Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), son “Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu”nda Eylül ayında yaşanan enflasyonun nedenlerini açıkladı. Rapora göre, Türk Lirası’ndaki değer kaybı, ücret artışları ve vergi düzenlemeleri gibi etkenler, Tüketici Fiyat Endeksi’nde (TÜFE) yaşanan düşüşün belirgin sebepleri olarak öne çıktı.
Merkez Bankası, Türk Lirası’ndaki değer kaybının yanı sıra ücret artışları ve vergi düzenlemeleri kaynaklı gecikmeli etkilerin zayıfladığını ve aylık fiyat artışlarının hizmetler ile alkol-tütün dışındaki gruplarda yavaşladığını raporladı.
Raporda, “Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri” başlığı altında, tüketici fiyatlarının Eylül ayında yüzde 4,75 oranında arttığı ve yıllık enflasyonun ise 2,59 puanlık bir artışla yüzde 61,53 seviyesine ulaştığı belirtildi. Değer kaybı, ücret artışları ve vergi düzenlemeleri gibi faktörlerin etkisinin azaldığı vurgulanırken, hizmetler kategorisi içindeki fiyat artışlarının dönemsel faktörlere ve geçmiş enflasyona endeksleme alışkanlıklarına dayandığı ifade edildi. Üniversite ücretleri, okul servisleri ve yurt ücretleri gibi eğitimle ilişkili kalemlerde yüksek fiyat artışlarının gözlemlendiği, ayrıca kira fiyatlarının da artan bir eğilim gösterdiği belirtildi.
Enerji grubundaki fiyat artışlarının ise ham petrol ve diğer enerji emtia fiyatlarındaki değişikliklerden etkilendiği kaydedildi. Gıda grubu içinde genel bir fiyat artış eğilimi gözlemlenirken, ekmek, tahıllar ve sebzeler gibi alt kategorilerdeki aylık fiyat artışlarının son aylara göre yavaşladığı belirtildi. Temel mal grubunda ise aylık enflasyonun daha ılımlı olduğu ancak beyaz eşya ve mobilya gibi alt gruplarda yüksek fiyat artışlarının devam ettiği ifade edildi. Üretici fiyatlarının aylık artış eğiliminin yavaşlamakla birlikte sürdüğü, temelde enerji fiyatlarına dayalı baz etkisiyle üretici yıllık enflasyonunda düşüş yaşandığı da raporda yer aldı.
Bu veriler ışığında, mevsimsellikten arındırılmış verilere göre B ve C göstergelerinde aylık artış oranlarının Eylül ayında yavaşladığı, ancak bu göstergelerin yıllık enflasyonlarının artmaya devam ettiği bildirildi.
