Hükümet tarafından çıkarılan EYT yasası birçok vatandaşı ilgilendiriyor. Emeklilikte yaşa takılanlar yasası ile emekli olanların ücreti, haftalık tatilleri ve yıllık izinleri İş Kanunu tarafından koruma altında bulunuyor. Çalışanlar, yıllık izne hak kazanmak için bir yıllık çalışma süresini tamamlamaları gerekiyor.
EYT kapsamında emekli olup çalışmaya devam edenlerin yıllık izinleri de kıdemlerine göre belirlenecek. Önceki döneme ait kullanılmayan izinlerin parasını alan EYT’liler aynı işyerinde bir yılı doldurduktan sonra izne hak kazanacak ve yıllık izin süresi 14 günden başlayacak.
İzin parasını almadan çalışmaya devam edenler ilk defa çalışmaya başladıkları tarihe göre izin hakkını kullanmaya devam edeceklerdir. Emekli olduktan sonra başka işyerinde çalışan EYT’lilerin yıllık izin süreleri ise ilk işyerindeki çalışanlar gibi 14 gün uygulanacaktır. Ancak yeni işteki çalışma süreleri 5 yılın sonunda 20 güne çıkacaktır. EYT’li emeklilerin 50 yaş ve daha üstü olmaları durumunda, başka bir işyerinde çalışsalar bile yıllık izin süresi 20 günden başlayacaktır.
EYT’lilerin emeklilik sonrası izinleri nasıl hesaplanacak?
İş Kanunu’na göre çalışanlar, bir yıllık çalışma süresini tamamladıklarında yıllık izne hak kazanırlar. Yıllık izin süresi asgari olarak, hizmet süresi 1 yıldan beş yıla olanlara 14 gün, beş yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 gün, 15 yıldan fazla olanlara ise 26 günden az olmayacak şekilde belirlenir. Ancak bu süreler iş sözleşmelerine göre daha fazla olabilir. EYT kapsamında emekli olup izin paralarını almadan aynı işyerinde devam edenler için de bu süreler geçerlidir. İzin paralarını alıp aynı işyerinde devam edenler için ise izin süresi 14 günden başlayacaktır.
Yıllık izin süresine hafta sonu dahil mi? İzin süresi 10 günden az olabilir mi?
Bireysel veya toplu iş sözleşmesiyle cumartesi ve pazar günleri hafta tatili olarak belirlendiği takdirde, her iki gün de yıllık izin süresinden sayılmayacaktır. Çalışan, yıllık izninin bir bölümünü 10 günden az olmamak kaydıyla kullanabilir ve izin hakkını bölerek kullanabilir. Yıllık iznin bir parçası 10 günden az olmamak kaydıyla bir seferde kullanılabilirken, kalan izin süresi de bölünerek kullandırılabilir.
Yıllık izin ücreti hangi durumlarda ödenir?
Yasaya göre, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, çalışanın kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret hesaplanarak sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenmelidir. Kullanılmayan yıllık izin ücretleri ancak iş akdinin feshedilmesi durumunda ödenir. Emekli olup aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin izin ücretinin ödenmesi ise çalışan ve işverenin mutabakatına bağlıdır, ayrılanlara ise ödenmesi gerekmektedir.
Kullanılmayan yıllık izinler yanar mı? İzin ücreti nasıl hesaplanır?
Çalışanlar, yıllık izin hakkından vazgeçemezler ve işveren de izin vermemezlik yapamaz. Yıllık izin, çalışana yasalarla tanınan bir hak olarak kabul edilir. İşçinin daha önce kullanmadığı yıllık izinleri yanmayacak, bu süreler için ödeme yapılmak zorundadır. Ancak çalışanlar, yıllık izni kullanmayarak karşılığında para talep edemezler. Kullanılmayan izin ücretleri son brüt ücret üzerinden hesaplanır.
İzne çıkmadan avans alınabilir mi? İşyerinde 10 yıl izin kullanmayan çalışan ne yapabilir?
Çalışan, izne çıkmadan önce işverenden avans isteyebilir ve işveren de bu avansı çalışana ödemek zorundadır. Çalışanlar, yazılı olarak veya Alo 170’i arayarak, çalışma haklarının korunmasını talep etmek için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na dilekçe yazabilirler. Çalışanın izinleri üzerinde anlaşmaya varılsa bile, tatil ve yıllık izinlerden vazgeçilemez. Bayramlar, hafta sonları ve genel tatiller, izin süresinden sayılmaz. Eğer izin süresi tatil günlerine denk gelirse, izin süresi sonuna eklenir.
İzinde 50 yaş kuralı geçerli mi? Tatil döneminde işverenden yol izni istenebilir mi?
İş Kanunu’na göre, 50 yaş ve daha yukarı yaştaki çalışanlar yıllık ücretli izinlerini en az 20 gün kullanmalıdır. Bu yaşta olan EYT’liler aynı işyerinde veya başka bir yerde işe başlasalar bile doğrudan 20 gün izin kullanabilirler. Çalışan EYT’liler, yıllık izinlerini kullanırken işverenden yol izni isteyebilir ve 4 gün ücretsiz yol izni kullanabilirler.
