Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Türkiye’nin 2023 yılı birinci çeyreğine ait büyüme rakamlarını açıkladı. Yapılan açıklamaya göre, Türkiye, ocak-mart arasını kapsayan yılın ilk çeyreğinde yüzde 4’lük bir büyüme kaydetti. Bu büyüme oranı, 2022’nin son çeyreğine göre ise yüzde 0,3 olarak hesaplandı.
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 2023 yılı birinci çeyreğinde, yıllık bazda %4,0 artış gösterdi. GSYH tahminleri, zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %4,0 arttı.
GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; hizmetler %12,4, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri %12,0, finans ve sigorta faaliyetleri %11,2, bilgi ve iletişim faaliyetleri %8,1, diğer hizmet faaliyetleri %7,8, inşaat %5,1, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri %3,6 ve gayrimenkul faaliyetleri %1,4 artarken; tarım sektörü %3,8, sanayi ise %0,7 oranında azaldı.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre %0,3 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2023 yılı birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,8 artarak gerçekleşti.
Cari fiyatlarla hesaplandığında ise, GSYH 2023 yılının birinci çeyreğinde 4 trilyon 631 milyar 792 milyon TL oldu. Üretim yöntemiyle yapılan tahminlere göre de, GSYH cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %84,4 oranında artarak 4 trilyon 631 milyar 792 milyon TL olarak belirlendi. Ayrıca, GSYH’nin birinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 245 milyar 464 milyon olarak kaydedildi.
TÜİK açıklamasına göre, yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2023 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %16,2 oranında arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları %5,3, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise %4,9 oranında artış gösterdi.
Mal ve hizmet ithalatı 2023 yılı birinci çeyreğinde %14,4 oranında artarken ihracatı %0,3 oranında azaldı. İşgücü ödemeleri ise, 2023 yılının birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %126,1 oranında bir artış gösterdi.
İşgücü ödemelerinin GSYH’ye oranla daha hızlı artmasının yanı sıra, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) ile ilgili düzenlemelerinin yürürlüğe girmesiyle birlikte, kıdem tazminatı ödemelerinin önemli ölçüde artması, işgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payını arttırdı. Ancak, EYT düzenlemesinin etkisi dikkate alınmazsa, işgücü ödemelerinin GSYH içerisindeki payının yaklaşık %33,5 olduğu tahmin ediliyor.
Sonuç olarak, Türkiye’nin ilk çeyrek büyüme rakamları yüzde 4’lük bir büyüme ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Hizmet sektöründeki yüksek büyüme oranları, bu sonuca katkı sağladı. Ancak sanayi sektöründeki küçülme, ihracatın da azalmasına neden oldu. Buna rağmen, nihai tüketim harcamalarındaki artışlar ve işgücü ödemelerindeki yüksek büyüme oranları, ekonomik açıdan olumlu bir tablo çiziyor.
