Uluslararası Enerji Ajansı, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası tarafından yapılan ortak değerlendirmede, Orta Doğu’daki savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin önemli uyarılarda bulunuldu. Açıklamada, Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatların yeniden başlaması halinde dahi enerji ve gübre fiyatlarının uzun süre yüksek kalabileceği belirtildi.
Enerji İthalatçısı Ülkeler Daha Fazla Etkileniyor
Ortak açıklamada, savaşın küresel ölçekte etkilerinin güçlü ve asimetrik olduğuna dikkat çekildi. Özellikle enerji ithalatçısı ülkelerin, bu süreçten daha ağır etkilendiği vurgulanırken, düşük gelirli ekonomilerin bu etkileri orantısız şekilde hissettiği ifade edildi.
Petrol, doğal gaz ve gübre fiyatlarındaki artışın; gıda güvenliği, istihdam ve ekonomik istikrar üzerinde baskı oluşturduğu belirtilirken, bazı Orta Doğu ülkelerinde enerji ihracat gelirlerinde de ciddi kayıplar yaşandığı kaydedildi.
Sevkiyatlar Normale Dönse Bile Etkiler Sürecek
Açıklamada, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan enerji sevkiyatlarının henüz tam anlamıyla normale dönmediği ifade edildi. Sevkiyatların yeniden düzenli hale gelmesi durumunda bile küresel arzın çatışma öncesi seviyelere ulaşmasının zaman alacağına dikkat çekildi.
Altyapıda meydana gelen hasarın etkisiyle yakıt ve gübre fiyatlarının uzun süre yüksek kalabileceği belirtilirken, tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıkların birçok sektörü etkilemeye devam edeceği öngörüldü.
Tedarik Zinciri ve İstihdam Üzerindeki Baskı Artıyor
Enerji ve tarım başta olmak üzere temel girdilerde yaşanan arz sorunlarının, üretim süreçleri üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi. Açıklamada, savaşın sadece ekonomik göstergelerle sınırlı kalmadığı, aynı zamanda zorunlu göç, istihdam kayıpları ve turizmde daralma gibi geniş çaplı etkiler yarattığına işaret edildi.
Bu etkilerin tersine dönmesinin zaman alacağı belirtilirken, küresel ekonomide toparlanma sürecinin de bu gelişmelerden doğrudan etkilendiği vurgulandı.
Küresel Raporlar Öncesi Kritik Değerlendirme
Söz konusu değerlendirme, IEA’nın aylık Petrol Piyasası Raporu ile IMF’nin Dünya Ekonomik Görünüm Raporu öncesinde paylaşıldı. Açıklamada, en fazla etkilenen ülkelerin durumlarının ve bu ülkelere yönelik politika yanıtlarının detaylı şekilde ele alındığı belirtildi.
Kurumlar Arası İş Birliği Vurgusu
IEA, IMF ve Dünya Bankası’nın, ülke bazlı analizler dahil olmak üzere yakın iş birliği içinde çalıştığı ifade edildi. Kurumların, uzmanlıklarını birleştirerek ülkelere özel politika önerileri sunduğu ve ihtiyaç duyulması halinde mali destek sağladığı kaydedildi.
Etkiler Yakından İzlenmeye Devam Edecek
Açıklamada, Orta Doğu’daki savaşın enerji piyasaları ve küresel ekonomi üzerindeki etkilerinin izlenmeye devam edileceği belirtildi. Uluslararası kuruluşların, istikrarın sağlanması ve ekonomik toparlanmanın desteklenmesi amacıyla koordineli müdahale ve destek mekanizmalarını sürdürdüğü ifade edildi.
