Küresel piyasalarda, güçlenen dolar ve yükselen borçlanma maliyetlerinin resesyon endişelerini yükseltmesi ile düşük risk iştahı teması devam ederken, yatırımcı fiyatlamaları açısından bugün merkez bankası yetkililerinin açıklamalarının belirleyici olması bekleniyor.
Merkez bankalarının geçtiğimiz hafta agresif bir şekilde faizleri yükseltmesi ve yüksek faiz ortamının bir müddet daha süreceği sinyali vermesinin akabinde küresel çapta dolar talebi güçlenmeye devam etti.
Dolar endeksi 114,7 ile 20 senenin yeni zirvesini test ederken, Avrupa ülkeleri ekonomilerine duyulan güvenin azalması ile avro/dolar paritesi 0,9540 ile Haziran 2002’den bu yana en düşük düzeye indi. Sterlin/dolar paritesi 1,0640 ile tüm zamanların en düşük düzeyinde kalmaya devam etti, dolar/yen paritesi de doğrudan döviz müdahalesine karşın 144,7 ile 24 senenin zirvesindeki hareketini sürdürdü. Avro, sterlin ve yendeki tarihi zayıflamaya bu sabah Çin yuanı da katıldı ve dolar/yuan paritesi 7,20 kritik eşiğini aşarak 7,2297 ile Ocak 2008’den bu yana en yüksek düzeyi gördü.
Resesyon korkularının güçlenmesi ile birlikte tahvil piyasasında da çalkantı devam etti ve ABD’nin 10 senelik tahvil faizi Nisan 2010’dan bu yana ilk kez yüzde 4’ü test etti. 10 senelik tahvil faizi İngiltere’de yüzde 4,53’le Eylül 2008’den, Almanya’da yüzde 2,26’yla Aralık 2011’den, İtalya’da yüzde 4,76’yla Haziran 2013’ten bu yana en yüksek düzeyi gördü.
Fed yetkililerinin açıklamaları dün yakından takip edilirken, Chicago Fed Başkanı Charles Evans, faiz oranlarının sene sonuna kadar yüzde 4,50-4,75 aralığına yükseltilmesi gerektiğini belirtti.
St. Louis Fed Başkanı James Bullard da ABD’nin ciddi bir enflasyon sorunu olduğunu ve buna yanıt verilmesi gerektiğini belirterek, Fed’in yüzde 2’lik enflasyon hedeflemesi rejiminin güvenilirliğinin risk altında olduğunu belirtti.
Makrekonomik veri tarafında dün ABD’de dayanıklı mal siparişleri ağustos ayında aylık yüzde 0,2 düşerken, bu dönemde yeni konut satışları ise yüksek konut kredisi oranlarına rağmen yüzde 28,8 ile beklentilerin üstünde arttı.
Bu gelişmelerle dün New York borsasında karışık bir seyir takip edilirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,43 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,21 düştü, Nasdaq endeksi yüzde 0,25 değer kazandı. ABD endeks vadeli kontratların yeni güne de düşüşle başladığı görülüyor.
Avrupa tarafında dün Baltık Denizinde Rusya’ya ait Kuzey Akım 1 ve Kuzey Akım 2 boru hatlarında gaz sızıntısı tespit edilmesinin akabinde Hollanda’da işlem gören ekim vadeli doğal gaz kontratların fiyatı yüzde 20’nin üzerinde artarak 212 avroyu test etti. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, boru hatlarına dair sabotaj eylemini değerlendirdiklerini ifade ederken, Almanya enerji krizini hafifletmek için iki nükleer santralin ömrünü uzatmayı planladığını açıkladı. Diğer yandan Rus enerji şirketi Gazprom da Rusya’nın, dostane olmayan yaklaşımı nedeniyle Ukrayna’nın ulusal doğal gaz şirketi Naftogaz’a yaptırım uygulayabileceğini belirtti.
Enerji krizine yönelik endişelerin gündemde kalmasına sebep olan gelişmelerin yanı sıra merkez bankalarından “şahin” mesajları da gelmeye devam ederken, dün İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başekonomisti Huw Pill, hükümetin planladığı vergi indirimlerine dikkate değer bir para politikası karşılığı verilmesi gerektiğini belirtti.
Pill, Banka’nın son gelişmelerin akabinde acil bir faiz artırım kararı vermek yerine, kasımın ilk haftasında planlanan bir sonraki Para Politikası Kurulu toplantısına kadar beklemesi gerektiğini ifade ederek, İngiliz sterlinindeki sert değer kayıplarına yönelik “Gördüğümüz finansal varlıkların yeniden fiyatlandırılmasına kesinlikle kayıtsız değiliz. Kayıtsız kalamayız.” cümlesini kullandı.
Bu gelişmelerle dün Avrupa borsalarındaki satıcılı seyir devam etti ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,72, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,52 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,27 değer kaybetti. Avrupa endeks vadeli kontratları, yeni güne de gerileyişle başladı.
Asya genelinde, Çin Merkez Bankası’nın ekonomiyi destekleyici hamlelerine rağmen bu sabah yuandaki sert değer kayıpları ile risk iştahının düşük seyrettiği görülüyor. Japonya tarafında ise dolar/yen paritesinin daha önce müdahale sinyali verilen 145 sınırına çıkması dikkati çekiyor.
Bu gelişmelerle birlikte kapanışa yakın Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1, Japonya’da Nikeki 225 endeksi yüzde 2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,6 düşüşle seyrediyor.
Yurt içinde, dün bankacılık hisseleri öncülüğünde yükseliş eğiliminde hareket eden Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,17 yükselişle 3.265,64 puan seviyesinden tamamladı. Dolar/TL ise dün sığ piyasada anlık olarak 18,7373 ile tarihi zirvesini görmesinin ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 18,4820’den işlem görüyor.
Analistler, merkez bankalarının agresif faiz adımlarının devam edeceği sinyali verdiği bir ortamda hızla artan tahvil getirileri ve dolardaki güçlenmenin resesyon korkularını derinleştirdiğini ifade ederek, küresel piyasalarda düşük risk iştahı ve yüksek oynaklık temasının bir müddet daha gündemde kalabileceğini belirtti.
Tahvil ve döviz piyasalarının seyrinin yakından izlenmeye devam edileceğini ifade eden analistler, bugün merkez bankası yetkililerinin açıklamalarının takip edileceğini, ver gündeminde ise ABD’de toptan stoklar ve bekleyen konut satışlarının öne çıktığını söyledi.
Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 3.200 ve 3.140 düzeylerinin destek, 3.370 puanın direnç konumunda bulunduğunu belirtti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şu şekilde:
10.15 Avro Bölgesi, ECB Başkanı Christine Lagarde’ın konuşması
15.30 ABD, ağustos ayı toptan eşya ve perakende stokları
15.30 ABD, ağustos ayı dış ticaret dengesi
17.00 ABD, ağustos ayı bekleyen konut satışları
17.15 ABD, Fed Başkanı Jerome Powell’ın konuşması
17.30 ABD, haftalık ham petrol stokları
