Merkez Bankası, son üç ay içerisinde 16,5 puanlık bir faiz artışı gerçekleştirerek, hem kredi hem de mevduat faizlerinde yeni rekor seviyelere ulaşıldığı bir dönemi işaret ediyor. Bu sonuçlara göre, 8 Eylül itibarıyla 3 aya kadar vadeli Türk Lirası mevduat faizi yüzde 40,87 ile son 20 yılın en yüksek seviyesine tırmandı. İhtiyaç kredi faizi ise yıllık enflasyon oranını aştı.
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından, yeni ekonomi yönetimi ve Merkez Bankası, geleneksel ekonomi politikalarına dönme yolunda ilerledi ve bu değişikliği gerçekleştirirken politika faizinde artışlara odaklandı.
Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önce, ticari kredi faiz oranları genellikle yüzde 14-15 aralığında seyrederken, Haziran’daki Para Politikası Kurulu toplantısının ardından politika faizi artışının etkisiyle yüzde 25’e ulaştı ve daha da yükselmeye başladı.
Temmuz Para Politikası Kurulu toplantısının ardından ticari kredi faiz oranları yüzde 30’u geçti ve Ağustos toplantısının ardından yüzde 40’ı aştı.
Merkez Bankası’nın verilerine göre, 8 Eylül itibarıyla 3 aya kadar vadeli Türk Lirası mevduat faizi yüzde 40,87 ile son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bankacılık sektörü kaynaklarına göre, özellikle kur korumalı mevduattan standart Türk Lirası mevduata geçişte bazı bankalar yüzde 45’in üzerinde faiz teklif etmektedir.
Merkez Bankası son kararıyla Kredi Kayıt Bürosu (KKM) tarafından kaydedilen Türk Lirası mevduatlarına olan komisyon uygulamasını sonlandırmış ve TL mevduat payı rasyosuna odaklanmıştır. Bu değişiklik, Türk Lirası mevduat faizinin yüzde 50’nin üzerine çıkmasına yol açabilir.
İhtiyaç kredisi faizi ise seçim öncesi dönemden itibaren artış eğilimindeydi ve bu artış seçim sonrasında da devam etti. Haziran başında yüzde 40’ı aşan ihtiyaç kredi faizleri, Para Politikası Kurulu kararlarının etkisiyle hızla yükselerek Eylül itibarıyla yüzde 59,71 ile son 21 yılın rekorunu kırdı ve yıllık tüketici enflasyonunu aştı.
Ağustos itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu yüzde 58,94 seviyesinde bulunuyor. Merkez Bankası verileri, seçimlerin ilk turundan önce bankacılık sektörünün yüksek faiz oranlarının etkisiyle ihtiyaç kredilerinde hızlı bir büyüme yaşandığını gösteriyor.
Tüketici kredilerinde toplam büyüme yüzde 99,16 iken kamu bankalarında yüzde 123,65 ve özel bankalarda yüzde 84,53 seviyelerindeydi.
Merkez Bankası’nın aldığı önlemlerle birlikte tüketici kredi büyümesi hız kaybına uğradı. Haziran başında kamuda yüzde 50’nin ve özel sektörde yüzde 70’in altına düştü.
Ancak özel bankalar, tüketici kredilerinde hızlı bir düşüşe gitmedi. 8 Eylül itibarıyla toplam tüketici kredi büyümesi yüzde 25,68 olarak kaydedildi, kamu bankalarında ise yüzde 5,72 ve özel bankalarda yüzde 30,37 seviyelerinde gerçekleşti.
