Kayıtdışı ekonomiyle mücadele etmek amacıyla hazırlanan yeni vergi paketi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’ndan geçerek yasalaştı.
Bu kapsamda yapılan düzenlemelerle, 10 temel kalemde vergi oranları ve ceza miktarları değiştirildi. Hükümet, yeni düzenlemelerle bütçeye yaklaşık 155 milyar TL ek gelir sağlamayı hedefliyor.
En Düşük Emekli Aylığı 12 Bin 500 TL
Yeni yasayla birlikte en düşük emekli aylığının 12 bin 500 TL’ye çıkarılması da önemli bir düzenleme olarak öne çıkıyor. Bu değişiklik, düşük emekli maaşları alan vatandaşlar için önemli bir destek sağlarken, bu yılki bütçede yansıyacak ek maliyetin 33 milyar 200 milyon TL olacağı tahmin ediliyor. Torba yasa, Meclis Genel Kurulu’nda eklenen maddelerle genişletilmiş ve kapsamı artırılmıştır.
Devreden KDV’nin İadesi ve Yurtdışı Çıkış Harcı
Yeni düzenlemeler arasında dikkat çeken bir diğer konu, “devreden KDV’nin iadesi” sisteminin getirilmesi. Birleşme, devir ve bölünme işlemlerinde devreden KDV ve iade hakkı, vergi incelemesi yoluyla yeni şirkete aktarılacak. Bu sayede vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi kolaylaştırılacak. Ayrıca, yurtdışına çıkış harcı 150 TL’den 500 TL’ye yükseltildi. Harç, her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Bu düzenlemenin, son yıllarda 9 milyona yakın vatandaşın yurtdışına çıkış yaptığı göz önüne alındığında, bütçeye yıllık 4.3 milyar TL gelir sağlaması bekleniyor.
Cezalarda Önemli Artışlar
Vergi Usul Yasası çerçevesinde ceza tutarları da önemli ölçüde artırıldı. Önceki yasada yer alan 250, 500 ve 1000 TL gibi tutarlar, yeni düzenlemeyle 5 bin, 10 bin ve 20 bin TL’ye çıkarıldı. Ayrıca, ticari olmayan eğlence faaliyetlerinde kullanılan deniz taşıma araçlarına yönelik KDV istisnası ve indirimleri kaldırılarak, bu kalemden de yıllık toplam 5 milyar 400 milyon TL gelir elde edilmesi hedefleniyor. Vergi kaybı cezası, vergi dairesinin bilgisi dışında kayıtdışı faaliyet gösterilmesi durumunda %50 artırılacak.
Farklı IBAN’a Büyük Ceza
Yeni yasa kapsamında, belge düzenlemeden sorumlu olanlara 2 kat özel usulsüzlük cezası uygulanacak. Ayrıca, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların bilgi değişimi hükümlerine uymayanlara da özel usulsüzlük cezası verilecek. Mal teslimi veya hizmet ifalarına ilişkin tahsilatların, banka ve finans kurumları veya PTT aracılığıyla yapılması durumunda her işlem için miktarın %10’u oranında ceza uygulanacak. Kredi kartı veya benzeri ödeme araçlarıyla tahsilatların kendi adına kayıtlı olmayan sistemler üzerinden yapılması durumunda ise, tahsilatı yapana ve sistemi kullandırana ayrı ayrı ceza kesilecek.
Gelir İdaresi Başkanlığı’na Ek Ödeme
Yeni vergi düzenlemesi, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın fiilen mesai dışında çalışan personeline her bir saat için 160 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında fazla çalışma ücreti ödenmesini de öngörüyor. Bu ödemenin bütçeye yıllık etkisinin 348 milyon TL seviyelerinde olacağı hesaplanıyor.
Yatırım Modelinde Değişiklikler
Yap-işlet-devret modeli ile kamu-özel işbirliği projelerinden elde edilen kazançlardan alınan kurumlar vergisi oranı %25’ten %30’a çıkarıldı. Bu düzenlemeyle birlikte, 557 milyon TL ek vergi bekleniyor. Ayrıca, asgari kurumlar vergisi uygulamasıyla 62 bin mükelleften ilave 70 milyar TL yıllık gelir öngörülüyor. Küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin oranı ise %15 olarak belirlenmiş durumda.
Hazine ve Maliye Bakanı’ndan Açıklama
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni vergi paketinin yasalaşmasının ardından sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Vergi düzenlemelerini içeren kanun Yüce Meclisimizde kabul edildi. Vergilemede adaleti ve etkinliği artırmayı, kayıtdışı ekonomiyle mücadeleyi hedefleyen bu yasa, vatandaşlarımıza yük getirmiyor. Amacımız, çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi almaktır” ifadelerini kullandı.
Prim Oranlarında Değişiklik
Son olarak, kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2.25 olarak değiştirildi. Bu düzenlemenin, SGK gelirinde %12.5 artış sağlaması bekleniyor. SGK prim gelirinde aylık 911 milyon TL, beş aylık dönemde yaklaşık 4.6 milyar TL ve bir yılda ise yaklaşık 10.9 milyar TL artış öngörülüyor. Ayrıca, 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı sayılanlardan emekli aylığı bağlananların aynı işyerinde çalışmaya devam etmeleri durumunda Hazine’den ödenen sosyal güvenlik destek primi uygulaması da sonlandırıldı. Bu kalemden kamu giderinde yıllık 13.7 milyar TL azalma bekleniyor.
