Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğanın himayelerinde, Türkiye, Rusya, Ukrayna ve Birleşmiş Milletler (BM) arasında “Tahıl ve Yiyecek Maddelerinin Ukrayna Limanlarından Emniyetli Sevki Girişimi Belgesi” imzalandı. Anlaşmanın imzalanmasının akabinde Ukrayna, Rusya, ABD, Avrupa Birliği (AB) İngiltere ve İtalya’dan açıklama yapıldı.
Ukrayna: Tahıl meselesinin çözümünde BM ve Türkiye’nin aktif rolünü takdir ediyoruz
Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Sybiha, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, İstanbul’da imzalanan anlaşmaya vurgu yaparak, Ukrayna limanlarındaki engelin kaldırılmasına dair girişimin onaylandığını ifade etti.
Bu anlaşmanın tahıl ihracatı adına insani bir koridor oluşturulmasına olanak sağlayacağına değinen Sybiha, “Küresel gıda krizinin önlenmesi için önemli bir adım. ‘Tahıl meselesinin’ çözümünde BM ve Türkiye’nin aktif rolünü takdir ediyorum.” cümlelerini kullandı.
Rusya: Bu alandaki yükümlülüklerimize sadık kalmaya devam edeceğiz
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İstanbul’da imzalanan anlaşmalarla alakalı “Bugün elde edilen sonuçlara katkılarından dolayı Türk ortaklarımıza, şahsen Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bir kez daha teşekkür etmek istiyorum.” diye belirtti.
Rus heyetinin çabalarıyla Ukrayna tahılı anlaşmasının siyasetten arındırılmış yapısını korumanın mümkün olduğunu ifade eden Lavrov, “Rusya, bu alandaki yükümlülüklerine sadık kalmaya devam edecektir. ABD ve müttefiklerinin jeopolitik maceralarının çıkarları için gıdayı kullanması kabul edilemez ve insanlık dışıdır.” cümlelerini kullandı.
Lavrov, ihracat anlaşmalarının temel amacının, Rusya’dan dünya pazarlarına engelsiz gıda ve gübre tedarikini sağlamak olduğuna değinerek, bu çerçevede ABD ve AB’nin finans, sigorta ve lojistik alanlarında oluşturduğu engellerin kaldırılmasının, bu ürünler için ülkeye getirilen kısıtlayıcı önlemlerden belirli muafiyetlerin sağlanmasının söz konusu olduğunu belirtti.
Washington ve Brüksel’in bugünkü anlaşmaların gerçekleştirilmesine engel olmaktan vazgeçmelerinin memnuniyet verici olduğunu ifade eden Lavrov, Rusya-BM mutabakatının imzalanmasının Batı’nın tahıl tedarikiyle alakalı sorunlar adına Rusya’yı suçlama girişimlerinin asılsız olduğunu bir kez daha ortaya koyduğunu kaydetti.
Lavrov, Rusya’nın gelecek dönemde Ukrayna tahılı ve Rus tarım ürünlerinin ihracatıyla alakalı anlaşmaların yerine getirilmesi adına her türlü çabanın gösterileceğini umduğunu belirtti.
İstanbul’da imzalanan anlaşmalarla alakalı Lavrov, “Bugün elde edilen sonuçlara katkılarından dolayı Türk ortaklarımıza, şahsen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a bir kez daha teşekkür etmek istiyorum.” diye belirtti.
ABD: Erdoğan ile Guterres’e liderlik ettikleri için minnettarız
Beyaz Saray’da gazetecilere açıklama yapan Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby, Erdoğan’ın himayesinde Türkiye, Rusya, Ukrayna ve BM arasında “Tahıl ve Yiyecek Maddelerinin Ukrayna Limanlarından Emniyetli Sevki Girişimi Belgesi”nin imzalanmasıyla alakalı konuştu.
Kirby, “ABD, bu adımı memnuniyetle karşılıyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bu anlaşmanın yapılmasındaki diplomatik liderliklerinden dolayı teşekkür ediyoruz.” diye belirtti.
Anlaşmanın başarıyla uygulanmasının Rusya’nın anlaşmaya uymasıyla mümkün olabileceğini ifade eden Kirby, anlaşmanın uygulanmasını yakından izleyeceklerini söyledi.
Kirby, aynı zamanda Ukrayna’dan çıkarılan tahıl ve gıda maddelerinin Türkiye üzerinden yeniden satışa çıkarılacağına değinerek, “Bu zor bir çalışmanın sonucudur ve Cumhurbaşkanı Erdoğan ile BM Genel Sekreteri Guterres’e burada liderlik ettikleri için minnettarız. Bu olumlu bir işaret.” değerlendirmesinde bulundu.
AB: Mevcut anlaşma, bu olumsuz gidişatı tersine çevirmek için bir fırsat sunuyor
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell’in ofisinden İstanbul’daki tahıl koridoru anlaşmasıyla alakalı açıklama yapıldı.
