İnsanlığın bir sonraki durağı için en uygun görülen noktalardan birisi de Mars. Atmosferinin neredeyse tamamı karbondioksitten oluşan kızıl gezegende bir süredir su ve oksijen bulmak için çeşitli çalışmalar yürütülüyor. Araştırmacılar Mars’ta oksijen üretme konusunda ise önemli bir adım attı.
NASA, Mars’taki oksijen sorununu çözdü
Bilim insanları, önümüzdeki yıllarda gerçekleşecek olası insanlı Mars görevlerini desteklemek için çeşitli çalışmalar yürütüyor. Oksijen kaynağı ise Mars görevinin en can alıcı noktası konumunda. Araştırmacılar, çeşitli atmosfer koşullarında oksijen üretmeyi başararak bu sorunu ise tamamen ortadan kaldırmış olabilir.
NASA‘nın Mars aracı Perseverance Şubat 2021’de gezegene indiğinden bu yana, Mars’ta oksijen yaratmayı amaçlayan Massachusetts Institute of Technology liderliğindeki bir teknoloji çalışması olan MOXIE’yi (Mars Oksijen Yerinde Kaynak Kullanımı Deneyi) beraberinde taşıyor.
Beslenme çantası büyüklüğündeki alet, Nisan ayında yaptığı ilk çalışmalarda başarılı oldu. Böylelikle MOXIE, başka bir gezegende oksijen üreten ilk cihaz olarak kayıtlara geçti. Ancak asıl başarı ise bu cihazın farklı atmosfer koşullarında astronotların ihtiyacı olan oksijeni üretmesi olacaktı.
MOXIE, gündüz ve gece dahil olmak üzere farklı Mars koşullarında yedi deneysel çalışmayı başarıyla geçmiş durumda. Bu gelişme ile birlikte Mars’ta kolonileşme yönünde de önemli bir adım atılmış oldu. Bilim insanları, büyük ısı değişimlerinin yaşandığı şafak vakti ve gün batımı saatlerinde henüz MOXIE’nin test edilmediğini belirtmiş olsalar da cihazın başarısından oldukça memnun durumdalar.
MIT’nin web sitesinde yer alan bir raporda, MOXIE‘nin yedi çalışmasının her birinde, saatte altı gram oksijen üretme hedefine ulaştığı belirtildi. Bu rakam az görünebilir ancak ortalama bir ağacın da bu kadar oksijen ürettiğini hatırlatmakta fayda bulunuyor.
Astronotların oksijen ihtiyacı kızıl gezegenden karşılanacak
Başarılı deneylerin ardından bilim insanları, Mars’a yapılacak bir insanlı görevi için MOXIE’nin daha büyük, daha güçlü bir versiyonunun konuşlandırılabileceğini belirtiyor. Bu sayede astronotlara rahatlıkla nefes alabilecekleri bir ortam sağlanabileceği ve Dünya’dan oksijen taşıma ihtiyacının ortadan kalkacağına inanılıyor.
MOXIE’nin çalışma şekli ise öncelikle Mars’ın kirli havasını filtreleyerek başlıyor. Daha sonra basınç değeri yükseltilen karbondioksit bakımından zengin hava, elektrokimyasal olarak oksijen iyonlarına ve karbon monoksite ayrıştılmak üzere Katı Oksit Elektrolizörü (SOXE) adı verilen bir cihaza gönderiliyor. Burada ayırılan oksijen iyonları ayrıldıktan sonra moleküler oksijen olarak geri birleştirilerek nefes almak için uygun hale getiriliyor.
