Global piyasalarda, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yarınki faiz kararı öncesi para politikasında daha süratli sıkılaşmaya gidileceği beklentileri ve artan jeopolitik risklerle satışların derinleştiği ve oynaklığın yüksek seyretmeye devam ettiği görülüyor.
Geçen haftanın ikinci yarısından bu yana Rusya ile ABD ve NATO ortasında Ukrayna nedeniyle artan tansiyon risk iştahının düşük seyretmesine neden olurken, karşılıklı açıklamaların sürat kazandığı görülüyor.
ABD Lideri Joe Biden, dün Avrupalı başkanlarla yaptığı görüşmede, NATO’nun doğu kanadının desteklenmesi ve Rusya’ya ekonomik yaptırım seçeneklerini ele aldı. Öte yandan ABD’nin, Ukrayna krizinde NATO Mukabele Gücü’nün etkin hale getirilmesi durumunda dayanak sağlamak üzere 8 bin 500 askeri teyakkuza geçirdiği bildirildi.
Avrupa Birliği (AB), Rusya’ya karşı ABD ile güçlü birlik ve Ukrayna’ya takviye bildirisi verirken, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, ittifakın güneydoğusunda varlıklarını artırmayı değerlendirdiklerini belirterek, “Sadece Baltık bölgesi ve Polonya’da değil birebir vakitte ittifakın güneydoğusunda da muharebe kümeleri bulundurmayı kıymetlendiriyoruz.” dedi.
Ukrayna’dan, “Ülkenin doğusunda durum denetim altında, paniğe gerek yok.” açıklaması gelirken, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ABD ve NATO’nun “yalan bilgiler” ile Rusya ve Ukrayna ortasındaki gerginliği artırdığını söyledi.
Jeopolitik tarafta tansiyonu artıran açıklamaların yanı sıra, enflasyonist baskıların yükseldiği bir ortamda yarın gerçekleştirilecek Fed toplantısında faiz patikasına ait beklentilerden daha şahin bir sinyal verilip verilmeyeceği de yatırımcıların odağında bulunuyor. Fed’in halihazırda bu yıl içinde 4 sefer faiz artırımına gideceği fiyatlanırken, birinci adımı martta atacağına kesin gözüyle bakılıyor.
Bu gelişmeler hisse piyasalarında satışların derinleşmesini ve oynaklığın yükselmesini beraberinde getirirken, “korku göstergesi” olarak nitelendirilen VIX endeksi 38,94 ile Ekim 2020’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Dün New York borsasında güne düşüşle başlanmasının akabinde Dow Jones endeksi 1.000 puanın üzerinde kıymet kaybetti, S&P 500 ile Nasdaq endekslerinde ise yüzde 4’e yakın kayıp yaşandı. Oynaklığın hayli yüksek seyrettiği endeksler, kapanışa yakın gelen alımlarla artıya geçerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,29, S&P 500 endeksi yüzde 0,36 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,63 artışla günü tamamladı. Söz konusu oynaklıkta, bilançolar ve makroekonomik dataların karışık sinyaller vermesi de tesirli oldu. Ülkede imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ocakta 55’e gerileyerek 15 ayın, hizmet dalı PMI da 50,9’a inerek 18 ayın en düşük düzeyini gördü. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 1,71 hududuna kadar gerileyerek 10 günün en düşük düzeyini görmesinin akabinde bugün yüzde 1,76 düzeyinde bulunuyor. Dün 96,1’le iki haftanın en yüksek düzeyini gören dolar endeksi, bugün 95,9 düzeylerinde hareket ediyor.
Avrupa borsalarında da jeopolitik riskler ve enflasyon korkularının yanı sıra enerji fiyatlarındaki gelişmelerle hisse piyasalarında son 1,5 yılın en sert kayıpları yaşandı. Rusya ile yaşanan tansiyonun mevcut güç tedariki sıkıntılarını artıracağı kaygılarıyla Avrupa’da doğalgaz vadelileri geçen hafta bulunduğu 70 avro düzeylerinden yükselişe geçerek 90 avronun üzerini gördü.
Bölgede açıklanan imalat sanayi PMI datalarının de karışık bir tablo ortaya koymasının akabinde İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 2,63, Almanya’da DAX 30 endeksi yüzde 3,80, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,97 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 4,02 geriledi. Avro/dolar paritesi dün yüzde 0,2 azalışla 1,1321’den kapanmasının akabinde bugün yatay seyrediyor.
Asya tarafında bugün açıklanan datalara nazaran, Güney Kore iktisadı geçen yılın dördüncü çeyreğinde yıllık yüzde 4,1 ile beklentilerin üzerinde büyüdü. Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınında artan olay sayılarının gündemin odağında kalmaya devam ettiği Asya’da, Japonya’nın 16 eyalette uyguladığı kısmi fevkalâde hali (OHAL) 34 eyalete genişletmeyi planladığı bildirildi. Japonya Merkez Bankası Lideri Haruhiko Kuroda ise para siyasetini çok gevşek tutmayı taahhüt etti ve merkez bankasının fiyatlar yükselmeye başlamadan evvel enflasyonun artma riskinin farkında olduğunu söyledi.
Bu gelişmelerle risk iştahının düşük kalmaya devam ettiği Asya borsalarında yeni günün düşüşle başladığı görülürken, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,7 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,7 kıymet kaybetti.
Yurt içinde, dün jeopolitik gelişmelerin tesiriyle öğlenden sonra Borsa İstanbul’da satışlar arttı ve saat 17.47’de endekse bağlı devre kesici sisteminin çalışması ile seans tamamlanmış oldu. Böylelikle BIST 100 endeksi, günü yüzde 5,02 değer kaybıyla 1.910,29 puandan tamamladı. Dolar/TL ise dün yüzde 0,4 artışla 13,5093’ten kapanmasının akabinde bugün bankalararası piyasanın açılışında 13,4605’ten süreç görüyor.
Analistler, Rusya ve Ukrayna tansiyonuna ait haber akışının piyasaların odağında kalmaya devam ettiğini belirterek, Fed’in yarınki faiz kararı öncesinde piyasalardaki oynaklığın sürebileceğini söyledi.
Bugün yurt içinde gerçek kesim inanç endeksi ve imalat sanayi kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise Milletlerarası Para Fonu’nun (IMF) “Küresel Ekonomik Görünüm Raporu”, Almanya’da Ifo iş dünyası inanç endeksi ve ABD’de tüketici itimat endeksinin takip edileceğini aktaran analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 1.880 düzeyinin takviye, 2.010 puanın direnç pozisyonunda bulunduğunu bildirdi..
Piyasalarda bugün takip edilecek bilgiler şöyle:
10.00 Türkiye, ocak ayı reel kesim güven endeksi
10.00 Türkiye, ocak ayı kapasite kullanımı
10.00 Türkiye, ocak ayı sektörel güven endeksleri
12.00 Almanya, ocak ayı IFO İş Ortamı güven Endeksi
18.00 ABD, ocak ayı CB Tüketici güven Endeksi
18.00 ABD, ocak ayı Richmond Fed Sanayi Endeksi