Açıklamada anlaşmanın memnuniyetle karşılandığı ifade edilerek, “Bu, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlığının neden olduğu küresel gıda güvensizliğinin üstesinden gelme çabalarında ileriye dönük kritik bir adımdır. Anlaşmanın başarısı, hızlı ve iyi niyetle uygulanmasına bağlı olacaktır.” diye belirtildi.
Rusya’nın dünya çapında milyonlarca insan adına gıda güvenliğini tehlikeye attığı belirtilen açıklamada, “Mevcut anlaşma, bu olumsuz gidişatı tersine çevirmek için bir fırsat sunuyor.” cümlesi kullanıldı.
Açıklamada AB’nin Birleşmiş Milletler’in çabalarını desteklediği ifade edilerek, “Türkiye’yi bu anlaşmaya aracılık etme ve uygulanmasını desteklemedeki önemli rolünden dolayı takdir ediyoruz.” denildi.
İngiltere: Türkiye’yi ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’ni alkışlıyoruz
İngiltere Dışişleri Bakanı Liz Truss, yazılı yaptığı açıklamada, “Ukrayna’nın tahılının uluslararası gıda pazarlarına ulaştırılması son derece önemlidir. Bu anlaşmanın sağlanmasındaki çabaları için Türkiye’yi ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’ni alkışlıyoruz.” cümlelerini kullandı.
İngiltere ve müttefiklerinin bu noktaya ulaşılması adına yoğun çaba sarf ettiklerini ifade eden Truss, “Şimdi bu anlaşma uygulanmalı. Rusya’nın sözlerinin eylemleri ile uyumlu olduğundan emin olmak için (gelişmeleri) izliyor olacağız.” değerlendirmesinde bulundu.
Truss, “Uzun vadeli küresel güvenliğin ve ekonomik istikrarın sağlanması için Putin, bu savaşa son vermeli ve Ukrayna’dan çıkmalıdır.” diye konuştu.
İtalya: Küresel gıda krizini azaltmak için önemli bir adım
İtalya Başbakanı Mario Draghi, İstanbul’da imzalanan anlaşmaya yönelik yaptığı yazılı açıklamada, “İstanbul’da Ukrayna, Rusya, Türkiye ve BM tarafından imzalanan anlaşmalar, bütün uluslararası toplum için mükemmel bir haberdir.” cümlesini kullandı.
Karadeniz limanlarında kalan milyonlarca ton tahıl üzerindeki blokajın kalkmasının, bunların düşük ve orta gelirli ülkelerin vatandaşlarına ulaşmasını sağlamanın küresel gıda krizinden kaçınmak adına gerekli olduğunu belirten Draghi, şunları söyledi:
“Bu planın başarısı, bugün imzalanan anlaşmaların hızlı ve tam uygulanmasına bağlıdır. İtalya, son aylarda Birleşmiş Milletler’in (BM) merkezi rolünde Türkiye’nin ara buluculuk girişimini desteklemek için güçlü bir taahhütte bulundu. Bu anlaşmaların, Ukrayna için kabul edilebilir koşullarda barışı getirmesine yönelik somut umutlara doğru ilk adımı temsil etmesini umuyoruz.”
İtalya Dışişleri Bakanı Luigi Di Maio da katıldığı çevrim içi yayında, İstanbul’daki anlaşma haberini, “diyalog kanalını da açan iyi bir haber” diye değerlendirdi.
Dışişleri Bakanlığının Twitter hesabından yapılan paylaşımda da şu cümlelere yer verildi:
“İtalya; Rusya, Ukrayna ve Türkiye’nin Ukrayna’nın Karadeniz’deki limanlarındaki blokajın kaldırılması ve dünya çapında tahıl ihracatının sürdürülmesi konusunda yaptığı anlaşmayı memnuniyetle karşıladı. Bu sonuç, BM Genel Sekreteri Antonio Gutteres ile BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü (Martin) Griffiths’in yorulmak bilmeyen çabaları sayesinde elde edildi. Küresel gıda krizini azaltmak için önemli adım.”
İtalyan Lig Partisi lideri Matteo Salvini, Twitter’daki açıklamasında, anlaşmaya ev sahipliği yapan Türkiye’ye çabalarından ötürü teşekkür ederek, bunun aylardır süren savaşta diyaloğa dönüş adına ilk ve önemli bir adım olması temennisini dile getirdi.
İtalya Ziraatçılar Derneği tarafından (Coldiretti) yapılan açıklamada, anlaşma sayesinde Ukrayna’dan hayvan yeminde kullanılmak üzere 1,2 milyar kilogram mısırın İtalya’ya geleceği ifade edildi. Bunun dışında ekmek yapımı adına buğday ve ayçiçek yağının da İtalya’ya geleceği ifade edilen açıklamada, bütün bunların İstanbul’da imzalanan anlaşmanın olumlu etkileri olduğu belirtildi.
