Herhangi bir ülkenin itibari para arzını artırmak isteyen merkez bankaları, geleneksel olmayan para politikası yaklaşımıyla nicel genişleme sağlarlar. Bu yöntemde daha fazla gerçek paranın basılması ve dolaşıma sokulmasıyla enflasyon artar. Bu durum da, ülke içinde itibari yani gerçek paranın değerinin düşmesine neden olur.
TOPLAM ARZI (TOTAL SUPPLY)
Yukarıda belirttiğimiz durumda varlığın değerinin düşmesiyle enflasyon oluşuyordu. Fakat değer saklama araçlarında toplam arzı (total supply) sınırlı olan varlıklar, değerini koruduğu için kendi piyasası içinde enflasyon oluşmasına engel olur.
DİJİTAL ALTIN: BITCOIN
Bitcoin’inin de sınırlı kaynakta üretilmesi, emtia varlıklarından altına benzetildiği için, kripto para birimine dijital altın denir.
Öte yandan altının toplam arzının, ne kadarının çıkarılıp işlendiği ve piyasa sürüldüğü net olarak bilinmediği için rezerv miktarı net olarak bilinmemektedir.
Bitcoin’in ise hangi yılda ne kadar üretildiği belirtilmiştir. Bitcoin, 2140 yılına kadar toplamda 21 milyon kazılacak. Bu yazı yazıldığında (16.03.2022) Bitcoin’in dolaşımdaki arzı 18, 9 milyondur.
BLOK ÖDÜLÜ YARILANMASI (HALVING)
Blok zincirinin ilk oluşturduğu bloka Başlangıç Bloku denir. Bu blokta, blok ödülü olarak 50 Bitcoin üretilmiştir. Blok zincir ağında çalışan madencilerin, başarılı bir şekilde onayladıkları her blok için, Bitcoin blok ödülü verilir. Bu şekilde Bitcoin’ler tanımlanmış olur.
Blok Ödülü Yarılanması (Halving) ise, madencilerin her 10 dakikada bir gerçekleştirdiği Bitcoin üretiminin belirli zamanlarda yarıya indirilmesidir. 210 bin blokta tekrarlanan ödül yarılanması işlemi, dört yılda bir gerçekleşir.
28 Kasım 2012’de 25 BTC’ye, düşen ilk blok ödülü, 9 Temmuz 2016’da 12,5 BTC’ye kadar düştü. En son yarılanma ise 11 Mayıs 2020’de gerçekleşti ve 6.25 BTC’ye kadar düştü.
AMAÇ ENFLASYONU DENGELEMEK
Satoshi Nakamoto’nun tasarladığı blok ödülü yarılanmasının amacı enflasyonun dengelenmesidir. Dolayısıyla, bu sebepten dolayı Bitcoin’in mevcut miktarı da azalmaktadır.
Bitcoin ağının merkezi olmayan bir yapısının olmasından dolayı, ödül yarılanması herhangi bir otorite, hükümet kararı ya da üçüncü taraf ve kuruluşlar olmadan bağımsız bir şekilde gerçekleşir.
TOPLAM ARZI OLMAYAN KRİPTO PARALAR
Merkez bankalarının gerçek(itibari) paralarında yaptığı gibi kripto para ekosisteminde de sınırsız arza sahip olan kripto paralar vardır. Kripto para piyasasında toplam arzı sınırsız olan kripto paralardan en yaygın olarak bilinenler ise; Ethereum, Dogecoin ve EOS’tur.
Ethereum’da farklı bir durum söz konusudur. Toplam arzı sınırsız olan Ethereum’un yıllık üretimi sınırlıdır. Buna göre enflasyon teknik olarak her geçen yıl azalmaktadır.
ÖNEMLİ UYARI: Bu yazıda kripto para piyasasında kullanılan Sınırlı Arz’ın tanımı yapılmıştır. Yatırım tavsiyesi değildir.
