Türkiye’de çocukların dijital ortamdaki güvenliğini artırmayı amaçlayan köklü bir düzenleme Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” ile sosyal medya platformlarına 15 yaş altı sınırı, zorunlu yaş doğrulama sistemi ve ebeveyn denetim mekanizmaları getirildi.
Yönetmelik uyarınca sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hiçbir şekilde hizmet veremeyecek; yaş şartını karşılamayan mevcut hesaplar ise belirlenen takvim doğrultusunda kapatılacak.
Yaş Tespiti e-Devlet Üzerinden “Belirteç” Modeliyle Yapılacak
Platformlarda beyana dayalı yaş bildirimlerinin önüne geçilmesi amacıyla doğrulama süreci doğrudan kamu altyapısına bağlandı. Sosyal ağ sağlayıcıları, yeni hesap açılışlarında kullanıcının yaşını e-Devlet Kapısı üzerinden üretilecek “yaş doğrulama belirteci” ile teyit edecek.
Süreçte kişisel verilerin korunması temel ilke olarak kabul edildi. Platformlara doğrudan kimlik bilgisi aktarılmayacak; yalnızca kullanıcının belirlenen yaş sınırını geçip geçmediğini bildiren teknik doğrulama kodu iletilecek. Sistem, gerçeğe aykırı beyan ve manipülasyon girişimlerini engelleyecek güvenlik filtrelerine sahip olacak.
15 Yaş Üstü Çocuklar İçin “Ayrıştırılmış Hizmet” ve Katı Kısıtlamalar
15 yaşını doldurmuş ancak reşit olmamış kullanıcılar için sosyal medya kullanımı tamamen serbest olmayacak; “çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet” protokolü devreye girecek.
Bu kapsamdaki hesaplara yönelik uygulanacak varsayılan güvenlik kuralları şunlar:
- Varsayılan Gizli Profil: Ayrıştırılmış hizmete tabi tüm hesaplar otomatik olarak gizli profil statüsünde açılacak.
- Canlı Yayın ve Reklam Yasağı: Bu hesapların canlı yayın açmasına izin verilmeyecek ve kullanıcılara kişiselleştirilmiş reklam gösterimi yapılamayacak.
- Doğrudan Mesaj Sınırı: Çocuklar yalnızca kendilerinin takip ettiği onaylı hesaplardan mesaj alabilecek; yabancı profillerden gelen mesaj talepleri engellenecek.
- Liste Gizliliği: Diğer kullanıcılar, çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen kişi listelerini hiçbir şekilde görüntüleyemeyecek.
Ebeveynlere Dijital Kontrol Yetkisi
Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarına ebeveyn kontrol araçlarını zorunlu olarak sunma yükümlülüğü getiriyor.
Geliştirilecek ebeveyn denetim panelleri üzerinden veliler; çocuklarının hesap ayarlarını uzaktan yönetebilecek, günlük veya haftalık kullanım sürelerini sınırlandırabilecek ve uygulama içi satın alma ile ücretli işlem onaylarını doğrudan kontrol edebilecek.
Takvim Netleşti: 1 Kasım’da Başlıyor, 31 Mart 2027 Son Gün
Yeni mevzuat 1 Kasım 2026 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe girecek. Platformlar, platformlarında halihazırda yer alan mevcut kullanıcı hesaplarının yaş doğrulama işlemlerini 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlamak zorunda olacak.
Belirlenen son tarihe kadar e-Devlet üzerinden doğrulama yapmayan veya yaşının 15’in altında olduğu tespit edilen tüm kullanıcıların mevcut hesapları kalıcı olarak kapatılacak.
