2008 yılında Satoshi Nakamoto adını kullanan bir kişi veya grup tarafından icat edilen Bitcoin, bir yıl sonra bir açık kaynak kodlu yazılım olarak piyasada işlevsel hale geldi. Bu gelişmeyle başlayan blockchain, kripto para piyasasının en temel teknolojisidir. Bu teknolojiyle, ağda yer alan kullanıcılar ya da geliştiriciler birbirlerine güvenmek mecburiyetinde kalmadan mutabakat yaparlar.
BLOK ZİNCİRİN İLK GÜNLERİ
Bilim insanları W. Scott Stornetta ve Stuart Haber’ın 1991 yılında yaptıkları çalışmalarda, Blockchain teknolojisinin ardındaki fikir ortaya çıktı. Blockchain teknolojisi, dijital belgelerin zaman damgası ile hesaplama açısından pratik çözüm ile geri alınamaz, değiştirilemez veya kurcalanamaz oldu.
Yeni sistemle birlikte zaman damgalı belgelerin korunması için kriptografik güvenli bir blok zincir kullanıldı. 1992 yılında yapılan çalışmalarda Merkle ağaçları tasarıma dahil edilerek birçok belgenin bir blok halinde toplanması sağlandı. Böylece sistem daha verimli olarak çalışmaya başlandı. Fakat bu teknoloji kullanılmamış, patent ise Bitcoin’in başlangıcından dört yıl önce (2004) sonlanmıştır.
YENİDEN KULLANILABİLİR: PROOF OF WORK
Yeniden Kullanılabilir İş İspatı (RPoW) 2004 yılında bilgisayar bilimcisi ve aktivist Hal Finney (Harold Thomas Finney II) tarafından tanıtıldı. Bu sistem, özgün bir Hashcash tabanlı bir iş ispatı tokeni alarak ve değiştirilemez olarak çalışmaya başladı. Buna ek olarak kullanıcıların bir birine aktarabileceği
2004 yılında bilgisayar bilimcisi ve kriptografi aktivisti Hal Finney (Harold Thomas Finney II), yeniden kullanılabilir iş ispatı olan RPoW adlı bir sistemi tanıtmış; bu sistem, değiştirilemez ve özgün bir Hashcash tabanlı iş ispatı tokenı alarak çalışmaya başlamış ve karşılığında kişiden kişiye aktarılabilen bir RSA imzalı token gerçekleştirmiştir.
RPoW sistemi tüm kullanıcıların, gerçek zamanlı olacak şekilde verilerinin bütünlüğünü ve doğruluğunu kontrol etmesine onay verecek şekilde tasarlandı. Buna göre, tokenların mülkiyeti güvenli bir sunucuda kalırken, çifte harcama probleminin de önüne geçildi.
RPoW sistemini, aslında kripto para tarihinin önemli bir başlangıcı hatta bir prototip olarak önemli bir adım olarak düşünülebilir.
BITCOIN NETWORK
Satoshi Nakamoto adını kullanan bir kişi ya da grup tarafından oluşturulan Bitcoin, merkezi olmayan eşler arası elektronik bir para sistemini gösteren whitepaper, bir kriptografi posta listesine 2008 yılında gönderilmişti.
Bitcoin’in çifte harcama koruması Hashcash iş ispatı algoritmasına dayanıyordu fakat RPoW kullanılmamıştı. RPoW gibi donanım alt yapısı olan bir hesaplama sistemi kullanmak yerine, işlemleri kontrol eden ve teyit eden, eşler arası dağıtık bir protokol sağlandı. Bu protokolle Bitcoin’de çifte harcama koruması gerçekleştirildi. Özetle, Bitcoinler bireysel madencilerin RPoW’ı kullanılarak ödül için “kazılır” ve ardından ağdaki merkeziyetsiz node’ler tarafından doğrulanabilir hale geldi.
İLK BITCOIN BLOĞU, 50 BITCOIN KAZANDIRDI
İlk Bitcoin bloğu, Satoshi Nakamoto’nun 3 Ocak 2009’da ortaya çıkarmasıyla, ona 50 Bitcoin kazandırdı. Bu süreçte Bitcoin’in ilk alıcısı Hal Finney tarihe geçerek, 12 Ocak 2009’da Satoshi Nakamoto’dan 10 bitcoin aldı.
ETHEREUM
Bitcoin Magazine’in kurucu ortağı ve programcı olan Vitalik Buterin, 2013 yılında Bitcoin’in merkezi olmayan bir sistem gerçekleştirmek için bir script diline gerek duyulduğunu açıkladı. Açıklamaları topluluk tarafından kabul görmeyince, Vitalik, akıllı kontratlar adıyla yeni komut dosyası oluşturan, yeni block zincir alt yapısına dağıtılmış bilgi işlem platformu olan Ethereum’un geliştirilmesinde ilk hamleyi atmış oldu.
Akıllı kontratlar, Ethereum blok zincirine yerleştirilmiş, burada yürütülen ve dağılan komut dosyalarıdır. Bu dosyalar, eğer şartları sağlarsa işlevsel hale gelebilecektir. Akıllı kontratlar, önceden belirlenmiş programlama dillerinde oluşturulur ve Ethereum Sanal Makinesi (EVM) olarak adlandırılır. Merkeziyetsiz Turing-complete, sanal makinesinin yürütebildiği ve okutabildiği baytkod olarak belirlenir.
Ethereum blockchainini kullanan geliştiriciler, kendi uygulamalarını oluşturup yayınlayabilirler. Merkezi olmayan bu uygulamalara genellikle DApps denir. Ethereum blok zincirinde, başta finans uygulamaları ve sosyal medya platformları olmak üzere merkeziyetsiz yüzlerce DApps yer alır.
Ethereum kripto para birimi ETH kısa koduyla tanınır ve Ether olarak anılır. Kullanıcılar Ethereum’u, akıllı sözleşmeler desteğiyle hesaplar arasında birbirine gönderebilir. Öte yandan bu sözleşmeler yürütülürken, kullanılan hesaplama gücü için ücret ödemek için de tercih edilir.
BITCOIN MAKALESİ
2008 yılında yayımlanan “Bitcoin: Eşten-eşe Elektronik Nakit Ödeme Sistemi” başlıklı makale yayımlandığı günden bu yana kripto para ve Blokchain dünyasında önemli bir rehber olarak kabul ediliyor. İş yapış modellerine farklı bir bakış açısı kazandıran makale, Bitcoin’in yaratıcısı olarak bilinen Satoshi Nakamoto tarafından yazıldığı biliniyor.
Blokchain teknolojisi ve kripto para dünyası uzun yıllardır kullanılsa da hala Satoshi Nakamoto’nun varlığı ya da gerçek kimliği bilinmiyor. Yıllar önce yazılan makale hala güncelliğini korurken, makalede Blokchain kelimesinin hiç geçmemiş olması ise tartışılmaya devam ediyor. Blokchain kelime olarak yer almasa da, 2008 yılından bu yana gelinen süreçte literatüre girmeyi başardı.
MAKALEYİ OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ
ÖNEMLİ UYARI: Bu yazıda Blok zincirin tarihine ilişkin bilgiler verilmiştir. Yatırım tavsiyesi değildir.
