Merkez Bankası ağustos ayında yoğun bir KKM mesaisi gerçekleştirecek. Şirketlerin döviz mevduat dönüşüyle hak kazandıkları KKM hesaplarında 6 aylık ilk vadeler dolmaya başladı.
Yoğun katılımın olduğu şubat adına da ağustosta getiri ödemeleri başlayacak. Dolar/TL şubat başında 13.59 düzeyindeydi.
Dolar/TL son haftalarda hızlı yükselişini devam ettirirken her gün senenin yeni bir zirve düzeyi görülüyor. Dün de dolar/ TL 17.89 lirayı geçti. 11 Ocak’ta şirketlere tanınan KKM hesabı 6 aylık olarak tanımlanmıştı.
Ocak sonunda şirketlerin 2021 senesi son çeyrek kur farkı gelirlerine vergi istisnası sağlanmasıyla beraber şubatta şirketlerden hızlı bir KKM’ye dönüş yaşanmıştı.
Şubat başında 13.59 lira düzeylerinde olan dolar/TL’nin dün itibariyle gördüğü 17.91 lira düzeyi dikkate alındığında ilk KKM vadesi tamamlandığında şirketlerin 6 aylık getirisi yüzde 31,79 düzeylerinde olacak.
KKM hesapları ise 15 Temmuz haftası itibariyle toplamda 1 trilyon 69 milyar 131 milyon lira düzeyine çıktı.
Şirketler, KKM’ye döviz veya altın mevduatından TL’ye dönmeleri durumunda hak kazanıyor. Şubat başında 1 milyon lira olarak KKM’ye giren şirketler o günkü kur ile 73 bin 584 dolar mevduatın çözmüş oluyordu.
Dün itibariyle KKM hesabında 1 milyon lirası olan şirketler adına bu mevduatın dolar karşılığı 55 bin 834 dolar oluyor.
Döviz mevduatından dönüş olduğu için şirketlerin KKM hesabında aradaki kur farkı Merkez Bankası tarafından karşılanacak. Bu yüzde 31,79’luk bir faiz ödeneceği demek oluyor. Böylelikle 1 milyon lira 1 milyon 317 bin 900 liraya yükselecek.
Döviz mevduatında düşüş yaşandı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine nazaran 31 Aralık 2021 itibariyle şirketlerin döviz mevduatı büyüklüğü 89 milyar 101 milyon dolar düzeyindeydi. KKM uygulamaya girse de şimdilik vergi avantajı duyurulmadığından dolayı ilk haftalarda yoğun bir katılım gözlenmedi. Fakat şubatla birlikte şirketlerin haftalık döviz mevduatında azalma hızlandı.
Ve en ciddi katılım 18 Şubat haftasında gerçekleşti. Geçici vergi beyannamesi süresi uzatılınca 25 Şubat haftasında da katılımlar ivmeli sürdü. Ve mart başında şirketlerin döviz mevduatı 71 milyar 995 milyon dolara kadar geriledi. Yani üç ayda 16 milyar dolarlık bir çözülme yaşandı. 18 Şubat haftasında ise bir haftada 7 milyar dolarlık döviz mevduatı düşüş yaşandı. 14 Temmuz haftası itibariyle de şirketlerin döviz mevduatı 78 milyar 815 milyon dolar düzeyinde. Yine sene sonuna göre 10.3 milyar dolarlık düşüş gözleniyor.
Şirketlerin döviz mevduatında gerçekleşen bu çözülme büyük çoğunlukla KKM hesabı olarak evrildi. Sonradan 3 aya düşürülse de vade 6 aylık olarak belirlendiği için de ağustos Merkez Bankası’nın KKM getirisi ödemelerinde oldukça yoğun bir ay olarak kaydedilecek.
Kurdaki yüksek düzeyler ve son dönemle BDDK ile Merkez Bankası’nın aldığı önlemler şirketlerin KKM hesaplarında yenileme yapıp yapmayacağına yönelik soru işaretlerinin durmasına sebep oluyor. Bireylerde KKM vadeleri yüzde 96’yı aşan oranlarda yenileniyor.
Vergi istisnası uzatıldı
Diğer yandan dün kur korumalı mevduat ve katılma hesaplarında en az üç ay vadeli hesap açan kurumlara, kurumlar vergisi istisnasından faydalanma imkanı 2022 senesi sonuna kadar olan bilanço dönemleri için de uzatıldı. İlgili Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlandı.
Karara dair verilen bilgide, “Söz konusu Karar ile, 30 Haziran 2022 tarihli bilançolarında yer alan döviz varlıklarını 2022 yılı sonuna kadar kur korumalı mevduat ve katılma hesaplarına yatırıp en az üç ay vadeli olacak şekilde bu hesaplarda değerlendiren kurumların, bu hesaplardan elde ettikleri kazançlarının da kurumlar vergisinden istisna edilmesine imkan tanındı” diye belirtildi.
Katılma hesaplarına dair vergi istisnası Kurumlar Vergisi Kanunu Geçici 14. Maddesinde düzenleniyor. Bu maddede, kurumların kur korumalı mevduattan elde ettikleri gelirler 31 Mart günlü bilançoları itibariyle kurumlar vergisinden istisna edilmişti. Aynı maddede Cumhurbaşkanı’na Haziran ve Eylül bilanço dönemleri adına da uzatma yetkisi verilmişti. Cumhurbaşkanı bu yetkiye dayanarak süreyi her iki bilanço dönemi adına uzattı.
