Rusya’nın doğal gaz arzını kesmeye başlamasıyla gaz tüketimlerini düşürmeyi amaçlayan Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde kömür tüketiminin bu sene yüzde 7 artması bekleniyor.
AB’nin Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında uygulamaya başladığı yaptırımların önemli kısmı Rus enerji sektörünü hedef aldı.
Bu kapsamda, Rusya’dan Avrupa’ya deniz yoluyla petrol ithalatı yasağının sene sonuna kadar devreye girmesi amaçlanıyor. Diğer yandan yaptırımlar, Rusya’dan kömür ve diğer katı fosil yakıtların satın alınmasını da kapsıyor. AB’nin kömür yaptırımının 10 Ağustos’ta yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Kömür ithalatının büyük çoğunluğunu Rusya’dan yapan AB ülkeleri, yasağın başlaması öncesinde gerekli önlemleri almaya çalışıyor.
Avrupa İstatistik Ofisi’nin son açıklanan verilerine nazaran, AB’nin taş kömürü ithalatının yüzde 55,6’sı Rusya’dan gerçekleştiriliyor. Rusya’yı yüzde 17,2 ile ABD ve yüzde 15,3 ile Avustralya izliyor. Kolombiya, Güney Afrika, Endonezya ve Kanada ise diğer önemli tedarikçiler arasında bulunuyor.
Elektrik ve ısınmada kullanılan termal kömürde AB’nin Rusya’dan yaptığı ithalat yüzde 70 düzeyinde bulunuyor. Demir ve çelik üretiminde kullanılan metalurjik kömürde de AB’nin Rusya’dan ithalatı yüzde 30 olarak hesaplanıyor.
Özellikle Avrupa’nın başat ekonomisi Almanya ile Polonya’nın Rus termal kömürüne bağımlılıklarının yüksek olması dikkatleri çekiyor.
Almanya’nın Rusya’dan termal ve metalurjik kömür ithalatı 14,3 milyon ton, Polonya’nın ise 9,5 milyon ton olarak biliniyor. Almanya, termal kömür ithalatının yüzde 67’sini, Polonya ise yüzde 80,7’sini Rusya’dan yapıyor.
– Kömürden elektrik üretimi yükseliyor
AB, iklim değişikliğiyle mücadele hedefleri kapsamında son senelerde kömürden elektrik üretimini kısmaya çalışsa da geçtiğimiz sene salgın sonrası talepte yaşanan yükseliş ve gaz yerine kömürün daha fazla kullanılmasıyla kömürden elektrik üretimi yükselişe geçti.
Avrupa Elektrik Görünümü raporuna nazaran, kömürün AB’nin geçen seneki elektrik üretimindeki payı yüzde 15’e tırmandı. Söz konusu oranın bu sene daha da artması bekleniyor.
Rusya’nın Avrupa’ya doğal gaz sevkiyatında kesintiye gitmesi, pek çok AB üyesi ülkenin elektrik üretimi adına doğal gaz yerine daha fazla kömür kullanılmasına yol açıyor.
Geçtiğimiz sene yüzde 6 artan küresel kömür tüketimi bu sene yüzde 0,7 yükselerek 8 milyar tonu bulacak. Böylelikle dünyanın kömür tüketimi son 10 yılın en yüksek seviyelerine ulaşacak.
AB ülkelerinin kömür tüketiminin ise bu sene yüzde 7 yükseliş göstermesi öngörülüyor.
AB’de kömür tüketimindeki yükseliş, savaşın ardından arz sıkıntısı yaşanan gazın yerine kömürün giderek daha fazla kullanılmasından ve elektrik üretiminde talep artışından kaynaklanıyor. Kış aylarında olası bir enerji krizine hazırlık yapan Avrupa ülkeleri kömür tüketimine daha fazla yöneliyor.
Ülkedeki tüm kömür santrallerini 2030 yılına kadar kapatmayı planlayan Almanya’nın Ekonomi ve İklimi Koruma Bakanı Robert Habeck haziranda yaptığı açıklamada, gelecek dönemde kömür santrallerinin daha fazla kullanılması gerekeceğini açıklamıştı.
Rusya’nın Kuzey Akım’dan gaz akışını yüzde 20 düzeyine kadar düşürmesiyle harekete geçen Almanya, kışa hazırlık için toplam 21 kömür santralini tekrar açmaya veya kapatması planlananların faaliyetini uzatmaya karar verdi. Bu çerçevede ülke, bu ayın başında Mehrum Kömür Santrali’ni faaliyete geçirdi.
Avusturya hükümeti de olası bir enerji krizini önlemek adına atıl durumda bulunan bir kömür santralini tekrar kullanıma açacağını açıkladı.
Hollanda’da kömür santrallerinin en fazla yüzde 35 kapasitede çalışmasını gerektiren yasalarını 2024 senesine kadar kaldırdı.
Fransa ve İtalya da eski termik santrallerini açma plan ve hazırlıkları yapıyor.
Bununla beraber, kömüre talebin artması bu ürünün fiyatlarını da tırmandırıyor.
Geçen sene bu dönemde 110 avro civarında seyreden kömürün ton fiyatı bugün itibarıyla yaklaşık 350 avro düzeyinde işlem görüyor. Kömür fiyatları 2020 senesinin aynı döneminde ise 40 avro seviyesinde bulunuyordu.
Kömür fiyatları geçen seneye oranla 2 kattan fazla, 2 sene öncesine göre ise 8 kat artış gösterdi.
