Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nu yayımladı. Raporda, yıllık enflasyonun gıda ve hizmet gruplarında gerilerken, enerji başta olmak üzere bazı ana harcama gruplarında fiyat artışlarının sürdüğü belirtildi. Aylık bazda ise hizmet ve enerji kalemleri fiyat artışlarıyla öne çıktı.
Aylık Bazda Hizmet ve Enerji Kalemlerinde Fiyat Artışı
Haziran ayında tüketici fiyatlarında belirgin bir yön değişimi gözlenmezken, hizmet ve enerji grupları fiyat artışında öne çıkan başlıca alanlar oldu. Özellikle ulaştırma, eğitim ve kira alt kalemleri bu artışı sürükledi. Bayram dönemi ve akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, ulaştırma hizmetlerinde yüzde 4,01’lik artışa neden olurken, şehirler arası yolcu taşımacılığı fiyatları yüzde 23,57 oranında arttı.
Kira kaleminde ise mevsimsel kontrat yenilemeleri nedeniyle aylık fiyat artışı yüzde 3,97 olarak kaydedildi. Bu artışa rağmen, kira grubunun yıllık enflasyonu 1,97 puan düşüşle yüzde 82,97’ye geriledi.
Eğitim hizmetlerinde fiyatlar özel okul ücretleri kaynaklı olarak yükseldi. Lokanta ve otel fiyatlarındaki aylık artış ise önceki aya benzer şekilde yüzde 2,10 seviyesinde gerçekleşti.
Temel Mallarda Aylık Enflasyon Zayıfladı
Raporda, temel mal grubundaki aylık fiyat artışlarının zayıflamaya devam ettiği bildirildi. Dayanıklı tüketim mallarında fiyatlar yüzde 1,24 oranında artarken, artışın önceki aylara kıyasla ivme kaybettiği gözlendi. Beyaz eşya fiyatlarında yüzde 3,04 artış görülürken, otomobil fiyatları yüzde 1,07 artışla daha sınırlı bir yükseliş kaydetti. Mobilya fiyatları ise genel olarak yatay seyretti.
Giyim ve ayakkabı grubunda, sezon indiriminin etkisiyle fiyatlar yüzde 0,32 oranında düşerken, diğer temel mallarda aylık artış yüzde 1,59 olarak gerçekleşti. Yıllık enflasyon, dayanıklı mallar ve giyim-ayakkabı grubunda yükseldi; diğer temel mallarda ise sınırlı bir gerileme kaydedildi.
Enerji Grubunda Jeopolitik Etkiler Fiyatlara Yansıdı
Haziran ayında enerji fiyatları yüzde 2,27 oranında artış gösterdi. Bu yükselişte, küresel jeopolitik gelişmelere bağlı olarak artan akaryakıt fiyatları belirleyici oldu. Akaryakıtta yüzde 4,13’lük artış kaydedilirken, şebeke suyu fiyatları da yüzde 4,97 oranında yükseldi. Buna karşılık, elektrik fiyatlarında sınırlı bir düşüş görüldü. Grup yıllık enflasyonu ise 1,19 puanlık artışla yüzde 45,40’a çıktı.
Gıda ve Alkolsüz İçeceklerde Enflasyon Geriledi
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar, Haziran ayında yüzde 0,27 oranında azaldı. Grup yıllık enflasyonu ise yüzde 30,20 seviyesine geriledi. İşlenmemiş gıda fiyatları, sebze, yumurta ve beyaz et fiyatlarındaki düşüşlerin etkisiyle yüzde 1,68 azaldı. Ancak taze meyve ve sebze fiyatlarındaki düşüş mevsim normallerinin altında kalınca, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki gerileme sınırlı kaldı.
Kırmızı et fiyatları ise Kurban Bayramı etkisiyle görece yatay bir seyir izledi. İşlenmiş gıda grubundaki fiyat artışı yüzde 0,97’ye gerilerken, ekmek ve tahıl grubunda bazı ürünlerde dikkat çeken artışlar yaşandı.
Üretici Fiyatlarında Artış Devam Etti
Yurt içi üretici fiyatları Haziran ayında yüzde 2,46 arttı. Bu artışla birlikte yıllık üretici enflasyonu 1,32 puan yükselerek yüzde 24,45’e ulaştı. Enerji fiyatları, yüzde 8,42’lik artışla üretici enflasyonundaki artışta başlıca faktör oldu.
Sanayi grupları bazında ise sermaye malı, dayanıklı tüketim malları, ara mallar ve dayanıksız tüketim mallarında sırasıyla yüzde 2,26, yüzde 2,12, yüzde 1,77 ve yüzde 1,12 oranında fiyat artışları kaydedildi. Elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme ve rafine petrol ürünleri sektörleri fiyat artışında öne çıkan alanlar oldu.
Enflasyona Katkılar Değişti
Haziran ayında, tüketici enflasyonuna temel mallar, enerji ve alkol-tütün-altın gruplarının katkısı artarken; gıda ve hizmet gruplarının katkısı azaldı. Temel mallar grubunun katkısı 0,24 puan, enerji grubunun katkısı 0,09 puan artarken; gıda ve alkolsüz içeceklerin katkısı 0,66 puan, hizmet grubunun katkısı ise 0,04 puan azaldı.
Enflasyonun Ana Eğiliminde Belirgin Değişim Yok
Mevsimsellikten arındırılmış veriler, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın önceki aya kıyasla önemli bir değişim göstermediğini ortaya koydu. TCMB’nin izlediği ana eğilim göstergeleri hem aylık hem de üç aylık ortalamalar bazında sabit bir seyir izledi. B endeksinde hafif bir gerileme gözlenirken, C endeksi yatay kaldı.
Hizmet fiyat artışı aylık bazda yüzde 2,73’e yükselirken, yıllık bazda 0,85 puanlık azalışla yüzde 50,34’e geriledi. Diğer hizmetler grubunda sınırlı artışlar görülürken, bazı alt kalemlerde gerileme kaydedildi.
