Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2023’te çevreyi kirletenlere uygulanacak idari para cezaları belirlendi.
Bakanlığın 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca verilecek idari para cezalarına yönelik tebliği, bugünkü Resmi Gazete’de yayımlandı.
Buna göre, ilgili kanuna aykırı davranan kişi ve kuruluşlara 2023 senesinde kesilecek para cezaları, yeniden değerleme oranı olan yüzde 122,93 yükseltildi.
1 Ocak’tan itibaren egzoz gazı emisyon ölçümü yaptırmayan motorlu taşıt sahipleri 6 bin 275 lira, aynı aracın yönetmeliklerle belirlenen standartlara aykırı emisyona sebep olması halinde ise 12 bin 557 lira ceza ödeyecek.
Ayrıca, taşıt imalatında bulunan egzoz gazı emisyon kontrol sistemi olan katalitik konvertör/katalizör/dizel partikül filtresi olmadan kullanan motorlu taşıt sahibine 6 bin 275 lira ceza uygulanacak.
Egzoz Gazı Emisyon Yetki Belgesi bulunan fakat yetkilendirme sonrasında ilgili yönetmelikle düzenlenen şartları kaybettiği tespit edildiği halde ölçüme devam eden veya tekniğine ve belirlenen kurallara aykırı ölçümler yapanlara 25 bin 115 lira ceza uygulanacak.
Hava kirliliği yönünden önemli etkileri sebebiyle kurulması ve işletilmesi yönetmelikle izne tabi tutulan tesisleri, yetkili makamlardan izin almadan kuran ve işleten, iznin iptal edilmesine rağmen kurmaya ve işletmeye devam eden, bu tesislerde izin almaksızın sonradan değişiklik yapan veya yetkili makamların gerekli gördükleri değişiklikleri tanınan sürede yapmayanlar ise 293 bin 188 lira ceza ödeyecek. Bu tesislerde emisyon miktarları yönetmelikle belirlenen sınırları aşıyorsa ödenecek idari para cezası 586 bin 415 lira seviyesinde olacak.
Benzin ve naftanın depolanması, dolumu ve tankerlerle nakliyesine yönelik terminaller, dolum adaları veya akaryakıt istasyonlarında kullanılan her türlü düzenek, tesis ile tankerlerden salınan uçucu organik bileşiklerin kontrolüne ilişkin Bakanlıkça belirlenen esas ve kriterlere uymayan, terminaller veya dolum adaları adına 182 bin 178 lira, akaryakıt istasyonları için 91 bin 89 lira, tankerler için 9 bin 108 lira idari para cezası uygulanacak.
Katı yakıt özelliklerini sağlamayan yakıtları ithal eden veya satanlara, katı yakıtların depolanması, taşınması, yüklenmesi, boşaltılması veya torbalanmasına ilişkin düzenlemelere uymayanlara 50 bin 241 lira, belgelerin veya izinlerin alınmaması durumunda 75 bin 363 lira idari para cezası uygulanacak.
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinde verdikleri taahhütnameye aykırı davrananlar da her bir ihlal adına 122 bin 127 lira ödeyecek.
Kurulması zorunlu atık alım, ön arıtma, arıtma veya bertaraf tesislerini kurmayanlar ile kurup da çalıştırmayanlara 733 bin 36 lira idari para cezası uygulanacak.
Standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime sebep olan konutlar için ceza miktarı 4 bin 836 lira, ulaşım araçları için 14 bin 613 lira, iş yerleri ve atölyeler için 48 bin 828 lira, fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü için de 146 bin 576 lira olacak.
Yeni düzenlemeyle denizi kirleten tüm deniz araçlarına ilişkin cezalar da groston başına artırıldı.
Atıkları önlem almadan toprağa verenlere 293 bin 188 lira ceza
İlgili kanunda ve yönetmelikte öngörülen standartlara aykırı veya önlemleri almadan atıkları toprağa verenlere 293 bin 188 lira, bu fiilin konutlarla ilgili işlenmesi durumunda her konut ve bağımsız bölüm için 7 bin 283 lira ceza verilecek. Bu cezai sorumluluk, müstakil konutlarda konutu kullanana, diğer konutlarda ise yöneticiye ait olacak.
Biyolojik çeşitliliği tahrip edenlere ve ilan edilen Özel Çevre Koruma Bölgeleri adına tespit edilen koruma ve kullanma esaslarına aykırı davrananlara ve sulak alanlar için yönetmelikle belirlenen koruma ve kullanım usul ve esaslarına aykırı davrananlara 244 bin 415 lira ceza verilecek.
Ormana yakın yerde kanuna aykırı anız yakanların cezası 5 kat artacak
Kanuna aykırı olarak anız yakanlar ise her dekar adına 244,9 lira ödeyecek. Anız yakma fiilinin orman ve sulak alanlara bitişik yerler ile meskun mahallerde işlenmesi halinde ceza 5 kat artırılacak.
Kanundaki koruma esaslarına aykırı olarak içme ve kullanma suyu koruma alanlarına, kaynağın kendisine ve bu kaynağı besleyen yer üstü ve yer altı sularına, sulama ve drenaj kanallarına atık boşaltanlara 586 bin 415 lira idari para cezası verilecek. Bu fiilin konutlarla ilgili olarak işlenmesi durumunda her konut ve bağımsız bölüm için ceza miktarı 14 bin 613 lira olacak.
İlgili mevzuatlardaki usul ve esaslara, yasaklara veya sınırlamalara aykırı atık toplayan, taşıyan, geçici ve ara depolama yapan, geri kazanan, geri dönüşüm sağlayan, tekrar kullanan veya bertaraf edenlere 273 bin 267 liradan 1 milyon 93 bin 70 liraya kadar ceza verilecek, ithal edenler ise 910 bin 891 lira ödeyecek.
Umuma açık yerlerde çevreyi kirleten kişilere 3 bin 36 lira ceza
Diğer yandan umuma açık yerlerde her ne şekilde olursa olsun çevreyi kirletenlerin cezası 3 bin 36 lira olarak belirlendi.
Düzenlemeyle tehlikeli atıkların ülkeye girişini sağlayanlar, kanuna aykırı şekilde toplayanlar, depolayanlar, ihraç edenlere yönelik ceza miktarları da yükseltildi.
Usul ve esaslara aykırı plastik poşet verdiği tespit edilen satış noktalarına ceza
Plastik poşetleri alakalı mevzuata aykırı olarak ücretsiz veya Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara aykırı verdiği tespit edilen satış noktalarına depo alanı hariç kapalı satış alanının her metrekaresi adına 50,23 lira, elektronik ortamda satış yapanlara ise 9 bin 108 liradan 91 bin 89 liraya kadar ceza verilecek.
Ayrıca Bakanlık tarafından belirlenen usul ve esaslara aykırı plastik poşetleri üretene, tedarik edene, üreticinin Türkiye dışında olması durumunda, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciye ve/veya ithalatçıya 45 bin 544 lira, geri kazanım katılım payına ilişkin belirlenen esaslara uymayanlara da 4 bin 554 lira ceza uygulanacak.
Sera gazı emisyonlarının takibine yönelik yasaklara veya sınırlamalara aykırı olarak, sera gazı emisyonu izleme planını sunmayanlar veya süresi içerisinde güncellemeyen kişilerin ödeyeceği ceza miktarı 72 bin 871 lira, doğrulanmış sera gazı emisyonu raporunu süresi içerisinde sunmayanların ceza miktarı da 109 bin 307 liraya çıktı.