Türkiye’de senelik ortalama yeni konut talebi 800 bin adede yaklaşırken, son senelerde sayısı 550 binlerde seyrediyor.
Konuta talebi artıran en önemli sebepler arasında evlilikler, boşanmalar, öğrencilerin üniversite kazanarak eğitim için başka bir kente gitmesi, iş arayanların işe girmesi, kiracıların daire alması ve artan nüfus gibi konular yer alıyor.
Ülke genelinde senelik evlilik sayısı ortalama 550 bin olarak gerçekleşirken, son senelerde boşanan çift sayısının ortalaması ise 150 bini buluyor.
Her sene üniversite kazanarak başka kente göç eden öğrenci sayısının 300 bin civarında olduğu tahmin edilirken, yeni mezun olan veya iş bulan gençlerin sayısı da yükseliyor.
Türkiye genelinde son senelerde ev sahipliği oranı azalsa da birikim yaparak ikamet veya yatırım amaçlı konut alımı talebi de devam ediyor.
Son 5 senede Türkiye’de el değiştiren konut sayısı 7 milyon 125 bini bulurken, ev sahipliği oranında yaşanan gerileme bu alandaki ihtiyacı gözler önüne koyuyor.
– Üretim 550 bin adetlerde seyrediyor
Sektör temsilcilerine nazaran, söz konusu talepler sebebiyle senelik yeni konut ihtiyacı 800 bin adede yaklaşırken, son senelerde üretimin azalması sebebiyle konuta erişimde sıkıntılar yaşanıyor.
Üretimin azalmasının sebepleri arasında “maliyetlerin artması, arsa fiyatlarındaki yükseliş ve arzındaki düşüş, ekonomideki dalgalanmalar” gibi sıkıntılar yer alıyor.
2019’da dip yapan ruhsat izin adedi toparlanmaya başlasa da üretim halen istenilen düzeye ulaşamadı ve senelik 550 bin adetlerde seyrediyor.
– “Son 3 yılda yeni konut ruhsat izni 1,58 milyon adet”
İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Yönetim Kurulu Başkanı Nazmi Durbakayım yaptığı açıklamada, senelik konut ihtiyacının 800 bin adede yaklaştığını ifade ederek, son dönemde üretimde sıkıntılar yaşandığını belirtti.
Her ne kadar 2019’dan önce yeni konut ruhsatı adına yapılan izin başvuruları yüksek olsa da son 3 senedir bu alanda ciddi gerileme yaşandığını ifade eden Durbakayım, “2019’da 319 bin adetle dip yapan konut ruhsat başvurusu, 2020’de 55 bin adet, 2021’de 710 bin adede yükseldi. Son 3 yılda yapı izni alınan daire sayısı 1,58 milyon adet olarak gerçekleşirken, ihtiyaç duyulan üretim adedi 2,4 milyondu. Arz talebin epey gerisinde kaldı.” şeklinde konuştu.
– “Destek paketi arzın artması için bir kıvılcım olacak”
Nazmi Durbakayım, yüzde 40’ı tamamlanmış ve yüzde 50’si satılmamış projeler için ayrılan 20 milyar liralık desteğin, konut arzının artması noktasında “ilk kıvılcım” olacağını ifade etti.
Açıklanan alternatifli destek paketleriyle konut ihtiyacı olanların faiz yükünün azaltıldığını ifade eden Durbakayım, paketlerin, maliyetlerden ötürü değer artışı yaşayan konut fiyatlarına erişimi kolaylaştıracağını belirtti.
Durbakayım, “Aynı zamanda başta döviz ve altın olmak üzere makroekonomi üzerinde baskı yaratan stabil yatırımların reel ekonomiye kazandırılmasını da önemli bir hamle olarak görüyoruz.” diye konuştu.
