Merkez Bankası (TCMB), 2023 Ekim ayına dair İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi’ni kamuoyuyla paylaştı.
2023 Ekim ayında toplanan İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, ülkedeki imalat sektöründe faaliyet gösteren 1727 iş yerinin görüşlerinin derlenmesiyle elde edildi.
Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), bir önceki aya göre 0,2 puan artarak 105,3 seviyesine yükseldi. Anket sorularına dayalı olarak oluşturulan bu endeks, mevcut toplam sipariş miktarı, gelecek üç aydaki ihracat siparişleri, önümüzdeki üç aydaki üretim hacmi ve mevcut mamul mal stoklarına dair değerlendirmelerin endeksi artıran etkiler taşıdığını gösteriyor. Ancak, son üç aydaki toplam sipariş miktarı, sabit sermaye yatırım harcamaları, gelecek üç aydaki toplam istihdam ve genel ekonomik gidişata dair değerlendirmeler, endeksi azaltıcı etkilere sahip.
Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE), bir önceki aya kıyasla 1,1 puan düşüş yaşayarak 103,3 seviyesine geriledi.
Son üç aylık döneme odaklandığımızda, üretim hacmi ve ihracat siparişleri konusunda artış bekleyen işletme sayısının arttığı gözlemlenirken, iç piyasa siparişleri açısından olumlu bir seyirin zayıfladığı anlaşılıyor.
Gelecek üç ayda ise, üretim hacmi, ihracat siparişleri ve iç piyasa siparişleri konusunda artış öngörenlerin sayısının azaldığı belirtiliyor. Ayrıca, gelecek üç aydaki istihdam ve gelecek on iki aydaki sabit sermaye yatırım harcamalarına dair artış beklentilerinin de zayıfladığı görülmekte.
Ortalama birim maliyetler açısından, gelecek üç ayda artış bekleyenlerin sayısındaki artış, son üç aydaki artış bildirenlerin sayısındaki azalmanın önüne geçmiş durumda. Satış fiyatlarının gelecek üç ay içinde artması beklentisi de güçleniyor. Ayrıca, yıllık ÜFE beklentisi bir önceki aya göre 1,2 puan azalarak yüzde 62,5 seviyesine düştü.
Ankete katılan işyerlerinin yüzde 54,8’i üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör olmadığını ifade ederken, yüzde 13,8’i talep eksikliğinin ana kısıtlayıcı faktör olduğunu belirtmiş. Ardından, sırasıyla hammadde ve ekipman eksikliği, işgücü eksikliği, mali sıkıntılar ve diğer faktörler bu durumu izlemiş.
Rekabet gücü açısından son üç aydaki gelişmelere bakıldığında, yurt içi pazarlardaki rekabet gücü konusunda bir önceki döneme kıyasla olumsuz bir eğilimin izlendiği görülüyor. Aynı dönemde, Avrupa Birliği içindeki yurtdışı pazarlardaki rekabet gücüne dair olumsuz değerlendirmelerin sabit kaldığı, Avrupa Birliği dışındaki yurtdışı pazarlardaki rekabet gücüne dair olumsuz değerlendirmelerin ise zayıfladığı belirtiliyor.
Sanayi dalındaki genel gidişatı değerlendirenler arasında, bir önceki aya göre daha iyimser görüş bildirenlerin oranı yükselirken, daha kötümser görüş bildirenlerin oranı düşmüş. Aynı gidişatı sürdürenlerin oranı ise yüksek seviyede devam etmektedir.
