Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), politika faizinde Aralık 2024’ten bu yana süren indirim sürecine rağmen ticari kredi faizlerinde sınırlı gerileme yaşanması üzerine TL reeskont kredilerinde hesaplama yöntemini değiştirdi. Ticari kredi faizleri ile TL reeskont faizi arasındaki farkın daha fazla açılmaması amacıyla formülde kullanılan çarpan 0,63’ten 0,70’e yükseltildi.
Yapılan değişiklikle, son politika faizi indiriminin ardından TL reeskont faiz oranında ilave bir düşüşün önüne geçildi.
Politika Faizi Geriledi, Ticari Krediler Sınırlı Düştü
TCMB, uzun süre yüzde 50 seviyesinde tuttuğu politika faizinde Aralık 2024 itibarıyla indirim sürecini başlatmış ve ilk adımda faizi yüzde 47,5’e çekmişti. Kademeli indirimler Ocak 2026’daki Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında yapılan 100 baz puanlık indirimle devam etti ve politika faizi yüzde 37 seviyesine indirildi.
Aralık 2024–Ocak 2026 döneminde politika faizinde toplam 13 puanlık düşüş gerçekleşmesine karşın, ticari kredi faizleri aynı dönemde yaklaşık 5-7 puan geriledi. Aralık 2024’te yüzde 55 civarında olan ticari kredi faizleri, halen yüzde 48-50 bandında seyrediyor.
Bu tablo, reeskont faiz oranları ile piyasa ticari kredi faizleri arasındaki makasın açılma riskini gündeme getirdi.
Reeskont Kredilerinde Çarpan 0,70’e Yükseltildi
TCMB, TL reeskont kredilerinde iskonto oranı belirlenirken kullanılan formülde yer alan 0,63 çarpanını 0,70’e çıkardı. Bu düzenleme ile politika faizindeki son indirimin reeskont faizine doğrudan yansımaması sağlandı.
Hâlihazırda reeskont kredilerinde faiz oranı yüzde 19,32 seviyesinde bulunuyor. Ancak söz konusu kredilerde faizin peşin olarak kesilmesi ve teminat mektubu maliyetinin eklenmesi, toplam maliyeti yukarı taşıyor. Teminat mektubu maliyeti şirketin bilanço yapısına bağlı olarak yüzde 0,5 ile yüzde 3 arasında değişiyor. Bu maliyetin yüzde 1 olarak hesaplanması durumunda reeskont kredisinin toplam maliyeti yüzde 25,50 seviyesine ulaşıyor.
İhracatçılar Faiz İndirimi Bekliyordu
Reeskont kredileri, yüksek piyasa faizlerine rağmen ihracatçılar açısından önemli bir finansman aracı olmayı sürdürüyor. Kasım 2025’te günlük limiti 4,5 milyar TL’ye çıkarılan TL reeskont kredilerinin yoğun talep gördüğü belirtiliyor.
Ancak ihracatçılar, politika faizindeki son indirimin ardından TL reeskont faizinde de düşüş beklediklerini, formül değişikliği nedeniyle indirimin gerçekleşmemesinin hayal kırıklığı yarattığını ifade ediyor. Ayrıca reeskont kredilerinde faizin peşin yerine vade sonunda tahsil edilmesine yönelik talepler de dile getiriliyor.
Reeskont Limitleri Artarken Rezerv Katkısı Geriledi
Merkez Bankası, ihracatçıların finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla son yıllarda reeskont kredi limitlerini kademeli olarak artırdı. TL reeskontta günlük limit 2023 yılında 300 milyon TL’den önce 1,5 milyar TL’ye, ardından 3 milyar TL’ye çıkarıldı. Ekim 2024’te 4 milyar TL’ye yükseltilen limit, Kasım 2025’te 4,5 milyar TL’ye ulaştı.
Öte yandan reeskont kredilerinin döviz rezervlerine katkısında önceki yıllara kıyasla belirgin düşüş yaşandı. 2020 yılında 23 milyar dolar seviyesine ulaşan rezerv katkısı, 2021’de 21 milyar dolara, 2022’de 17,6 milyar dolara geriledi. 2023’te 3,8 milyar dolara, 2024’te ise 2,1 milyar dolara kadar düşen katkı, geçen yıl 2,9 milyar dolara yükseldi.
