Türkiye’deki milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren Ocak ayı zam oranları, Merkez Bankası’nın enflasyon açıklamasının ardından yeniden düzenlendi. Memur ve emekli aylıkları, toplu sözleşme hükümlerine göre Ocak ayında yüzde 15 artacak ve Temmuz ayında da yüzde 10 artırılacak. Ayrıca, enflasyon farkları da bu aylıklara ilave edilecek.
Bu gelişmeye göre, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Bağ-Kur emekli aylıklarındaki 6 aylık enflasyon beklentisi yüzde 40.28’e yükseldi. Aynı şekilde, memur ve emekli aylıklarında ise bu oran yüzde 49.27 olarak belirlendi. Bu tabloya göre, SGK, Bağ-Kur emeklilerine yüzde 40.28 zammı garanti ederken, refah payı eklemesiyle birlikte artışın yüzde 50’yi aşması bekleniyor.
Emekli aylıkları, sigortalının çalıştığı süre ve prim ödeme gün sayısına göre brüt kazancı üzerinden hesaplanmaktadır. Sigortalılık süresi arttıkça aylık miktar da artar. 2000 yılından önce emekli olan SGK’lıların aylıkları katsayı, aylık bağlama oranı ve gösterge rakamı kullanılarak hesaplanırken, 2000-2008 arasında emekli olanların aylıklarında güncelleme katsayısı ve aylık bağlama oranı dikkate alınmaktadır. 2008 sonrası emekli olanlarda ise aylık kazancın ortalaması, bağlanma oranıyla çarpılarak hesaplanmaktadır.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Bağ-Kur emeklilerine yüzde 40.27 zammı uygularken, refah payı veya oransal artışla birlikte yılbaşında yapılacak zamın yüzde 50’yi aşması beklenmektedir. Memur ve memur emeklileri için 3 aylık enflasyon farkı yüzde 31.33 olarak belirlenmiş, yüzde 15’lik sözleşme zammıyla birlikte toplam artış yüzde 52’yi geçecektir.
Bu yılın başında en düşük emekli aylığı, yüzde 114’ün üzerinde bir artışla 3.500 liradan 7.500 liraya yükselmişti. Şimdi ise en düşük emekli aylığının 10.000 lirayı geçmesi beklenmektedir. Ancak en düşük emekli aylığında artış için Meclis düzenlemesi gerekmektedir. Kök aylık üzerinden mi yoksa kademeli bir artış mı yapılacağı önümüzdeki günlerde netleşecektir. Yılbaşında emekli olacaklar, aylıklarını yüzde 68.01 enflasyon ve 1.35’lik büyüme farkıyla birlikte yaklaşık yüzde 70 artışla alacaklar.
Memur emekli aylığı hesaplaması, 657 sayılı yasanın 43. maddesindeki gösterge rakamı, her yıl güncellenen memur maaş katsayısı, taban aylığı, kıdem aylığı, unvanına göre 5434 sayılı yasanın 70. maddesindeki oran, özel hizmet tazminatı, varsa makam, görev ve temsil tazminatları, hizmet süresi gibi faktörlere dayanmaktadır. 2008’den sonra göreve başlayanlar içinse (Ortalama Aylık Kazanç x Aylık Bağlama Oranı = Emekli Aylığı) formülü uygulanmaktadır.
