Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, enerji krizine karşı elektrik tüketiminin düşürülmesini, ucuz üretim gerçekleştiren ve aşırı kar eden enerji firmalarının vergilendirilmesini içeren yeni tedbirleri onaylamak için hazırlanıyor. AB dönem başkanı Çekya’nın çağrısı üzerine üye 27 ülkenin enerji bakanları Brüksel’de olağanüstü toplantıda görüştü.
Toplantı girişinde açıklamalarda bulunan Çekya Sanayi ve Ticaret Bakanı Jozef Sikela, “Vatandaşlarımız ve işletmelerimiz, aşırı yüksek enerji fiyatları konusunda AB’nin somut önerilerle gelmesini sabırsızlıkla bekliyor.” şeklinde konuştu.
Toplantı gündeminde 3 önemli tedbir olduğuna değinen Sikela, “Birincisi elektrik talebinin azaltılması. Bu, şu anda en pahalı olan doğal gaz kullanımını azaltacağı için elektrik fiyatlarını hemen düşürecek bir önlem.” diye belirtti.
Sikela, ikinci önlemin nükleer veya yenilenebilir enerji gibi ucuz elektrik üreticilerinin elde ettiği karlara üst sınır uygulanması olduğunu ifade ederek, bu işletmelerin mevcut fiyat artışlarından yüksek karlar sağladıklarını söyledi.
Üçüncü tedbir olarak fosil yakıt üreticilerinin aşırı karlarından hesaplanan bir dayanışma katkısı alınacağına değinen Sikela, bu tedbirlerin sorunun tamamını çözmeyeceğini belirtti.
Sikela, “Hane ve işletmelerin acil yardıma ihtiyacı var. Bütün üye ülkeler bu durumun farkında. Dolayısıyla bugün siyasi bir anlaşmaya varacağımıza ve tedbirleri en kısa sürede hayata geçireceğimize eminim.” diye belirtti.
Rusya ile bir enerji savaşında olduklarını söyleyen Sikela, “Durmamalıyız. Kış geliyor. Şimdi harekete geçmeliyiz.” diye belirtti.
Sikela, Komisyon’un en kısa sürede özellikle gaz fiyatının nasıl düşürüleceği hususunda ek önlemlerle gelmesini beklediğini belirterek, “Bakanların, Komisyon’dan uygulanacak tedbirler konusunda somut bir liste hazırlamasını talep etmelerini bekliyorum.” şeklinde konuştu.
Komisyon’un hızlı hareket etmesi gerektiğine değinen Sikela, gerekli yasama işlemlerini mümkün olan en kısa sürede tamamlamak adına gerektiği kadar olağanüstü toplantı yapmaya hazır olduklarını ifade etti.
Sikela, İsveç, Almanya ve Danimarka’nın Kuzey Akım boru hatları altyapısındaki hasarı da gündeme getireceğine değinerek, bu sızıntıların bir tesadüf olmadığını, Avrupa’nın enerji altyapısına dair herhangi bir kasıtlı eyleme güçlü ve birlikte tepki vereceklerini belirtti.
– Enerji krizine karşı AB’nin önlem çalışmaları
Diğer yandan AB Komisyonu tarafından eylül ayında hazırlanan teklifler, üye ülkelerin toplam elektrik tüketimlerini yüzde 10 oranında gönüllü biçimde düşürmelerini, en yoğun saatlerde elektrik tüketiminin zorunlu olarak yüzde 5 azaltılmasını, yenilenebilir, nükleer ve kömür gibi kaynaklardan elektrik üretenlerin gelirlerinin megavatsaat başına 180 avro ile kısıtlanmasını ve fosil yakıt sektöründen ‘dayanışma katkısı’ adı altında vergi alınmasını barındırıyor.
Bu tedbirlerle AB ülkelerinin toplam 140 milyar avro kaynak toplaması, bununla vatandaşlara ve işletmelere destek sağlanması düşünülüyor.
Söz konusu tekliflerin üye ülkeler tarafından kabul edilmesi öngörülüyor.
Enerji bakanları, daha sonra yüksek gaz fiyatlarını düşürmek adına daha fazla politika seçeneği hususunda görüş alışverişinde bulunacak.
AB Komisyonu önceki planına ithal doğal gaza tavan fiyat getirilmesini dahil etmemişti.
Aralarında Fransa, İtalya, İspanya ve Belçika’nın da yer aldığı AB üyesi 15 ülke, bu hafta AB Komisyonundan, ithal doğal gaza tavan fiyat uygulamaya dair plan hazırlamasını istedi.
AB Komisyonu, doğal gaz konusunda atılabilecek yeni adımları ve uygulanabilecek ilave tedbirleri barındıran resmi olmayan bir belge hazırladı ve üye ülkelere sundu.
Komisyon, bu belgede doğal gaza geniş biçimde tavan fiyat getirilmesinin karmaşık olabileceği ve enerji güvenliği adına risk oluşturabileceği uyarısını yaptı.
Diğer yandan, Almanya, Hollanda ve Danimarka gibi ülkeler bu aşamada doğal gaz fiyatlarına tavan getirilmesi fikrine sıcak yaklaşmıyor.
Gaza tavan fiyat getirilmesinin enerji arz güvenliğini riske sokacağı görüşünde bulunan bu ülkeler, uygulamanın özellikle kış aylarında doğal gaz tedarikine zarar verebileceğini değerlendiriyor.
Enerji bakanlarının doğal gaza tavan fiyat uygulanması hususunu yoğun biçimde tartışması bekleniyor.