Çin ekonomisi 2022’nin üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yüzde 3,9 büyüme gösterdi.
Ulusal İstatistik Bürosu (UİB) verilerine göre, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH), temmuz-eylül aylarında, geçtiğimiz senenin aynı dönemine kıyasla yüzde 3,9 yükselişle 87 trilyon yuana (yaklaşık 12 trilyon dolar) ulaştı.
Üç aylık dönemdeki büyüme, önceki çeyrekte kaydedilen yüzde 0,4’lük artışın üstüne çıkarken ilk yarıda yüzde 2,5 seviyesinde olan büyüme, ilk üç çeyrekte yüzde 3’e ulaştı.
Geçtiğimiz hafta yayınlanması beklenen büyüme verileri, ülkeyi yöneten Çin Komünist Partisinin 20. Ulusal Kongresi’nin sürmesi sebebiyle resmi açıklama yapılmadan ötelenmişti.
Büyüme oranı, hükümetin “yıllık yüzde 5,5 civarında” olmasını hedeflediği 2022 büyüme hedefinin hala altında seyrediyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, Çin için 2022 büyüme tahminlerini yüzde 3,2 ve 2,8’e indirirken bu yılki büyümenin, Kovid-19 salgınının başladığı 2020 yılı hariç son 40 senedeki en düşük büyüme oranı olması bekleniyor.
Eylül ayı ekonomik göstergeleri
Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, eylül ayında sanayi üretimi, perakende satışlar ve sabit sermaye yatırımları arttı.
Sanayi üretimi eylül ayında senelik bazda yüzde 6,3 artarken ağustos ayındaki yüzde 4,2’lik artışı geride bıraktı. Tüketimin ve talebin ölçüsü kabul edilen perakende satışlar ise ağustostaki yıllık yüzde 5,4’lük artışın ardından eylülde yüzde 2,5’lik yükseliş ile beklentilerin altında kaldı.
Altyapı, taşınmazlar, makine ve donanım harcamalarını içeren sabit sermaye yatırımları ise senenin 9 ayında önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,9 artış gösterdi. Sabit sermaye yatırımları ilk 8 ayda yüzde 5,8 artmıştı.
İşsizlik arttı
Kentlerdeki işsizlik oranı ağustos ayında yüzde 5,3 iken eylülde yüzde 5,5’e arttı. 16-24 yaş grubundaki işsizlik oranı ağustosta yüzde 18,7 iken eylülde yüzde 17,9’a düştü. Ülkede genç işsizliği temmuz ayında yüzde 19,9’a çıkarak rekor düzeye ulaşmıştı.
İşsizlik rakamlarının hala yüksek olması, ekonomik toparlanmadaki kırılganlığa değiniyor.
İhracat artış hızı azaldı
Ekonomik toparlanmadaki dalgalı seyir, dış ticaret verilerine de yansıdı. Eylülde ihracat artış hızı önceki aya kıyasla düşerken ithalat önceki aydaki düşük artış hızını korudu.
Gümrükler Genel İdaresi verilerine göre, eylül ayında ihracat yıllık yüzde 5,7 yükselişle 322,76 milyar dolara çıktı. Artış, ağustos ayındaki yüzde 7,1’lik artışın gerisinde kaldı.
İthalat ise yüzde 0,3 yükselişle 238,01 milyar dolara çıkarken, ağustos ayındaki düşük artış oranını yineledi.
Dış ticaret fazlası, eylül ayında 84,75 milyar dolara ulaşarak ağustostaki 79,39 milyar dolarlık fazlanın üzerinde çıktı.
Salgın tedbirleri ekonomik beklentileri düşürüyor
Çin’de bahar aylarında başta ülkenin en büyük kenti Şanghay olmak üzere büyük nüfusu barındıran ve kritik sanayi ve iş kollarına ev sahipliği gerçekleştiren şehirlerindeki Kovid-19 sınırlamalarının ekonomi üstündeki etkisi belirgin şekilde hissedilmişti. Birçok sahada ölçülen ekonomik performans, ilk vakaların Çin’in Vuhan kentinde görüldüğü Kovid-19 salgınının ilk aylarından bu yana en düşük seviyelere inmişti.
Omicron’un bulaşıcılığı yüksek alt varyantlarının yayılmasıyla sonbaharda ülkede vaka sayısı yükselirken, ekonomik faaliyetleri sekteye uğratan salgın tedbirlerinin son çeyrekte değişeceğine yönelik işaret görülmemesi, ekonomik beklentileri güveni olumsuz etkiliyor.
Çin, Kovid-19’a karşı, vakaları ortaya çıktığı yerde bastırmayı ve bulaşma zincirini kesmeyi amaçlayan “sıfır vaka” stratejisini uyguluyor. Strateji, karantina, seyahat kısıtlamaları, toplu testler, imalat, ticaret ve hizmetler sektöründeki işletmelerin faaliyetlerinin kısıtlanması gibi katı ve geniş ölçekli tedbirleri gerektiriyor. Tedbirler, hayatın olağan akışına müdahalenin yanında ekonomik maliyeti açısından da tartışmalara sebep oluyor.
