Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin ilk maddesi kabul edildi.
Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplanan Genel Kurul’da gündem dışı konuşmalar, grup başkanvekillerinin değerlendirmeleri ve parti önergelerinin görüşülmesinin ardından üç ülke arasındaki ortak savunma düzenlemesini içeren uluslararası anlaşmanın görüşmelerine geçildi.
AK Parti ve MHP: “NATO’ya Alternatif Değil, Tamamlayıcı Bir Güç”
AK Parti grubu adına söz alan Kayseri Milletvekili Hulusi Akar, anlaşmanın bir dayanışma ve caydırıcılık adımı olduğunu belirtti. Türkiye’nin hem Pakistan hem de Suudi Arabistan ile köklü askeri iş birliği geçmişi bulunduğunu hatırlatan Akar, şu ifadeleri kullandı:
“Bu anlaşma kesinlikle NATO’ya alternatif değildir; tamamlayıcı bir birlikteliktir ve hiçbir ülkeyi hedef almamaktadır. İlişkilerin kurumsallaşmasına gayret gösteriyoruz. Yurt dışına asker gönderilmesi gibi bir durum doğarsa, bu süreç yine tamamen Meclisimizin iznine tabi olacaktır.”
MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın ise anlaşmanın bölgesel barış ve kolektif caydırıcılığı pekiştireceğini vurgulayarak, “Kaos ve çatışmaların yaşandığı dünyada istikrar limanı bir Türkiye ideali doğrultusunda Milliyetçi Hareket Partisi grubu olarak anlaşmaya destek vereceğiz.” dedi.
CHP’den “Bölgesel Güvenlik ve Barış” Vurgusuyla Onay
Teklif lehinde oy kullanacaklarını açıklayan CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, Türkiye’nin Orta Doğu’da gerilimlerin tarafı değil, barışın kurucusu olması gerektiğini kaydetti.
Öztrak, “Mekke Anlaşması doğru kullanılırsa vekâlet savaşlarının yarattığı acılara son vermek ve bölgeyi yabancı güçlerin güvenlik şemsiyesinden kurtarmak için önemli bir fırsattır. Bu güç yeni çatışmalar açmak için değil, caydırıcılık sağlamak, sınırları korumak ve ticareti geliştirmek üzere değerlendirilmelidir. Rasyonel ve onurlu bir dış politikayı destekliyoruz; bu çerçevede anlaşmaya olumlu oy vereceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.
Muhalefetten 10 Yıllık Süre ve Belirsizlik Eleştirisi
Kanun teklifine karşı çıkan muhalefet partileri ise anlaşmanın süresi ve askeri yükümlülüklerin sınırlarına dönük itirazlarını dile getirdi.
İYİ Parti Grubu adına konuşan Muğla Milletvekili Lütfü Türkkan, ortak savunmaya değil sınırları net çizilmemiş yükümlülüklere karşı çıktıklarını belirterek, “10 yıl boyunca tek taraflı çekilme kısıtlaması bulunan bu anlaşmada Türkiye’nin askeri ve mali yükümlülükleri, terörle mücadeledeki ortak tehdit tanımları açıklığa kavuşturulmalıdır.” dedi.
Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Hasan Karal, NATO yükümlülüklerinin saklı tutulmasını olumlu bulduklarını ancak Meclis denetimi ve askeri sorumluluk alanlarındaki belirsizlikler giderilmediği için teklife olumlu yaklaşmadıklarını ifade etti.
Anlaşmaya “hayır” oyu vereceklerini duyuran DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, bölgesel paktların halkları çatışmalara sürükleyeceğini savunarak teklife karşı durduklarını belirtti. Yeni Parti İstanbul Milletvekili Namık Tan da Türk Silahlı Kuvvetleri’nin asli görevinin sınırları korumak olduğunu, ucu belirsiz taahhütlerle bölgesel risklerin üstlenilmemesi gerektiğini savundu.
Görüşmeler Perşembe Günü Devam Edecek
Milletvekillerinin değerlendirmelerinin ardından teklifin tümü üzerindeki müzakereler tamamlanarak maddelerin oylamasına geçildi. Yapılan oylamada Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ilk maddesi kabul edildi.
Meclis Başkanvekili Celal Adan, ilk maddenin kabul edilmesinin ardından birleşimi perşembe günü saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.
