Banka ve ödeme kuruluşları üzerinden para transferi yapan milyonlarca kişiyi ilgilendiren yeni düzenleme için geri sayım başladı. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından hazırlanan uygulamanın, kayıt dışı finans hareketleriyle mücadeleyi güçlendirmesi hedefleniyor. Düzenlemenin 15 Mart itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor.
400 Bin TL Üzeri Transferlere Açıklama Zorunluluğu
Yeni sistem kapsamında internet bankacılığı, mobil bankacılık ve ATM kanallarından gerçekleştirilen para transferlerinde önemli bir değişiklik yapılacak. Gün içinde tek seferde ya da parçalı işlemlerle toplamda 400 bin TL’yi aşan transferler için kullanıcıların işlem amacını belirten en az 20 karakterlik açıklama girmesi gerekecek.
Daha önce 200 bin TL olarak gündeme gelen günlük sınırın, yapılan etki analizi sonrasında 400 bin TL’ye çıkarılması öngörüldü. Böylece yüksek tutarlı para hareketlerinin daha ayrıntılı izlenmesi amaçlanıyor.
Transferlerde Yeni Kategoriler Tanımlanacak
Düzenlemeyle birlikte para transferleri daha detaylı sınıflandırılacak. Banka ve ödeme kuruluşlarının işlem ekranlarında gayrimenkul alımı, araç alımı, borç ödeme, bağış, sigorta, sağlık harcaması, kripto varlık işlemleri, şans oyunu ödemeleri ve danışmanlık hizmetleri gibi kategoriler yer alacak.
“Diğer” veya “bireysel ödeme” seçeneğinin işaretlenmesi halinde kullanıcıdan işlemin niteliğini açıklayan ek bilgi talep edilecek. Bu adımın, para akışının izlenebilirliğini artırması hedefleniyor.
Yüksek Tutarlar İçin Kademeli Yükümlülük
Yeni uygulama, yüksek tutarlı transferlerde ek bildirim yükümlülükleri de getiriyor. Buna göre 2 milyon TL ile 20 milyon TL arasındaki işlemlerde “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurulması gerekecek.
20 milyon TL’nin üzerindeki transferlerde ise paranın kaynağına ilişkin ilave bilgi ve belge sunulması istenecek. Yapılan açıklamaların yeterli görülmemesi durumunda transfer işleminin gerçekleştirilmesine izin verilmeyebilecek.
15 Mart’ta Devreye Alınması Planlanıyor
Söz konusu düzenleme yalnızca dijital bankacılık işlemlerini değil, ATM üzerinden yapılan para transferlerini de kapsayacak. Uygulamanın 15 Mart tarihinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Amaç: Kayıt Dışı Hareketlerle Mücadele
Yeni sistemle özellikle yüksek tutarlı dijital para hareketlerinin daha şeffaf hale getirilmesi hedefleniyor. Son dönemde banka hesaplarının üçüncü kişiler tarafından ücret karşılığında kullanılması gibi vakaların artması, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesini gündeme getirdi.
Transferlere açıklama zorunluluğu getirilmesi ve işlem kategorilerinin detaylandırılmasıyla şüpheli para hareketlerinin daha hızlı tespit edilmesi amaçlanıyor. Böylece finansal sistemde izlenebilirliğin artırılması ve suç gelirlerinin dolaşımının zorlaştırılması hedefleniyor.
Hesabını Kullandıranlara Cezai Risk Uyarısı
Uzmanlar, “kiralık banka hesabı” olarak bilinen uygulamaya karşı da uyarıyor. Mevzuata göre bir banka hesabı üzerinden yapılan tüm işlemlerden hesap sahibi sorumlu tutuluyor. Hesap üzerinden dolandırıcılık, yasa dışı bahis veya kara para aklama gibi suçlara konu transferler yapılması halinde, hesap sahibinin adli süreçle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
Bu tür durumlarda hesaplara bloke konulması, savcılık soruşturması açılması ve Türk Ceza Kanunu kapsamında hapis cezasına varan yaptırımlar gündeme gelebiliyor. Ayrıca bankalar tarafından riskli müşteri olarak sınıflandırılma ihtimali de bulunuyor.
Ödemelerde Açıklama Disiplini Öne Çıkacak
Yeni dönemde tüketicilerin ödeme yaparken açıklama bölümünü daha dikkatli doldurması önem kazanacak. Özellikle ürün veya hizmet alımlarında ödemenin fatura kesen firma adına kayıtlı hesaba yapılması ve açıklama kısmına işlemin niteliğinin açık biçimde yazılması öneriliyor.
Uzmanlara göre işlemlerin şeffaf ve kayıtlı yürütülmesi, hem taraflar açısından güvence sağlayacak hem de olası uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sunacak.
