ABD ile İran arasında tanker saldırıları üzerinden tırmanan gerilim, küresel petrol arzına yönelik endişeleri artırırken Brent petrol yeniden üç haneli seviyelerde işlem görüyor. 10 Eylül 2026 Perşembe günü Brent petrol yaklaşık 101 dolar, Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise 96 dolar seviyesinde bulunuyor. Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğinin belirgin biçimde gerilemesi ve Körfez bölgesindeki üretim kesintilerinin sürmesi, petrol piyasasındaki arz risklerini güçlendiriyor.
Brent petrolün ağustos ayı başından bu yana yaklaşık yüzde 30 değer kazanması, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji piyasası üzerindeki etkisini daha görünür hale getirdi.
ABD-İran gerilimi tanker saldırılarına taşındı
Petrol fiyatlarındaki yükselişte ABD ile İran arasındaki çatışmaların tanker taşımacılığına sıçraması etkili oluyor.
İran, ABD’nin beş İran tankerini batırmasının ardından 10 gemiye saldırdığını açıkladı. Tarafların enerji taşımacılığını hedef alan karşılıklı hamleleri, Basra Körfezi’ndeki petrol sevkiyatlarının uzun süre kesintiye uğrayabileceğine ilişkin endişeleri artırdı.
Piyasalarda temel risklerden biri, tanker trafiğindeki aksamanın bölgedeki üretim kayıplarıyla birleşerek küresel petrol arzını daha da sıkıştırması.
Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca 7 ticari gemi geçti
Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gemi hareketliliğinde sert düşüş yaşanıyor.
Son verilere göre çarşamba günü boğazdan yalnızca 7 ticari gemi geçti. Bir önceki gün bu sayı 12, son 10 günlük ortalama ise 14 seviyesindeydi.
Boğazdan çıkış yapan dört gemiden yalnızca biri, yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyan çok büyük bir ham petrol tankeri oldu.
Aynı gün Hürmüz Boğazı’ndan herhangi bir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin çıkış yapmaması da enerji taşımacılığındaki yavaşlamanın yalnızca petrol ile sınırlı kalmadığını gösterdi.
Çatışmalar öncesinde küresel petrol ve LNG sevkiyatlarının yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyordu.
Körfez’de günlük 8,3 milyon varillik üretim devre dışı
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) ağustos raporunda yer alan verilere göre küresel petrol arzı temmuz ayında günlük 101,5 milyon varile yükseldi. Buna rağmen arzın geçen yılın aynı dönemine kıyasla günlük 6,3 milyon varil daha düşük kaldığı belirtildi.
Rapora göre Körfez bölgesindeki üretimin günlük yaklaşık 8,3 milyon varillik bölümü devre dışı bulunuyor.
Üretim kayıplarının sürmesi, tanker trafiğindeki bozulmayla birlikte küresel piyasada fiziksel petrol arzının sıkılaşmasına neden oluyor.
Küresel petrol stokları 69 milyon varil azaldı
IEA verilerine göre küresel petrol stokları temmuz ayında 69 milyon varil geriledi.
Toplam gözlemlenen stok miktarı 7,9 milyar varilin altına inerken, savaşın başlamasından temmuz sonuna kadar stoklardaki toplam azalış 410 milyon varile ulaştı.
IEA, küresel petrol piyasasının 2026 yılının üçüncü çeyreğinde günlük yaklaşık 1,8 milyon varillik arz açığı vermesini bekliyor.
Bu tahmin, Orta Doğu’daki üretim ve sevkiyat sorunlarının devam etmesi halinde petrol fiyatlarının arz tarafındaki gelişmelere karşı hassas kalabileceğine işaret ediyor.
Hürmüz’e alternatif güzergâhlarda da risk yükseliyor
Petrol piyasası açısından risk yalnızca Hürmüz Boğazı ile sınırlı değil.
İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının artması, Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen enerji sevkiyatlarının güvenliği konusunda da endişe yaratıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin azalmasıyla alternatif ihracat güzergâhlarının önemi artarken, Kızıldeniz hattının da çatışmalardan etkilenmesi Körfez ülkelerinin petrolü küresel pazarlara ulaştırabileceği seçenekleri daraltabilecek bir risk olarak öne çıkıyor.
