜCRET VE ÜSTÜNDE MAAŞ ALANLAR İÇİN KIDEM TAZMİNATI TAVANI NE KADAR UYGULANACAK?
Bu sene asgari ücrete yüzde 54.66 zam yapılmasıyla beraber brüt asgari ücret 10 bin lira oldu. Yeni kıdem tazminatı tavanı da bu seviyede olurken, yaklaşık 10 yıldır aynı işyerinde çalışan ücretli 100 bin liranın üstünde kıdem tazminatı alabilecek. (Bu hesapta özlük hakları, ihbar, damga vergisi dikkate alınmamıştır) Memur ve emekliye yüzde 30 zamla beraber bütün çalışanları ilgilendiren kıdem tazminatı tavanı 15 bin 371 liradan 19 bin 983 liraya yükseldi. Buna göre 10 sene aynı işyerinde çalışan personel yaklaşık 200 bin lira kıdeme hak kazanacak.
ÇOCUKLARIN EĞİTİMİ ADINA VERİLEN YARDIM TUTARI NE KADAR OLACAK?
Yasal düzenlemenin Meclis’ten çıkmasıyla netleşecek katsayılara göre kesinleşecek olan sosyal ve ekonomik destek ödemeleri de 1650 lirayla 3 bin 700 lira aralığında bulunacak. Okul öncesi çocuk adına verilecek sosyal destek tutarı 2 bin 60 lira, ilköğretimde 3 bin 90 lira, yükseköğretim döneminde de 3 bin 700 lira seviyesini geçecek.
ENGELLİ VE YAKINLARINA VERİLEN YARDIM ARTTI MI?
Yüzde 40-69 engeli olan vatandaşlara 1.226 lira olarak sağlanan engelli aylığı 2 bin 392 liraya, yüzde 70 ve üstü olana da 1.840 liradan 2 bin 392 liraya yükselecek. Engelli yakınlarında ödenen tutar da bin 595 liraya çıktı. Hafif silikozis (yüzde 15-yüzde 34) hastalarına 3 bin 446 lira, orta silikozis (yüzde 35-54) 3 bin 938, ağır olanlara da (Yüzde 55 üzeri) 4 bin 388 lira yardım sağlanacak.
EYT’DE GÖZLER MECLİS’TE
Cumhuriyet’in 100. yılı olan 2023’ün ilk haftalarında Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) konusu çözülecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı EYT düzenlemesini barındıran kanun teklifinin, önümüzdeki hafta Meclis Başkanlığına sunulması bekleniyor. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmelerin akabinde Genel Kurul süreci başlayacak teklifin, ocak ayında yasalaştırılması öngörülüyor. 23 senelik problemin çözümüne ilişkin teklif, 8 Eylül 1999 tarihinden önce çalışmaya başlayanları kapsayacak. 2 milyon 250 bin kişinin faydalanacağı EYT konusunda herhangi bir yaş sınırı uygulanmayacak. EYT’lilerin kıdem tazminatı noktasında işverenlere Kredi Garanti Fonu’ndan (KGF) destek verilecek. EYT’den ötürü ayrılan, kıdem tazminatı alan ama işine devam etmek isteyen işçiye özel 5 puan SGK destek primi indirimi sağlanacak. EYT ile ilgili şimdilik yasalaşma süreci gerçekleşmediği için şu an yapılan müracaatlar geçerli olmayacak. Yasal süreç tamamlandıktan sonra başvurular, e-Devlet üstünden SGK’ya yapılabilecek.
