Avustralya ve Japonya başbakanları, Çin’in bölgesel nüfuzunu artırması karşısında, ikili güvenlik iş birliğini öngören deklarasyonu imzaladı.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, ülkesinin batısındaki Perth kentinde buluştuğu Japon mevkidaşı Kişida Fumio ile ikili ve bölgesel gelişmeleri görüştü.
Liderler, iki ülkenin, güvenlik ve savunma, ekonomik güvenlik ile iklim ve enerji başlıklarında ikili iş birliğinin artırılmasını kapsayan ortak deklarasyona imza attı.
Ortak basın toplantısında Albanese, “dönüm noktası” olarak ifade ettiği deklarasyonun “stratejik uyumun güçlü bir sinyalini bölgeye gönderdiğini” belirtti.
Albanese, Rusya- Ukrayna krizi sonrası malzeme fiyatlarının artmasıyla, ülkesinin, “Japonya’nın enerji güvenliğinin desteklenmesinde özel bir rol oynadığını” belirtti.
Başbakan Kişida ise deklarasyonun gelecek 10 senede iki ülke arasında güvenlik ve savunma iş birliğine rehberlik edecek pusula vazifesi göreceğini belirtti.
Japon Başbakan, enerji güvenliğine ilişkin istikrarın korunmasında iki ülke iş birliğinin güçlendirilmesine dair ev sahibi mevkidaşı ile mutabakata vardıklarını aktardı.
Çin’e karşı ayrı vurgu yapılmadı
“Serbest ve Açık Hint-Pasifik” vurgusunun yapıldığı güvenlik deklarasyonunda, Japonya ve Avustralya’nın, nesnel savunma iş birliğini artıracağı belirtildi.
Uluslararası normları ihlal eden saldırgan eylemlere karşı caydırıcılık ihtiyacına dikkatin çekildiği deklarasyonda, ABD ile üçlü güvenlik ilişkilerinin derinleştirileceği ifade edildi.
Deklarasyonda Japonya Öz Savunma Kuvvetleri (JSDF) ile Avustralya ordusunun ortak tatbikatlar vasıtasıyla ikili koordinasyonu derinleştireceği de belirtildi.
Japon basınında, deklarasyonla iki liderin, Çin’in nüfuzunu artırdığı bölge genelinde, egemenliklerine dair beklenmedik durumlara karşı el ele verdiği yorumu yapıldı.
Siber, uzay ve enformasyon paylaşımı alanlarında da iş birliğinin güçlendirileceği ifade edilen deklarasyonda, Çin’e karşı ayrı bir vurgu yapılmaması dikkati çekti.
Bu yaklaşım, iki başbakanın, Çin Komünist Partisinin 20. Ulusal Kongresi sonrası Pekin’in yöneleceği diplomasi rotasını izlemek istediği olarak yorumlandı.
Tayvan ve TPP mesajı
İki saat süren Perth zirvesine dair bir başka açıklamada ise başbakanlar, Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrarın korunmasının önemini belirtti.
Pasifik liderleri, bu açıklamada, Çin’in Trans-Pasifik Ortaklık (TPP) anlaşmasına katılma girişimine karşı ihtiyatlı hareket ettiklerini ifade etti.
Açıklamada, “ekonomik baskı ve haksız kısıtlayıcı ticaret uygulamalarının, (TPP) anlaşmanın amaçlarına ve yüksek standartlarına aykırı” olduğu ifade edildi.
5 ayda 3. defa görüştüler
Perth zirvesiyle, Albanese’nin başbakanlığı üstlendiği mayıstan bu yana iki Pasifik lideri son 5 ayda 3. defa görüşmüş oldu. 2018 sonrası, bir Japon başbakan ilk kez Avustralya’ya gitti.
Albanese, mayısta Quad Liderler Zirvesi ile suikasta kurban giden eski Başbakan Abe Şinzo’nun cenaze töreni için bu sene iki defa Japonya’yı ziyaret etti.
Ocak ayında iki ülke, askeri personelin karşılıklı olarak kendi topraklarında eğitimini sağlayacak savunma paktına imza attı. Pakt, iki ülke meclislerinin onayını bekliyor.
Meclislerin onay verilmesiyle birlikte pakt, 1960 ABD-Japonya Kuvvetler Statüsü Anlaşması sonrası Japon topraklarında, ABD’nin dışında bir ülkenin askeri varlığının yolunu açacak.
