EYT’liler için yeni bir düzenleme önerisi gündeme geldi. Bu öneriye göre, EYT’yi çok az bir farkla kaçıranlar kısmi emeklilik formülü ile yasadan yararlanabilecekler. Kısmi emeklilikte, 15 yıl ve 3600 gün prim ödemiş olanlar daha fazla çalışmadan emekli olabilirler.
Kısmi emekli aylığına hak kazanmak için gereken şartlar nelerdir?
Kısmi emeklilik, belli bir yaşa gelmiş ancak primini tamamlayamamış sigortalılara yaştan emeklilik hakkı tanır. Yaş haddi işe başlama tarihine, çalışılan statüye ve cinsiyete göre değişir. Örneğin, 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar 15 yıl ve 3600 günü doldurduklarında 50-60 yaş arası değişen bir yaşta emekli olabilirler. Bu tarihten sonra çalışmaya başlayanların ise 4500 gün prim ödemeleri gerekmektedir.
İlk defa çalışmaya Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arasında başlayan SSK’lılar, 25 yıl sigortalılık ve 4500 prim günü doldurduklarında kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli aylığı alabilirler. Mayıs 2008’den sonra sigortalı olanların ise prim ödemelerini 1 Ocak 2036’ya kadar 5400 güne tamamlamaları şartıyla 63 yaşında emekli aylığına hak kazanabilecekleri belirtilmektedir.
Kimler 3600 prim günüyle emekli olabilir ve bu durumda aylıklar normal emeklilere göre daha düşük müdür?
İşsizlik Sigortası Kanunu’na göre, 8 Eylül 1981’den önce işe başlamış kadınlarla 8 Eylül 1976’dan önce işe başlamış erkekler 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 günü tamamlayarak emekli olabilirler. Sosyal Sigortalar Kanunu’na göre ise, 23 Mayıs 2002’de 15 yıllık sigortalılık süresini dolduran kadınlar 50, erkekler 55 yaşını doldurduklarında 3600 gün prim ödemesi yapmışlarsa istedikleri zaman emekli olabilirler.
Bu durumda, normal şartlarda emekli olanlara göre alınacak aylıklar yüzde 25-30 daha düşük olur. Ancak en düşük emekli aylıkları 7500 lira olduğu için, bağlanan aylığın düşük olsa bile bu tutarda bir gelir elde edilebilir.
Hangi sigortalılar daha kolay şartlar ile yaşlılık aylığına hak kazanabilirler?
Malul olanlar, engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlananlar, çalışma gücü kaybı olanlar, maden işyerlerinin yer altı işlerinde çalışanlar, erken yaşta yaşlananlar ve özel olarak korunmakta olan sigortalılar daha kolay şartlarda emekli olabilirler.
Yaşlılık toptan ödemesi koşulları nelerdir?
Sosyal güvenlik sistemi için ödenen primler, emekli olmaya ya da aylık bağlanmasına yeterli değilse yaşlılık toptan ödemesi ile primler geri alınabilir. Bu ödemeden yararlanabilmek için kadınların 58, erkeklerin ise 60 yaşını doldurması gerekmektedir. Örneğin, 7 bin prim günüyle 60 yaşında emekli olacak bir erkek çalışanın sadece 2 bin prim günü varsa, bu prim günleri geri alınabilir.
Sonuç olarak, EYT’liler için yeni bir düzenlemenin gündeme geldiği, kısmi emeklilikte 15 yıl ve 3600 gün prim ödemiş olanların daha fazla çalışmadan emekli olabilecekleri belirtiliyor. Kısmi emeklilikte yaş haddi işe başlama tarihine, çalışılan statüye ve cinsiyete göre değişiyor. Ayrıca, malul olanlar, engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlananlar, çalışma gücü kaybı olanlar, maden işyerlerinde yer altında çalışanlar, erken yaşta yaşlananlar ve özel olarak korunmakta olan sigortalılar daha kolay şartlarda emekli olabilirler.
