2025’in ilk yarısında dünya genelindeki büyük merkez bankalarının para politikalarında gevşeme adımları öne çıktı. Avrupa Merkez Bankası (ECB) her toplantıda faiz indirimi yaparken, ABD Merkez Bankası (Fed) politika faizini sabit tuttu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise faiz indirimlerine rağmen nisan ayında yaptığı artışla ilk yarıyı net 150 baz puanlık faiz indirimiyle tamamladı.
Küresel Enflasyonla Mücadele Devam Ederken Gevşeme Eğilimi Öne Çıktı
Dünya genelinde enflasyonla mücadele sürerken, 2025’in ilk altı ayında önde gelen bazı merkez bankaları faiz indirimlerini hızlandırdı. Bu dönemde ticaret politikalarındaki belirsizlikler, özellikle ABD’nin korumacı yaklaşımları, küresel ekonomi üzerinde etkili olurken merkez bankalarının temkinli bir duruş sergilemesine yol açtı.
ABD’nin gümrük tarifeleri üzerinden şekillenen korumacı politikalarının, küresel enflasyon ve büyüme üzerindeki etkileri, diğer büyük ekonomilerin para politikalarını da yakından etkiledi.
Fed Para Politikasında Değişikliğe Gitmedi
ABD Merkez Bankası, yılın ilk yarısında politika faizini değiştirmeyerek federal fon oranı hedef aralığını yüzde 4,25–4,50 seviyesinde sabit tuttu. Fed, 2024 yılında eylül, kasım ve aralık aylarında yaptığı faiz indirimlerinin ardından 2025’in ilk yarısında ocak, mart, mayıs ve haziran aylarında faiz oranını değiştirmedi.
ABD’de enflasyon, Haziran 2022’de yüzde 9 ile zirve yaptıktan sonra 2025 Mayıs itibarıyla yüzde 2,4 seviyesine geriledi. Ancak Fed’in Başkanı Jerome Powell, ticaret tarifelerinin orta ve uzun vadede enflasyonist baskı oluşturabileceği ve büyümeyi yavaşlatabileceği uyarısında bulunarak faiz indirimleri konusunda temkinli olunması gerektiğini vurguladı.
ECB Her Toplantıda Faiz İndirdi
Avrupa Merkez Bankası, 2025’in ilk altı ayında toplamda 100 baz puanlık faiz indirimi gerçekleştirdi. Her toplantıda 25’er baz puanlık adımlar atan ECB, bölgedeki resesyon endişeleri ve sanayi üretimindeki zayıflamayı dikkate alarak parasal gevşeme sürecini sürdürdü.
Uzmanlara göre, ECB’nin öncelikli hedefi şirketlerin finansman maliyetlerini düşürmek ve ekonomik büyümeyi desteklemek. Bankanın yılın geri kalanında da enflasyondaki seyre bağlı olarak faiz indirimlerine devam edebileceği öngörülüyor.
Asya Merkez Bankalarında Farklı Yönelimler
Asya tarafında para politikalarında farklı stratejiler dikkat çekti. Güney Kore Merkez Bankası, ekonomik durgunluğu önleme amacıyla yılın ilk yarısında politika faizini 50 baz puan indirerek yüzde 2,50’ye çekti. Ülkede enflasyon, mayıs ayında yüzde 1,9 ile hedefin altında kaldı.
Buna karşılık Japonya Merkez Bankası (BoJ), aynı dönemde 25 baz puanlık bir faiz artırımı gerçekleştirdi. BoJ, pirinç fiyatlarındaki artışın gıda enflasyonunu tetiklediğine dikkat çekerken, gerekirse daha fazla sıkılaşma adımı atabileceğini belirtti. Temmuz itibarıyla Japonya’da politika faizi yüzde 0,5 seviyesinde, yıllık enflasyon ise yüzde 3,5 olarak kaydedildi.
Avustralya ve Yeni Zelanda da Faiz İndirdi
Avustralya Merkez Bankası (RBA), şubat ve mayıs aylarında politika faizini 25’er baz puan indirerek toplamda 50 baz puanlık parasal gevşemeye gitti. Faiz oranı böylece yüzde 3,85 seviyesine gerilerken, RBA karar metninde enflasyonist baskıların azaldığına dikkat çekildi.
Yeni Zelanda Merkez Bankası (RBNZ) da benzer şekilde yılın ilk yarısında 3 toplantıda toplam 100 baz puanlık faiz indirimi gerçekleştirdi. Faiz oranı yüzde 3,25’e çekilirken, Banka’nın kararlarında enflasyon görünümü ve küresel ticaret koşulları belirleyici oldu.
TCMB İlk Yarıyı 150 Baz Puan Faiz İndirimiyle Tamamladı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2025’in ilk yarısında para politikasında hem gevşeme hem de sıkılaşma adımları attı. Ocak ve mart aylarında yapılan toplantılarda politika faizi toplamda 500 baz puan indirilerek gevşeme yönünde hareket edilirken, nisan ayında 350 baz puanlık faiz artırımıyla sıkılaştırma sinyali verildi.
Bu gelişmelerle birlikte TCMB, yılın ilk 6 ayını net 150 baz puanlık faiz indirimiyle tamamladı. Politika faizi böylece haziran sonu itibarıyla yüzde 46 seviyesine geriledi.
Küresel Para Politikalarında Temkinli Gevşeme Eğilimi
2025’in ilk yarısı, merkez bankalarının enflasyonla mücadelede esnek ve temkinli bir yaklaşım sergilediği bir dönem oldu. Birçok ülke, ekonomik aktivitedeki yavaşlamayı desteklemek adına faiz indirimi yaparken, enflasyonist risklerin sürmesi nedeniyle para politikasında dikkatli adımlar atmayı tercih etti.
Yılın ikinci yarısında, küresel ekonomik büyüme, ticaret politikaları ve enerji fiyatları gibi faktörlerin merkez bankalarının faiz kararları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
