İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi, haziran ayında 47,1 seviyesine gerileyerek imalat sanayisinde daralmanın belirginleştiğine işaret etti. Üretim ve yeni siparişlerdeki zayıflamada Orta Doğu’daki savaşın oluşturduğu belirsizlik, fiyat artışları ve talep koşullarındaki bozulma etkili oldu.
Manşet PMI 47,1 Seviyesine Düştü
İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye İmalat PMI anketinin haziran ayı sonuçlarına göre, mayıs ayında 49,8 olarak ölçülen manşet PMI, haziranda 47,1’e geriledi.
Satınalma Yöneticileri Endeksi’nde 50 eşik değer olarak kabul ediliyor. Endeksin 50’nin üzerinde gerçekleşmesi sektörde iyileşmeye, 50’nin altında kalması ise faaliyet koşullarında bozulmaya işaret ediyor. Haziran verisi, Türk imalat sektöründe faaliyet koşullarının yeniden belirgin şekilde zayıfladığını ortaya koydu.
Üretim Haziranda Yeniden Yavaşladı
Mayıs ayında sınırlı artış gösteren üretim, haziran ayında yeniden düşüş kaydetti. Anket katılımcılarına göre üretimdeki yavaşlamada Orta Doğu’da devam eden savaşın yarattığı belirsizlik, yeni siparişlerde süregelen gerileme ve maliyet baskıları belirleyici oldu.
Haziran ayında toplam yeni siparişlerdeki azalma daha belirgin hale geldi. Mayıs ayında artış gösteren yeni ihracat siparişlerinin yeniden düşüşe geçmesi de bu zayıflamada etkili oldu. Böylece hem iç talep hem de dış talep koşullarındaki bozulma, imalat sanayisindeki üretim performansını baskıladı.
Satın Alma Faaliyetleri ve İstihdam Azaldı
Yeni siparişlerdeki zayıf görünüm, firmaların satın alma faaliyetlerine de yansıdı. Mayıs ayında artış gösteren satın alma faaliyetleri, haziran ayında yeniden düşüşe geçti.
Firmalar istihdam tarafında da azaltıma gitmeyi sürdürdü. Üretim ve siparişlerdeki yavaşlama, işletmelerin kapasite kullanımı ve iş gücü planlamalarında daha temkinli hareket etmesine neden oldu.
Girdi Maliyetleri Enflasyonu Kasım 2025’ten Bu Yana En Düşük Seviyede
Haziran ayında girdi maliyetleri enflasyonu, nisanda ulaştığı yakın dönem zirvesinden gerilemeye devam etti. Böylece girdi maliyetlerindeki artış hızı, Kasım 2025’ten bu yana en düşük seviyesine indi.
Buna karşın Orta Doğu’daki savaşın petrol ve diğer ham madde maliyetleri üzerinde oluşturduğu baskı nedeniyle girdi fiyatlarında belirgin artış sürdü. Firmalar, bölgedeki gerilim kaynaklı tedarik sorunlarının maliyetler üzerinde etkili olmaya devam ettiğini bildirdi.
Nihai ürün fiyatları enflasyonu da haziran ayında ivme kaybetti. Satış fiyatlarındaki artış hızı yılbaşından bu yana en düşük seviyede ölçüldü. Buna rağmen maliyetlerdeki yükseliş, firmaların fiyatlama davranışları üzerinde etkisini korudu.
Tedarik Sürelerindeki Uzama Devam Etti
Bölgesel gerilimler nedeniyle firmalar ham madde tedarikinde zorluk yaşamayı sürdürdü. Bu durum, tedarikçilerin teslimat sürelerinin haziran ayında da uzamasına yol açtı.
Ancak teslimat sürelerindeki artış, şubat ayından bu yana en ılımlı seviyede gerçekleşti. Zayıf talep koşullarının etkisiyle firmalar hem girdi stoklarını hem de nihai ürün stoklarını azaltmaya devam etti.
Sektörel PMI Verilerinde Büyüme Sınırlı Kaldı
İSO Türkiye Sektörel PMI haziran ayı raporu, imalat sanayisinde zorlu faaliyet koşullarının sürdüğünü ve büyümenin az sayıda sektörle sınırlı kaldığını gösterdi.
Haziran ayında takip edilen 10 sektörün yalnızca ikisinde üretim artışı kaydedildi. Bu tablo, mayıs ayına kıyasla sınırlı bir iyileşmeye işaret etse de sektörlerin genelinde üretim koşullarının zayıf kaldığını ortaya koydu.
Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler ile kara ve deniz taşıtları sektörlerinde üretim yeniden büyüme bölgesine geçti. Buna karşılık giyim ve deri ürünlerinde iki ay süren genişleme sona erdi. Üretimde en belirgin yavaşlama ise gıda ürünleri sektöründe yaşandı.
Yeni Siparişlerde Tek Artış Kimyasal, Plastik ve Kauçuk Ürünlerde
Haziran ayında yeni siparişlerde artış kaydeden tek sektör kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler oldu. Sektörde yeni siparişler son beş ayda ilk kez yükseldi ve artış güçlü bir seviyede gerçekleşti.
Yeni siparişlerde en belirgin yavaşlama tekstil sektöründe izlendi. Benzer eğilim, yurt dışından alınan yeni siparişlerde de görüldü. Yeni ihracat siparişlerinde kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerin yanı sıra giyim ve deri ürünleri sektöründe de artış kaydedildi.
Elektrikli ve Elektronik Ürünlerde Maliyet Artışı Öne Çıktı
Haziran ayında girdi maliyetleri enflasyonu, kara ve deniz taşıtları hariç tüm sektörlerde hız kesti. Girdi fiyatlarında en yüksek artış elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe gerçekleşti.
Makine ve metal ürünleri sektörü ise girdi maliyetlerinde en düşük oranlı artışın kaydedildiği alan oldu. Nihai ürün fiyatları enflasyonu da sektörlerin büyük bölümünde yavaşladı. Satış fiyatlarında en belirgin artış elektrikli ve elektronik ürünlerde görülürken, en ılımlı yükseliş giyim ve deri ürünlerinde ölçüldü.
Tedarikçi Performansında Sektörlere Göre Ayrışma
Tedarikçilerin teslimat sürelerinde en belirgin uzama elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe yaşandı. Buna karşılık giyim ve deri ürünleri ile ağaç ve kağıt ürünleri sektörlerinde teslimat süreleri kısaldı.
Ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe tedarikçi performansı, anketin başladığı Ocak 2016’dan bu yana en güçlü iyileşmeyi gösterdi. Bu gelişme, sektör bazında tedarik koşullarında farklılaşmanın sürdüğünü ortaya koydu.
Andrew Harker: Yeni Siparişlerdeki Zayıflık Üretimi Baskıladı
Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, mayıs ayında olumlu sinyaller veren Türk imalat sektörünün haziran ayında yeniden zayıfladığını belirtti.
Harker, yeni siparişlerdeki zayıf seyrin üretimin yeniden yavaşlamasına neden olduğunu ifade etti. Anket sonuçlarının, firmaların karşılaştığı zorluklarda Orta Doğu’daki savaşın temel etkenlerden biri olmaya devam ettiğini gösterdiğini kaydeden Harker, savaşın seyrine ilişkin son haftalarda gelen olumlu haber akışının ilerleyen aylarda faaliyet koşullarına katkı sağlayabileceğini belirtti.
