İhracat ve ithalat birim değer endeksleri haziranda yükseldi

İhracat birim değer endeksi, haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12, ithalat birim değer endeksi yüzde 34,9 arttı.

Türkiye İstatistik Kurumu, haziran ayına ilişkin dış ticaret endekslerini açıkladı.

Buna göre, ihracat birim değer endeksi haziranda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 12 yükseldi.

Endeks, Haziran 2021’e kıyasla gıda, içecek ve tütünde yüzde 7,5 azalırken, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 18,2, yakıtlarda yüzde 89,5 ve imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 11,1 artış gösterdi.

İhracat birim değer endeksi bu yılın ikinci çeyreğinde, geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 12,4 artış kaydetti.

İthalat birim değer endeksi haziranda yıllık bazda yüzde 34,9 arttı. Endeks geçen yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 23,3, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 28, yakıtlarda yüzde 152,9 ve imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 10,1 yükseldi.

İthalat birim değer endeksi bu yılın ikinci çeyreğinde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,9 artış gösterdi.

İhracat miktar endeksi

İhracat miktar endeksi haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6 arttı. Endeks aynı dönemde, gıda, içecek ve tütünde yüzde 23,5, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 18,6, yakıtlarda yüzde 15,3 ve imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 3,2 yükseldi.

İhracat miktar endeksi yılın ikinci çeyreğinde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,4 artış gösterdi.

İthalat miktar endeksi haziranda yıllık bazda yüzde 3,6 arttı. Endeks bu dönemde gıda, içecek ve tütünde yüzde 34,7, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 0,8 ve imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 7,9 yükselirken yakıtlarda yüzde 12 geriledi.

İthalat miktar endeksi bu yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,5 artış kaydetti.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış veriler

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, mayısta 146,8 olan ihracat miktar endeksi yüzde 6 artarak, haziranda 155,6 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre Haziran 2021’de 145,4 olan ihracat miktar endeksi yüzde 6 artışla bu yılın aynı ayında 154,2’ye yükseldi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, mayısta 115,3 olan ithalat miktar endeksi yüzde 2 azalarak, haziranda 113’e geriledi. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre Haziran 2021’de 108,8 olan ithalat miktar endeksi yüzde 3,6 artarak, haziranda 112,7 olarak kayıtlara geçti.

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve Haziran 2021’de 91,6 olarak kaydedilen dış ticaret haddi, 15,6 puan azalışla bu yılın haziran ayında 76’ya düştü.

Dış ticaret haddi, 2022 yılı ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre 15,7 puan azalarak 75,3 oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, haziran ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı 950 milyon dolarlık giriş kaydedilirken, portföy yatırımlarında 1 milyar 578 milyon dolarlık net çıkış gerçekleşti.

TCMB tarafından Haziran 2022 dönemine ilişkin ödemeler dengesi verileri açıklandı.

Buna göre, haziranda doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 950 milyon dolar oldu. Bu dönemde, portföy yatırımları 1 milyar 578 milyon dolarlık net çıkış kaydetti.

Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde, haziranda yurt dışı yerleşikler, hisse senedi piyasasında 509 milyon dolarlık, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 218 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi. Bankalar ise yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili 16 milyon dolar net borçlandı.

Yurt içi bankaların yurt dışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları haziranda 416 milyon dolar net artış kaydetti. Yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları, yabancı para cinsinden 638 milyon dolar ve Türk lirası cinsinden 5 milyon dolar olmak üzere toplam 643 milyon dolar arttı.

Bu dönemde yurt dışından sağlanan kredilerle ilgili bankalar 1 milyar 39 milyon dolarlık, genel hükümet 67 milyon dolarlık ve diğer sektörler 264 milyon dolarlık net geri ödeme yaptı.

Resmi rezervlerde haziranda net 1 milyar 960 milyon dolarlık düşüş yaşandı.

Merkez Bankası geçici verilerine göre, dönemler itibarıyla ödemeler dengesi gerçekleşmeleri şöyle (milyon dolar):