2009 yılından bu yana hayatımızda olan Bitcoin’in, klasik finans piyasalarında bulunan ödeme araçları gibi kullanılması için transfer edilmesi ve onay süreci en büyük engellerinden biridir. Herhangi bir kullanıcı, farklı bir kullanıcıya Bitcoin transfer ettiğinde, gönderilen miktarın karşı cüzdanda aktif hale gelmesi ortalama 30 dakika sürmektedir. 30 dakikalık süre, günümüz ödeme araçlarıyla (banka ya da kredi kartı vs.) karşılaştırıldığında ciddi derecede gecikme yaşadığı için, alternatif ödeme aracı olmasına engel olmaktadır. Öte yandan Bitcoin, hem ağının işleyişi hem de teknik altyapısı nedeniyle yeni projelere açık bir şekilde geliştirilmeye devam edilmektedir.
LIGHTNING NETWORK PROJESİ
Lightning Network (Yıldırım Ağı) projesi, Bitcoin için sunulan en önemli çalışmalardan biri olarak ortaya çıktı. Bu projenin hedefi, Bitcoin’in transfer aşamasında yaşadığı hız sorunun ortadan kaldırılmasını sağlamaktır. Lightning Network (Yıldırım Ağı) projesiyle birlikte, Bitcoin’in düşük tutarlı ve yüksek adetli miktarda ödemesi ya da transferi gerçekleştirilebilir. Lightning Network (Yıldırım Ağı) projesi bu işlemi yaparken, Bitcoin blok zincirinin güvenliği ve güvenilir yapısına müdahale etmez. Lightning Network, blok zincirine bağlı paralel bir ağ üzerinde çalışır.
Lightning Network’te Ödeme Kanalları (Payment Channels) kullanılarak, gönderim ücreti alınmadan Bitcoin transferi yapılabiliyor. Bu işlemi gerçekleştirebilmek ve Ödeme Kanalına dahil olmak için, Ödeme Kanalı açmak veya bir miktar depozite olarak Bitcoin yatırmak gerekiyor.
Lightning Network kullanıcıları diledikleri kadar ödeme kanalı açmasına ve ödeme kanallarına dahil olmasına imkan sağlar. Öte yandan burada ödeme kanalları kendi işlem ücretini belirleyebilir.
Mikro ödeme (Micro Payment), ödeme kanalları aracılığı ile gerçekleştirilebilen çok az tutarı olan ödemelerdir. Dolayısıyla 0.00000100BTC (100 Satoshi) miktarında bir ödemeyi, Satoshi işlem ücretiyle anında yapılabilir.
LIGHTNING NETWORK KULLANIMI
Lightning Network’e bağlanıp Ödeme Kanalı’na transfer yapabilmek için öncelikle, Lightning Network’e bağlanan bir istemci (Bir ağ üzerinde, sunucu bilgisayarlardan hizmet alan kullanıcı bilgisayarları) ile çalışmak gerekir. Bu işlemin ardından Lightning Network cüzdanına Bitcoin transfer etmek gerekir. Daha sonra kullanıcılar dahil olmak istedikleri ödeme kanallarına Bitcoin depozitosu yatırarak işlem gerçekleştirebilir.
Bu süreçte Lightning Network’te yapılan işlemlerin Bitcoin blok zincirine iletilmesi için söz konusu Ödeme Kanalı’nın kapanması gerekir. Dolayısıyla, madencilere işlem karşılığında ücret ödemek zorunda kalınmadığı için ödeme kanallarının seçtiği düşük işlem maliyeti işle anlık olarak işlem gerçekleştirilir. Daha sonra ödeme kanalları kapandığında, yapılan işlemlerin kayıtları Bitcoin blok zincirine eklenir.
Ödeme kanalları, iki kullanıcı ya da sürekli ödeme alan işletmeler tarafından Lightning Network üzerinde açılabilir. Buna göre bir kanala birden fazla kullanıcı eklenebilir. Kanala eklenen kullanıcılar kendi aralarında transfer yapabilir. Kanal kapandığında yapılan işlemler Bitcoin blok zincirine eklenirken, Lightning Network’te yer alan bir ödeme kanalına ödeme yapmak için, öncelikle Lightning Network cüzdanına Bitcoin transfer etmek gerekir.
Lightning Network‘a yapılan transferler Bitcoin blok zincirinde de olduğu gibi, sahiplik emanetidir. Yatırılan Bitcoin tutarı o ödeme kanalına kullanıcı tarafından emanet edilmiş olur. Öte yandan kullanıcının ödeme kanalına onay vermesiyle Bitcoin’e sahip olunur. Kullanıcı ödeme kanalına bir ödeme gerçekleştirmek istediğinde, ödeme kanalına yapacakları ödeme miktarının sahipliğini devredebilir. Bununla birlikte kullanıcı ve ödeme kanalı sahibinin arasında yaptığı ödemeye aracı gerek kalmaz. Bu sürecin ardından ödeme kanalı kapandığında ise kanalı açan kanal sahibi, kanala devredilen Bitcoin miktarını alır. Öte yandan kanala abonelik yapan diğer kişiler, sahipliğini devretmedikleri sadece depozite olarak yatırdıkları Bitcoin’i geri alabilirler.
Yukarıda da aktardığımız gibi kanal kapandığında, yapılan işlemlerin dökümü Bitcoin blok zincirine aktarılır. Böylece kullanıcıların cüzdanlarında bulunan Bitcoin miktarları, ana Bitcoin blok zinciri üzerinde kullanıcı tarafından transfer edilebilir duruma gelir.
Lightning Network’te yapılan işlem dökümü, Bitcoin blok zincirine kaydedilmez fakat, ağda işlem gören Bitcoin miktarı, Bitcoin’in blok zincirinde kayıtlı haldedir. Buradaki Bitcoin miktarı Lightning Network destekli cüzdana transfer edilerek, herhangi bir ödeme kanalı için depozito verilmiş olur. Burada bulunan Bitcoin miktarı, ödeme kanalına bağlı olduğu için Bitcoin ağına gönderilemez.
Lightning Network projesi halen geliştirilmeye devam edilmektedir. Bu proje yukarıda da aktardığımız gibi Bitcoin transferlerinin hızlı ve sorunsuz gerçekleşmesi için geliştirilmiştir.
ÖNEMLİ UYARI: Bu yazımızda, Bitcoin’in hızlı transferi için kullanılan Lightning Network (Yıldırım Ağı) projesi hakkında bilgi verilmiştir. Yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir.
