Avrupa Birliği (AB) Kurulu Başkan Yardımcısı Maros Sefcovic, yeterli niyetli olunması halinde İngiltere’yle Kuzey İrlanda’daki meseleleri giderecek kalıcı tahliller üzerinde mutabakat sağlanabileceğini söyledi.
Sefcovic, Brüksel’de İngiltere Dışişleri Bakanı Liz Truss’la Brexit sonrası Kuzey İrlanda Protokolü’nün uygulanmasına ait hususları görüşmesinin akabinde gazetecilere açıklamalarda bulundu.
AB ve İngiltere takımlarının geçen hafta boyunca ağır biçimde görüşmeler yaptıklarını bildiren Sefcovic, Kuzey İrlanda’da istikrar, öngörülebilirlik ve refahın sağlanması için protokolün uygulanmasını kolaylaştırma eforlarını sürdüreceklerini belirtti.
Sefcovic, taraflar ortasında yapılan protokolün İrlanda adasında somut bir huduttan kaçınmak ve barış sürecinin kazanımlarını korumak için gerekli olduğunu vurguladı.
Ekiplerin, İngiltere ile Kuzey İrlanda ortasında gümrük ve çeşitli ürünlerin hareketiyle ilgili meselelere odaklanmasının gereğine işaret eden Sefcovic, “AB, İngiltere’ye rastgele bir üçüncü ülke için görülmemiş ölçüde formalitelerin kapsamlı bir formda azaltılmasını önerdi.” dedi.
Sefcovic, güzel niyetin korunması halinde AB ve İngiltere’nin Kuzey İrlanda’daki problemlere süratle ve kıymetli ölçüde yardımcı olacak kalıcı tahliller üzerinde mutabakat sağlayabileceğini vurguladı.
Görüşmelere, yapay biçimde bir tarih hududu koymak istemediğini söz eden Sefcovic, bununla birlikte durumun aciliyetinin göz önünde bulundurulması gerektiğini kaydetti.
İngiliz bakanla son gelişmeleri değerlendirmek üzere gelecek hafta tekrar bir ortaya geleceğini bildiren Sefcovic, gelecek ay da ayrılık mutabakatına ait AB-İngiltere Ortak Komite Toplantısı yapacaklarını söyledi.
- Tartışmalı protokol
Brexit mutabakatının bir modülü olan Kuzey İrlanda Protokolü, Birleşik Krallık’ın kesimi olan Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti ortasındaki ticareti düzenliyor.
Protokole nazaran, Brexit’e karşın Kuzey İrlanda, AB’nin gümrük birliği kurallarına tabi olmaya devam ediyor. Birleşik Krallık’ın geri kalanıyla ticareti ise Kuzey İrlanda limanlarında gümrüğe tabi tutuluyor.
Katolik ayrılıkçılar ile İngiltere’yle birlik yanlısı Protestanlar ortasındaki savaşı sona erdiren Belfast Muahedesi (Hayırlı Cuma Anlaşması) gereği, denetimlerin yapılabildiği fiziki bir kara sınırı oluşturulamıyor. Bu yüzden denetimlerin ancak denizde yapılması kararlaştırılsa da uygulanmasında sıkıntılar yaşanıyor.
İngiltere, ülkenin toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini savunduğu protokolün değiştirilmesini istiyor.