Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki kapsamlı sunumunun ardından milletvekillerinin finans piyasalarındaki son duruma ve yatırım fonlarının tasfiye sürecine ilişkin sorularını yanıtladı. Karahan, fon tasfiyelerinin henüz başlangıç aşamasında olduğunu belirterek, makroekonomik dengeler açısından yakından takip ettikleri üç temel kanalı paylaştı: Servet etkisi, rezervler üzerindeki baskı ve reel sektör yansımaları.
Sermaye piyasalarındaki güvenin korunmasının para politikasının aktarım mekanizması açısından kritik olduğunu vurgulayan Karahan, tekil fon yönetimlerinde yaşanan operasyonel ve adli aksaklıkların finansal sistemin geneline sirayet etmesini önlemenin temel öncelikleri olduğunu ifade etti.
Tasfiye Sürecinde Üç Kritik Kanal: Servet, Rezerv ve Reel Sektör
Fon tasfiyelerinin makroekonomik etkilerine ilişkin çerçeveyi çizen Karahan, finansal servette kısmi bir gerileme yaşanabileceğini dile getirdi. İkinci olarak rezerv kanalını işaret eden TCMB Başkanı, tasfiye edilen veya çıkan fon bakiyelerinden ayrılan tasarruf sahiplerinin döviz, altın veya Türk Lirası cinsi varlıklar arasındaki tercihlerinin Merkez Bankası rezervleri açısından belirleyici bir dinamik olacağını aktardı.
Reel sektör bilançolarına dair öncü bulguları da paylaşan Karahan, kurumsal şirketlerin risk maruziyetine açıklık getirdi:
“Üçüncü unsur reel sektör etkisi. Burada hanehalkı ve reel sektör bilançoları üzerinden finansal sisteme dolaylı yansımalar olabilir. Burada bizim ilk çalışmalarımız reel sektör firmalarının tasfiye edilen fonlardaki payının sınırlı olduğunu gösteriyor.”
Merkez Bankası yönetiminin iki stratejik hedef üzerinde yoğunlaştığını belirten Karahan, bunlardan ilkinin Türk Lirası’na olan güvenin ve istikrarın kesintisiz sürmesi, ikincisinin ise tekil portföy sorunlarının sistemik bir krize dönüşmesinin önüne set çekmek olduğunu vurguladı.
Fonlardan Çıkan 800 Milyar Lira Mevduata Yöneldi
Piyasalardaki fon çıkışlarının yönüne dair somut verileri aktaran Karahan, para piyasası ve ilişkili fon gruplarından 28 Ağustos sonrasında belirgin bir çıkış yaşandığını kaydetti. Sistemden çıkan yerli tasarrufların büyük oranda bankacılık sisteminde kaldığını ve TL mevduata kaydığını bildiren Karahan, aynı dönemde ticari ve tasarruf mevduatı toplamında 800 milyar liranın üzerinde net bir artış gerçekleştiğini açıkladı. Karahan ayrıca, son günlerde fon cephesindeki çözülme ve çıkış eğiliminin belirgin şekilde yavaşladığını sözlerine ekledi.
Finansal piyasalardaki denetim ve yaptırım ayağında ise Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) başlattığı adli süreç sürüyor. Kurul, sermaye piyasası operasyonlarına yönelik yürütülen çok yönlü soruşturmalar kapsamında Odine Solutions Teknoloji hisselerindeki yapay fiyat ve hacim hareketleri gerekçesiyle 21 kişi hakkında cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu ve bu kişilere 2 yıl süreyle borsalarda işlem yapma yasağı getirildiğini açıkladı. Yaptırım uygulanan isimlerden 16’sının profesyonel sermaye piyasası lisanslarının da ceza süresince iptal edildiği teyit edildi.
