Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, finansal istikrarın güçlendirilmesi ve finansal tüketicinin korunması amacıyla koordineli bir düzenlemeler paketi açıkladı. Kredi kartları ve ihtiyaç kredilerinin yeniden yapılandırılmasından konut kredilerinde kredi değer oranı uygulamasına, kart ve kredili mevduat hesabı limitlerinden gelirle uyum esasına kadar birçok başlıkta değişikliğe gidildi.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yapılan açıklamada, alınan kararların makro ihtiyati çerçeve kapsamında finansal kaynakların daha etkin kullanılması, borçluluğun gelirle uyumunun sağlanması ve tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi hedefleri doğrultusunda şekillendirildiği belirtildi.
Kredi kartı ve ihtiyaç kredilerinde yapılandırma imkânı
Düzenleme kapsamında, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri için yeniden yapılandırma yolu açıldı. Buna göre, yapılandırma tarihindeki borç bakiyeleri, kart hamili veya borçlu tarafından üç ay içinde talep edilmesi halinde azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırılabilecek.
Kredi kartı limitlerine gelir temelli sınır
BDDK, kredi kartı limitlerine ilişkin uygulamalarda da değişikliğe gitti. Tüketicilerin tüm bankalardaki kredi kartlarının toplam limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan kartlar için, kullanılmayan limitler yüzde 50 ile yüzde 80 arasında değişen oranlarda düşürülecek. Bankaların, kredi kartı limitlerini en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar kart hamillerinin aylık ve yıllık ortalama gelirleriyle uyumlu hale getirmesi zorunlu olacak.
Yeni uygulamada, kredi kartı çıkarılması veya mevcut kart limitlerinin artırılmasında yalnızca aylık ya da yıllık ortalama gelir dikkate alınacak. Gelir düzeyinin teyidi ise bankalar tarafından ispata elverişli belgeler üzerinden yapılacak. Bu çerçevede düşük limitli dar ve orta gelirli müşterilerin mevcut limitleri korunurken, aktif olarak kullanılmayan yüksek limitlerin gelirle uyumlu seviyelere çekilmesi öngörülüyor.
Konut kredilerinde kredi değer oranı değişikliği
Konut kredilerine ilişkin düzenlemelerde de önemli bir değişikliğe gidildi. Tüketicilere kullandırılan konut kredilerinde, kredi tutarının teminat olarak alınan konutun değerine oranı bakımından birinci el–ikinci el konut ayrımı kaldırıldı. Ayrıca 2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari şart olan C enerji sınıfına sahip konutlar, avantajlı kredi değer oranı uygulanan konutlar kapsamına alındı.
Bu düzenleme ile enerji verimliliği yüksek ve görece depreme dayanıklı yeni konutların alımının teşvik edilmesi amaçlanıyor. İlk konutunu edinecek tüketicilere yönelik destekleyici uygulamalar sürdürülürken, tüketicinin kendisinin, eşinin ya da 18 yaş altındaki çocuklarının malik olduğu en az bir konutunun bulunması halinde kredi değer oranlarının azaltılarak uygulanmasına devam edileceği bildirildi.
Kredili mevduat hesaplarına (KMH) yeni sınır
Bireysel müşterilere ait kredili mevduat hesaplarına ilişkin işlemlerde de yeni sınırlamalar getirildi. KMH açılışı ve mevcut limitlerin artırılmasında, limit tutarı müşterinin aylık ortalama gelirinin azami iki katı ile sınırlandırıldı. Bankalar ile eğitim kurumları arasında yapılan sözleşmeler kapsamında eğitim ödemeleri için tanınan KMH limitleri ise bu sınırlamanın dışında bırakıldı.
Ayrıca bireysel müşterilere ait KMH limitlerinin kullanılmayan kısımları için bankaların sermaye yeterliliği oranı hesaplamalarında dikkate alınan sermaye yükümlülükleri artırıldı.
