Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ocak ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi verilerini yayımladı. Buna göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), ocak ayında bir önceki aya kıyasla 0,7 puan azalarak 103,0 seviyesine indi. Veriler, imalat sanayisinde güvenin sınırlı ölçüde zayıfladığına işaret etti.
Endeks hesaplaması, imalat sanayisinde faaliyet gösteren 1.752 iş yerinin İktisadi Yönelim Anketi’ne verdiği yanıtların ağırlıklandırılarak birleştirilmesiyle oluşturuldu.
Endeksi Etkileyen Unsurlar
TCMB’nin değerlendirmesine göre, Reel Kesim Güven Endeksi’ni oluşturan alt kalemler farklı yönlerde etkiler yarattı. Sabit sermaye yatırım harcamalarına, son üç aydaki toplam sipariş miktarına, genel gidişata, mevcut mamul mal stoklarına ve gelecek üç aydaki istihdama ilişkin değerlendirmeler endeksi yukarı yönlü etkiledi. Buna karşılık, gelecek üç aya yönelik ihracat siparişleri, üretim hacmi ve mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin beklentiler endeks üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) ise ocak ayında 0,8 puan artarak 101,6 seviyesinde gerçekleşti.
Son Üç Aya ve Geleceğe Yönelik Değerlendirmeler
Son üç aya ilişkin değerlendirmelerde, üretim hacminde artış bildirenler ile ihracat siparişlerinde azalış bildirenler lehine olan görünümün güçlendiği görüldü. İç piyasa siparişlerinde ise bir önceki ay azalış yönünde olan eğilim, ocak ayında artış bildirenler lehine döndü.
Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki değerlendirmelerin bir miktar güçlendiği, mamul mal stoklarında ise mevsim normallerinin üzerinde olduğunu bildirenlerin ağırlığının azaldığı kaydedildi.
Gelecek üç aya ilişkin beklentilerde, üretim hacmi ve iç piyasa siparişlerinde artış bekleyenlerin oranı yükselirken, ihracat siparişlerinde artış beklentisinin zayıfladığı gözlendi. Buna karşın, gelecek üç aydaki istihdam ve gelecek on iki aydaki sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin artış yönlü beklentiler güç kazandı.
Maliyetler ve Fiyat Beklentileri
Anket sonuçları, son üç ayda ortalama birim maliyetlerde artış olduğunu bildirenler ile önümüzdeki üç ayda maliyet artışı bekleyenlerin oranının yükseldiğini ortaya koydu. Satış fiyatlarına ilişkin artış beklentilerinin de sınırlı ölçüde güçlendiği belirtildi. Gelecek on iki aylık dönem sonu itibarıyla yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi ise bir önceki aya göre 1,2 puan azalarak yüzde 31,8 seviyesinde gerçekleşti.
Üretimi Kısıtlayan Faktörler
Ocak ayı itibarıyla ankete katılan iş yerlerinin yüzde 55,2’si, üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını bildirdi. Üretimi sınırlayan unsurlar arasında talep yetersizliği yüzde 13,7 ile ilk sırada yer alırken, bunu hammadde ve ekipman yetersizliği, mali imkânsızlıklar, işgücü yetersizliği ve diğer faktörler izledi.
