İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), haziranda 48,1’e düştü.
İSO Türkiye İmalat PMI anketinin haziran ayı sonuçları duyuruldu.
Eşik değer olan 50,0’nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına nazaran, mayıs ayında 49,2 olarak ölçülen manşet PMI haziranda 48,1’e düşerek Türk imalat sektörünün performansında yavaşlamaya işaret etti. Söz konusu yavaşlama 2020 senesinin başındaki ilk Kovid-19 dalgasından bu yana en belirgin seviyede gerçekleşti. Böylelikle faaliyet koşulları üst üste 4 ay ivme kaybı sergiledi.
Fiyat artışları ve zorlu ekonomik şartlar ikinci çeyrek sonunda talep ortamının zayıflamasında etkili oldu. Hem üretim hem de yeni siparişlerde yavaşlamalar mayıs ayına kıyasla daha belirgin gerçekleşti. İstihdam son anket verilerinde de olumlu gelişme kaydedilen alanlardan biri olmayı devam ettirdi ve firmalar personel sayılarını artırmaya devam etti. Fakat istihdamdaki yükseliş, 25 aydır devam eden yükseliş döneminin ikinci en düşük hızında kaydedildi.
Firmalar, yeni sipariş alımlarındaki yavaşlamaya paralel olarak satın alma faaliyetlerini azaltma eğilimini devam ettirdi. Haziranda enflasyonist baskılar güçlü seyretti. Hem girdi maliyetleri hem de nihai ürün fiyatlarında yükseliş hızları seri ortalamalarının üstünde kaldı. Anket katılımcılarına göre, girdi fiyatlarındaki artışta ham madde ve enerji maliyetlerindeki yükselişin yanı sıra döviz kurlarındaki olumsuz seyir etkili oldu. Böylelikle firmalar satış fiyatlarını keskin bir şekilde artırdı. Diğer yandan, bu artış geçen senenin eylül ayından beri en ılımlı seviyede gerçekleşti. Ham madde yetersizlikleri, tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamaya devam etmesinde rol oynadı. Tedarik zincirlerindeki aksaklıklar mayıs ayına göre artmasına karşın, en kötü gecikmelerin yaşandığı geçmiş dönemlerle kıyaslandığında çok daha hafif seyretti.
Açıklamada görüşlerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, “Türk imalatçıları son dönemde zorlu bir piyasa ortamıyla karşı karşıya. Fiyat artışları ve talep zayıflığının etkisiyle yeni siparişlerde yavaşlama ve üretimde geri çekilme gözleniyor. İstihdamdaki artışlar yine anketin başlıca olumlu gelişmesi olsa da söz konusu artış oran olarak son iki yılın en ılımlı seviyelerinde kaydedildi. Önümüzdeki aylarda firmalar açısından zorlu koşulların devam etmesi muhtemel görünüyor.” cümlelerini kullandı.
– Takip edilen 10 sektörün çoğunda üretim yavaşladı
İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI haziran ayı raporuna nazaran, anket verileri mayısta gözlenen iyileşme belirtilerinin haziranda birçok sektörde geri çekildiğine değindi. Takip edilen 10 sektörün 9’unda yeni siparişler gerilerken üretim de sektörlerin büyük bir bölümünde yavaşladı. Enflasyonist baskılar ise yüksek seyrini korudu. Firmaların karşılaştığı birçok zorluğa karşın takip edilen sektörlerin çoğunluğunda istihdam artışı sürdü. Haziranda sadece giyim ve deri ürünlerinin yeni siparişleri büyüme bölgesinde kalırken 6 sektörde siparişler büyümeden düşüşe geçti. En keskin yavaşlamalar sırasıyla metalik olmayan mineral ürünler ve ana metal sanayi sektörlerinde kaydedildi.
Yeni siparişlerdeki görünüme paralel olarak üretimde de en belirgin yavaşlama metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yapıldı. Giyim ve deri ürünleri, kara ve deniz taşıtları, makine ve metal ürünler olmak üzere sadece 3 sektörün üretimi yükseliş kaydetti. Mayıs ayında üretimini artıran sektör sayısı 7 olarak gerçekleşmişti.
Talep koşullarının zorlu seyrettiğine yönelik belirtilere karşın sektörlerin çoğu sene ortası itibarıyla istihdam hacmini genişletmeye devam etti. İstihdamdaki en güçlü artış kara ve deniz taşıtları sektöründe izlenirken bu sektörü makine ve metal ürünler izledi. Yeni siparişlerde ve üretimde görülen eğilimleri yansıtacak şekilde, yeni işe alımlar konusunda da en temkinli sektör metalik olmayan mineral ürünler oldu.
Geçen aylarda görülen tablodan farklı olarak haziranda girdi maliyetleri enflasyonu tekrar hızlanma işaretleri verdi. Girdi fiyatlarında en yüksek artış gıda ürünlerinde gerçekleşirken mayıs ayına göre enflasyondaki en belirgin ivmelenme ise tekstil sektöründe kaydedildi. Firmaların maliyet artışlarını müşterilerine yansıtması sonucunda nihai ürün fiyatlarındaki en hızlı yükseliş de gıda ürünlerinde kaydedildi. Satış fiyatlarının en düşük oranda arttığı sektör ise ana metal sanayi oldu. Birçok sektörde tedarik zinciri aksamalarının hafiflediğine yönelik sinyaller devam etti.
