Tasfiye sürecine alınan yatırım fonlarının toplam portföy büyüklüğü eylül ayının ikinci yarısında yüzde 34,3 oranında azaldı. Varlık kayıplarının merkezinde Tera Portföy bünyesindeki fonlar yer alırken, likiditesi kısıtlı varlıkların toplam büyüklüğü 334 milyar liraya ulaştı.
129 Fonun Büyüklüğü 652 Milyar Liraya Geriledi
Sermaye piyasalarında tasfiye kapsamına alınan ve verilerine ulaşılabilen 129 fonun toplam portföy değeri 30 Eylül itibarıyla 652,3 milyar liraya indi. Söz konusu varlıkların 305,1 milyar liralık bölümü para piyasası fonlarında bulunuyor.
Kalan 347,2 milyar liralık kısım ise para piyasası dışındaki diğer fonlarda yer alıyor. Alım satıma kapatılan 103,7 milyar liralık fon grubu da dahil edildiğinde, piyasada işleme kapalı fon büyüklüğü 756 milyar liraya ulaşıyor.
Tasfiye fonlarının büyüklüğü 15 Eylül tarihinde 992,5 milyar lira düzeyinde seyrediyordu. Portföy büyüklüğü 15 günlük süre zarfında yaklaşık 340,2 milyar liralık düşüş kaydetti.
Fonlar alım satıma kapalı olduğu için portföylerdeki daralma yatırımcı çıkışlarından kaynaklanmadı. Düşüşün temel nedenini doğrudan portföylerdeki hisse ve menkul kıymetlerin piyasa fiyatlarındaki değer kayıpları oluşturdu.
Tera Portföy’ün İki Fonunda Yoğunlaşma Oluştu
Tasfiye büyüklüğünün yüzde 76,5’lik bölümü Tera Portföy’e ait altı fonda yoğunlaştı. Bu büyüklüğün yüzde 72’si ise doğrudan iki ana fonun bünyesinde toplandı.
Tera Portföy Birinci Serbest Fon 243,6 milyar liralık portföy büyüklüğüne sahip bulunuyor. Tera Portföy Para Piyasası Fonu’nun büyüklüğü ise 224,4 milyar lira olarak belirlendi.
Tasfiye portföyünün geriye kalan yüzde 23,5’lik dilimi altı farklı şirkete dağılıyor. Bu kuruluşlar arasında Hedef, Pusula, Pardus, Atlas, Bulls ve A1 Capital portföy yönetim şirketleri yer alıyor.
Söz konusu şirketlerin yönettiği fonlar toplam 183 binden fazla tasarruf sahibini doğrudan etkiliyor. Tüm tasfiye fonları genelinde ise toplam 455 bin 758 tekil yatırımcı süreci takip ediyor.
Fonlarda 334 Milyar Liralık Likidite Riski
Doğrudan tutulan kıymetler ile ters repo ve pay senedi repo işlemlerindeki teminatlar incelendiğinde önemli bir risk yapısı öne çıkıyor. Fonlardaki likiditesi sınırlı varlıkların toplam portföy içindeki payı yüzde 58,6 seviyesinde bulunuyor.
Bu oran yaklaşık 334 milyar liralık bir varlık büyüklüğüne karşılık geliyor. Risk dağılımı fon türlerine göre belirgin farklılıklar gösteriyor.
Para piyasası fonlarında doğrudan tutulan likiditesi zayıf kıymet oranı yüzde 6,9 seviyesinde kalıyor. Teminatlar hesaba katıldığında bu pay yüzde 40’a ulaşıyor. Para piyasası dışındaki fonlarda ise kısıtlı likidite oranı yüzde 80,1’e tırmanıyor.
Tera Portföy’ün para piyasası fonunda teminatlardan kaynaklanan maruziyet yüzde 39,6 düzeyinde gerçekleşti. Pusula Portföy Para Piyasası Fonu’nda ise teminat maruziyeti yüzde 43,1 seviyesinde kayıtlara geçti.
Karşı tarafın ödeme yapmaması halinde teminat kıymetleri fonların mülkiyetine geçebiliyor. Bu işlemlerin önemli bir bölümü Takasbank güvencesinde yürütülen Borsa İstanbul Pay Senedi Repo Pazarı işlemlerinden kaynaklanıyor.
Fon Girişlerinin Yarısı 2026 Yılında Yapıldı
Tera Portföy bünyesindeki TP2, TLY ve THF kodlu üç büyük fon hariç tutulduğunda likidite tablosu belirgin şekilde değişiyor. Kalan 45 tasfiye fonunda likiditesi sınırlı varlıkların oranı yüzde 23,2’ye iniyor.
Tasfiye sürecine giren 129 fona kuruluş tarihlerinden bu yana toplam net 322 milyar lira kaynak aktarıldı. Bu miktarın fonlama maliyeti eklenmiş bugünkü ekonomik değeri 497 milyar liraya denk geliyor.
Kaynak girişlerinin yarısına yakını 2026 yılında sisteme dahil oldu. Sadece bu yıl içinde fonlara net 163 milyar lira girdi ve bu tutarın bugünkü değeri 220 milyar lira olarak hesaplandı.
Tasfiye sürecindeki varlıkların nakde çevrilme oranlarına ilişkin piyasa senaryoları farklı duyarlılık analizleri ortaya koyuyor. Para piyasası fonlarında 100 liralık yatırımın geri dönüşü senaryoya göre 97 lira ile 68 lira arasında değişiyor. Hisse ve serbest fonlarda ise 100 liralık yatırımın geri dönüş ihtimali 84 lira ile 36 lira bandında bulunuyor.
