Geçen günlerde yapılan elektrik ve doğal gaz zammının akabinde hazır giyim sektörüne hammadde sağlayan ve daha fazla enerji kullanan kumaş, iplik ve tekstil terbiye gibi sektörlerde de zammın etkisi ürün fiyatlarına yansıdı. Sektör yetkilileri, zamlarla birlikte fahiş yükselen üretim maliyetlerinden bahsederek ekonomi yönetimine vergi indirimi gibi bir çözüm getirmeleri hususunda çağrıda bulundu.
ENERJİ MALİYETİ SOZ ZAMLARLA BİRLİKTE İKİ KATINA YÜKSELDİ
Hazır giyim sektöründe enerjinin maliyetler içinde yer alan payı 6 ay öncesine kadar yüzde 4 seviyesinde seyrediyordu. Şu anda bu oran yüzde 8’e ulaşmış halde. Yalnızca enerji değil diğer girdilerde de son bir senedir yüksek yükselişler ile karşı karşıya olduklarını anlatan Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Ramazan Kaya, şu şekilde konuştu:
“Emek yoğun sektörümüzde işgücü maliyet artışları yüzde 100’ü aştı. Son olarak yapılan yüzde 50 doğalgaz ve elektrik zamlarından da olumsuz etkilenmeye başladı. Nitekim ana girdilerimizi sağlayan iplik-kumaş ve boya baskı sanayileri enerji yoğun sanayilerdir ve enerjideki son zamları tedarik ettiğimiz ürünlerin fiyatlarına hemen yansıttı. Hazır giyim sanayi tedarik ettiği ürünlerdeki fiyat artışları ile yüzde 15-20 arasında yeni maliyet artışları ile karşılaştı. Avrupa’daki resesyonun etkisi ile ihracat siparişlerinde azalma başlamışken artan maliyetleri ihracat satış fiyatlarına yansıtabilmek mümkün değil. TL’nin baskı altında tutulduğu, Euro/dolar paritesindeki düşüşle ihracatta yüzde 15 kayıpla karşılaştığı bir ortamda sanayimiz için üretim ve ihracat yapmak karlı olmaktan çıkmaya başladı. Endişemiz sanayimizde ihracat üretim ve istihdamda kayıpların yaşanacağı bir döneme girilmesi.”
‘TÜRKİYE’DE İŞLETMELER KAPANACAK, İTHALAT ARTACAK’
Hem doğalgaz, hem kömür hem de elektrik olmak üzere en fazla ve en çeşitli enerji kaynağını kullanan sektör olduklarını ifade eden Türkiye Tekstil Terbiye Sanayicileri Derneği (TTTSD) Başkanı Vehbi Canpolat, son zamlar ile birlikte işletme maliyetleri içerisinde yüzde 40 olan enerjinin payının son zamlar ile birlikte yüzde 50’leri bulacağına değindi.
Canpolat, “Buna karşılık dünyada son 3-4 aydır tekstil ile alakalı talepte bir düşüş var. En büyük alıcımız olan Avrupa’da daralma var. Bu gelişmeler ve artan maliyetler tekstil terbiye ve kumaş sektörünü anormal etkiliyor. İplikte de maliyetlerin yüzde 40’ı enerji. Burada da gene aynı şekilde dünyada çok daha ucuza enerji ve işçilik maliyeti olan ülkeler iplik yapıyorlar. Başta Özbekistan geliyor geliyor. Eğer bir çözüm üretemezsek bunların karşısında bizim mal satma şansımız olmadığı gibi bizim ülkemizde de bu ülkelerden ciddi şekilde pamuk, iplik gelmeye devam edecek. Bu da üretimin azalması ithalatın çok hızlı şekilde artmasına yol açacak. Bu zamlardan sonra aradaki fark ciddi şekilde artacağı için ithalat da yükselecek. Türkiye’de birçok işletme kapanacak ya da kapasite düşürecek” cümlelerini kullandı.
Canpolat, söz konusu gelişmenin sektörde ürün fiyatlarını yüzde 5-10 arasında yükselteceğini, bunun son mamul fiyatına etkisinin ise yüzde 5 olacağını ifade ederek, ancak yüksek rekabet sebebi ile bunu yansıtmakta zorlandıklarını ifade etti.
‘VERGİ İNDİRİMİ ÇÖZÜM OLABİLİR’
TTTSD Başkanı Vehbi Canpolat, çözüm hususunda ise birçok Avrupa ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de enerjide uygulanan vergilerde indirime gidilebileceğine değindi. Birçok Avrupa ülkesi, Rusya-Ukrayna savaşıyla beraber yaşanan enerji krizini hafifletmek adına bir yandan halkı enerji tasarrufuna motive etmek adına kampanyalar başlatırken öte yandan fatura desteği, doğrudan ödeme, sübvansiyon ve vergi indirimi gibi çeşitli önlemler almıştı. Örneğin Almanya, yükselen maliyetlerin yükünü azaltmak adına doğal gaz kullanımında satış vergisi oranlarını düzenledi. Alınan karar doğrultusunda Ekim ayından itibaren doğal gazda vergi yüzde 19’dan yüzde 7’ye indirilecek. Ülke diğer yandan çalışanlara fatura desteği sağlarken akaryakıtta da vergi indirimine gitmişti. Söz konusu düzenlemeler birçok Avrupa ülkesinde hayata geçirildi. Canpolat, “Üreticinin, sanayicinin maliyetinin düşürülmesi gerekiyor. Zaten finansmana ulaşım da problem” diye belirtti.
